III SA/Lu 387/08
PostanowienieWSA w Lublinie2009-03-20
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu, jeśli dotychczasowy umocowany pełnomocnik odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, uznając ją za niedopuszczalną lub oczywiście bezzasadną, a strona nie zgadza się z tą oceną?Ratio decidendi
Strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jeśli prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zostało już przyznane i zrealizowane, a dotychczasowy pełnomocnik odmówił dokonania czynności procesowej (np. sporządzenia skargi kasacyjnej) z uwagi na jej niedopuszczalność lub oczywistą bezzasadność. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości żądania ustanowienia kolejnego pełnomocnika w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił tę skargę. Następnie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej. Prawo pomocy w zakresie częściowym zostało mu przyznane, a adwokat złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie zgodził się z tą opinią i wniósł o wyznaczenie innego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. z dnia 2 marca 2009r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego sprawie zwolnienia ze służby celnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. T. W dniu 16 grudnia skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu M. T. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 22 grudnia 2008r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] zawiadomiła, że w tej sprawie wyznaczyła dla M. T. adwokata A. P. Skarżący w dniu 16 stycznia 2009r. udzielił wyznaczonemu adwokatowi stosownego pełnomocnictwa. Pełnomocnik strony skarżącej w dniu 27 lutego 2009r. złożył w sprawie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W piśmie z dnia 2 marca 2009r. skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem swego pełnomocnika, zawartym w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z czym zwrócił się do sądu z wnioskiem o wyznaczenie innego pełnomocnika, który w jego imieniu złoży skargę kasacyjną.
Stwierdzić należy, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 244 § 2 ustawy p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Podnieść należy, że żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata było już przedmiotem merytorycznego rozpoznania, bowiem postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2008r. zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący nie wniósł sprzeciwu, w związku z czym uzyskało ono skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić również należy, że skarżący udzielił adwokatowi stosownego pełnomocnictwa (k-62 a.s.) i pełnomocnictwo to nie zostało odwołane. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporacje prawniczą i podjęcie przez niego czynności, np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi, czy tez innemu profesjonalnemu pełnomocnikowi, nie oznacza powstania po ich stronie obowiązku dokonania czynności procesowej. Mogą oni odmówić jej dokonania, np. sporządzenia skargi kasacyjnej, jeżeli jest ona niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna.
W ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest unormowania, które uprawniałoby stronę do żądania ustanowienia kolejnego profesjonalnego pełnomocnika (adwokata czy radcy prawnego), w sytuacji, gdy dotychczasowy umocowany przez stronę pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, czy też w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (bądź radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już zrealizowane (por. postan. NSA z 22 kwietnia 2005r., II OZ 262/05 niepublikowane). Z tego powodu odstąpiono od przesłania skarżącemu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Reasumując, ponowne żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, natomiast wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, z czym strona się nie zgadza, nie może skutkować wydaniem kolejnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (bądź radcy prawnego).
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej ustawy, orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło