III SA/Lu 389/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 22 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wniosek skarżący oświadczył, że w ostatnim okresie czasu podnosi swoje kwalifikacje zawodowe - ukończył [...], jednakże brak stałego miejsca zamieszkania uniemożliwia mu podjęcie pracy. Aktualnie utrzymuje się z prac dorywczych, mieszka "kątem" w trudnych warunkach. Wskazując na powyższe skarżący oświadczył, że domaga się ustanowienia adwokata. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Skarżący nie wypełnił natomiast wniosku w części dotyczącej osiąganych dochodów, zobowiązań i wydatków, a także nie podpisał wniosku i nie wypełnił rubryki odnośnie kosztów sądowych. W związku z powyższym skarżącego wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Ponadto skarżący został wezwany do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący uzupełnił ostatnią stronę wniosku PPF, nie zakreślił natomiast rubryki odnoszącej się do żądania zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z czym referendarz przyjął, że skarżący domaga się tylko ustanowienia adwokata. Z kolei wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący wykonał częściowo, nadesłał bowiem jeden dokument - zaświadczenie urzędu pracy. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. W sytuacji, gdy oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Wobec wykazania we wniosku, że skarżący nie ma żadnych stałych źródeł dochodu, wyjaśnienia wymagało z jakich środków skarżący zaspokaja niezbędne potrzeby w zakresie utrzymania koniecznego oraz jaka jest wysokość jego miesięcznych zobowiązań finansowych. Skarżący nadesłał wprawdzie zaświadczenie urzędu pracy potwierdzające jego rejestrację jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od dnia [...] r., jednakże nie świadczy to automatycznie o braku środków finansowych. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. wynika, że "mieszka u pracodawcy" i "po pracy wraca do tego lokalu". Jednakże we wniosku o prawo pomocy skarżący nie ujawnił jakie dochody osiąga z tytułu wykonywanej pracy. Skarżący został również wezwany do przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Ustalenie wskazanych w wezwaniu okoliczności miało bezpośredni wpływ na ocenę zdolności płatniczych skarżącego. Skarżący wykonał wezwanie jedynie w punkcie dotyczącym nadesłania zaświadczenia urzędu pracy, natomiast nie wykonał pozostałych trzech punktów wezwania odnoszących się do źródeł finansowania jego niezbędnych kosztów utrzymania, wysokości osiąganych dochodów za pracę i stałych zobowiązań, środków finansowych na rachunkach bankowych. W ocenie referendarza, niewykonanie w całości wezwania z dnia 31 sierpnia 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia sytuacji materialnej, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej rodzinnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.