III SA/Lu 393/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia 1/ uchyla zaskarżone orzeczenie; 2/ określa, że orzeczenie to nie może być wykonane w całości; 3/ zasądza od Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego kwotę 292,80 /dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100/ złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 118 ust. 1 w zw. z art. 30 ust 1 i art. 115 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), wymierzył st. sekcyjnemu A. Z. karę dyscyplinarną upomnienia "za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na naruszeniu art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23.08.1997 r. o ochronie danych osobowych". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że dokument "Adresy i telefony Pracowników KP PSP i JRG sporządzono na potrzeby Komendy Powiatowej PSP dla prawidłowego jej funkcjonowania oraz sprawnej organizacji i prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych. Przechowywany był w Powiatowym Stanowisku Kierowania KP PSP w. Administratorem tych danych teleadresowych jest Komendant Powiatowy PSP. A. Z., posiadając ten dokument bez zgody administratora tzn. wykonując kserokopię naruszył prawo w zakresie ochrony danych osobowych, stanowiących tajemnicę służbową. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. Z. zarzucając, że wykazu nie można uznać za dokument, gdyż nie posiada on cech dokumentu urzędowego, ponieważ nie zawiera pieczęci urzędowej, podpisów osoby sporządzającej i zatwierdzającej, numeru ewidencyjnego ani klauzuli "dla celów służbowych". Odwołujący się podniósł, że wykazu nie ukradł ani nie wyłudził. Wykazy takie nie wiadomo od jakiego czasu i przez kogo pozostawion,e znajdowały się w szatni Komendy Powiatowej PSP a tym samym w jego szafce. Komendant Powiatowy PSP, prowadząc na niego nagonkę od dłuższego czasu, w dniu [...] grudnia 2004 r. postawił kolejny zarzut, że zataił przed komendą swój czasowy adres zamieszkania w Ł. przy ul. G. Tymczasem adres ten był znany komendzie, gdyż znajduje się w przedmiotowym wykazie i w dokumentacji postępowania. Z tych przyczyn A. Z. sporządził kserokopię wykazu i załączył do odwołania złożonego do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Wykaz dotyczył osobiście odwołującego się i jego sprawy, a kserokopię wykazu złożył drogą służbową za pośrednictwem Komendanta Powiatowego PSP. Zdaniem A. Z. w przedmiotowej sprawie, powinien mieć zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych. Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej orzeczeniem z dnia [...] maja 2005 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że "Wykaz adresów i telefonów pracowników KP PSP" jest dokumentem, który w świetle art. 6 ustawy o ochronie danych osobowych stanowi materiał zawierający dane osobowe, podlegające prawnej ochronie. Obwiniony nie potrafił wyjaśnić, w jaki sposób wszedł w posiadanie przedmiotowego wykazu. T. A. Z., że wykazy znajdowały się w szatni Komendy podważa wiarygodność przedstawionej przez niego wersji rozpowszechniania dokumentu. Nie jest wiadome na przykład, do jakich celów dokument mógł być wykorzystywany w sytuacji, gdy był on przechowywany w szafce obwinionego od 1999 r. A. Z. przekonywał, że wykaz potrzebny był jedynie w celu udokumentowania jego miejsca zamieszkania w prowadzonej sprawie dotyczącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Tymczasem obwiniony nie zwracał się ani razu do administratora danych z prośbą o dostarczenie mu wyciągu z tego dokumentu. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył A. Z., zarzucając naruszenie art. 3 ustawy o ochronie danych osobowych. W ocenie skarżącego ustawa o ochronie danych osobowych nie miała do niego zastosowania, a tym samym nie mógł on naruszyć jej postanowień zawartych w art. 23 ust. 1 i 2. W związku z tym kara dyscyplinarna została udzielona bez podstawy prawnej. Przedmiotowy wykaz nie ma cech dokumentu i nie jest zaopatrzony klauzulą poufności. Charakter i przeznaczenie wykazu przemawiają za tym, że był on dostępny dla strażaków PSP. Skarżący uzyskał zestawienie przed laty i przechowywał je do wykorzystania w celu, dla jakiego został sporządzony. W prowadzonym postępowaniu nie udowodniono, że uzyskał je w innym czasie i w inny niedozwolony sposób . Organy orzekające pominęły w swojej ocenie fakt, że skarżący przedłożył kopię zestawienia podmiotowi, który sam je sporządził, co z definicj wyklucza naruszenie tajemnicy służbowej. W odpowiedzi na skargę Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w wnosiła o jej oddalenie. Sąd , nie będąc związany zarzutami skargi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z regulacji zawartej w art. 115 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) wynika, że strażak ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną: - za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych, - za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem, - za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od odpowiedzialności karnej. Ustawodawca przewidział zatem zamknięty katalog podstaw, powodujących odpowiedzialność dyscyplinarną strażaka. Z decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy orzeczeniem z dnia [...] maja 2005 r. wydanym przez Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej wynika, że A. Z. wymierzono karę dyscyplinarną " (...) za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na naruszeniu art. 23 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28.08.1997 r. o ochronie danych osobowych". Analizując rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzić naprzód należy, że czyn, o którym mowa w art. 23 ust .1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych jest penalizowany (por. art. 49 ust. 1 cyt. ustawy). O tym, czy skarżący dopuścił się jego naruszenia może decydować wyłącznie właściwy Sąd, wydając wyrok skazujący. Żaden inny organ nie jest natomiast uprawniony do zastępowania Sądu. Z akt sprawy nie wynika, aby organy Państwowej Straży Pożarnej złożyły zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez skarżącego. Skoro tak, to nie istniała podstawa do wymierzenia kary dyscyplinarnej na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (odpowiedzialność dyscyplinarna jest w tym wypadku wtórna). Działanie skarżącego potraktowano jako "naruszenie dyscypliny służbowej". Tego rodzaju podstawa nie jest również wymieniona w art. 115 ust. 1 ww. ustawy, a tym samym nie stanowi deliktu dyscyplinarnego. W tych warunkach stwierdzić należy, że organy orzekające, pociągając skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej oparły się na pozaustawowej podstawie, naruszając tym samym art. 115 ust. 1 i 2 ww. ustawy w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Mając na uwadze treść art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ponownie rozpatrując odwołanie należy wydać orzeczenie uchylające decyzję organu I instancji i umarzające postępowanie (por. art. 17 § 1 pkt 2 i art. 437 § 2 kpk). Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcia zawarte w pkt II i III uzasadniają przepisy art. 152 i art. 200 ww. ustawy.