III SA/Lu 40/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie choroby zawodowej uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. odmówił stwierdzenia u B. T. choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowanego hałasem. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania wykazano, że B. T. pracował w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny, jednak orzecznicze placówki lekarskie nie rozpoznały choroby zawodowej narządu słuchu spełniającej wszystkie wymagane kryteria. Od powyższej decyzji B. T. wniósł odwołanie. W odwołaniu kwestionującym ustalenia organu I instancji, znalazło się także stwierdzenie: "O ile zaistniało przekroczenie terminu do wniesienia odwołania to zwracam się z prośbą o przywrócenie terminu na odwołanie". Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że decyzja pierwszoinstacyjna została doręczona B. T. w dniu 26 października 2009 r., o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru. Odwołanie strona złożyła osobiście w siedzibie organu I instancji w dniu 8 grudnia 2009 r. Oznacza to, że odwołanie zostało złożone po upływie 14-dniowego terminu na jego wniesienie, określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał także, że strona nie zwracała się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie podała przyczyn uchybienia terminu. W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego B. T. podważa ustalenia merytoryczne w sprawie wystąpienia u niego choroby zawodowej. Skarga zawiera także wzmiankę, że dzień odbioru przesyłki z decyzją organu I instancji jest na kopercie, co dokumentuje stempel pocztowy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do spornej kwestii terminu do wniesienia odwołania organ wskazał, iż z potwierdzenia odbioru przesyłki, podpisanego przez skarżącego i znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 26 października 2009 r. Potwierdza to również stempel pocztowy z taką datą, znajdujący się na odwrocie koperty. W swoim odwołaniu z 8 grudnia 2009 r., wniesionym po upływie 46 dni od doręczenia decyzji, skarżący nie zwracał się o przywrócenie terminu na jego wniesienie, stwierdzając jedynie, że przesyłkę otrzymał 7 grudnia 2009 r., co jest niewiarygodne ponieważ poczta zgodnie z przepisem art. 44 § 3 KPA po awizowaniu, tj. po upływie 14 dni, zwraca przesyłkę do adresata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdzające, że odwołanie B.T. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa. Zgodnie z art. 134 kpa właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu odwoławczym, stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Przesłanką wydania w trybie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia takiego odwołania po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenie tego terminu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, obowiązkiem organu odwoławczego przed wydaniem powyżej określonego postanowienia, jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów w celu ustalenia prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Natomiast zaniechanie przeprowadzenia takiego postępowania lub przeprowadzenie w niepełnym zakresie i wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oznacza naruszenie art. 7 i art. 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i pozbawia w istocie stronę możliwości weryfikacji decyzji w postępowaniu odwoławczym (patrz wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r. , SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994 nr 39 s. 14 oraz wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 262/09). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż podstawą faktyczną jego wydania, było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona bezpośrednio stronie zgodnie z art. 42 k.p.a. W myśl tego przepisu pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Tymczasem, w ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego stanowisko organu odwoławczego odnośnie daty doręczenia decyzji skarżącemu nie jest takie oczywiste. Skarżący do odwołania dołączył kopertę, w której jak twierdzi otrzymał decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] października 2009 r. na której widnieje pieczęć placówki pocztowej nr 25 z datą 7 grudnia 2009 r. i adnotacją "wydano", z tą samą datą i nieczytelnym podpisem. W skardze kierowanej do sądu B.T. twierdzi, iż decyzję otrzymał w dacie widniejącej na kopercie, w której otrzymał decyzję. Wskazać należy, że pokwitowanie (potwierdzenie) odbioru podpisane przez skarżącego, na które powołuje się organ, zawiera nr [...] nadawczy przesyłki taki sam jak i na wskazanej kopercie. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że pokwitowanie odbioru stwarza jedynie domniemanie doręczenia, a obowiązkiem organu odwoławczego przed wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do jego wniesienia, jest podjecie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów w celu ustalenia prawidłowości daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznając sprawę ponownie, organ ustali faktyczną datę odbioru przez skarżącego decyzji i odniesie się do twierdzeń strony co do daty jej otrzymania. W ocenie Sądu, jeżeli w dacie wskazanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie nastąpiło doręczenie stronie decyzji organu pierwszej instancji, to nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jak również nie można mówić o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oceniając dalej zaskarżone postanowienie podnieść również należy, że omówione powyżej naruszenie przepisów postępowania nie było jedynym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jakiego dopuścił się organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie. Zdaniem Sądu, organ nie wyjaśnił należycie charakteru pisma skarżącego z dnia 8 grudnia 2009 r. , przez co wadliwie przyjął, że pismo to nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu, pomijając początkową jego część, która zawierała wniosek i dotyczyła przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W takim przypadku, gdy odwołanie zawiera prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ drugoinstancyjny wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu złożonego przez stronę wniosku. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 306/98 publ. Lex nr 36136 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. , sygn. akt IV SA/Wa 1078/06, Lex nr 256681). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. po odczytaniu treści pisma strony z dnia 8 grudnia 2010 r. stosownie do art. 58 i art. 59 k.p.a. przed rozpatrzeniem odwołania i stwierdzeniem, że zostało ono złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia winien wydać orzeczenie w przedmiocie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Z uwagi na powyższe, Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznał że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia, a powyżej wykazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.