III SA/Lu 40/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]zł ([...] złotych i [...] groszy), w tym kwotę [...]zł ([...] złotych i [...] groszy) podatku od towarów i usług z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez H. G. na uchwałę Rady Nadzorczej P. G. K. i M. w R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 15 listopada 2021 r., nr [...], w sprawie skargi na działalność Prezesa Zarządu i pracownika P. G. K. i M. w R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w przedmiocie zarządu Wspólnotą Mieszkaniową nieruchomości przy ul. [...] w R.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. Pismem z dnia 31 lipca 2021 r. H. G. (dalej jako: "skarżąca") wniosła skargę na działanie Prezesa Zarządu i pracownika P. G. K. i M. w R. Sp. z o.o. (dalej jako: "PGKiM") Skarga dotyczyła niewykonywania przez PGKiM będącego zarządcą nieruchomości, na której znajduje się budynek przy ul. [...], remontów oraz nieprawidłowego przeprowadzania kontroli przewodów kominowych. Uchwałą z dnia 15 listopada 2021 r., Nr [...] Rada Nadzorcza PGKiM, działając na podstawie art. 219 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1526 z późn. zm.), dalej jako: "k.s.h.", uznała skargę za niezasadną. Pismem z dnia 20 listopada 2021 r., uzupełnionym pismem z dnia 26 listopada 2021 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższą uchwałę. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium") stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że Kolegium nie jest organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na zaskarżoną uchwałę. Stwierdzono, że ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", nie przewiduje zażalenia na uchwałę rady nadzorczej spółki prawa handlowego, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. H. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą uchwałę, przedstawiając swoją sytuację rodzinną i materialną oraz warunki mieszkaniowe. W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącej uzupełniła skargę zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że koszty nie został uiszczone ani w całości ani w części. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.". W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. W myśl art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 działu II k.p.a., mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Jednym z takich przepisów jest art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie wydane w takim przedmiocie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Postanowienie nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że zażalenie nie może zostać rozpoznane (por. wyroki NSA: z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. GSK 1005/11; z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. III FSK 625/21; z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 2076/17; z dnia 13 października 2016 r., sygn. II FSK 2438/14). Po wpłynięciu zażalenia, organ odwoławczy podejmuje na wstępie czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje między innymi przypadki, gdy zaskarżony akt lub czynność nie jest decyzją w rozumieniu k.p.a. oraz, gdy możliwość zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji została wyłączona z mocy przepisu ustawowego. Niedopuszczalność zażalenia następuje wówczas, gdy zaskarżony akt lub czynność nie jest postanowieniem, jak również wówczas, gdy zostaje zaskarżone postanowienie, ale nie istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego stanowiący o dopuszczalności wniesienia zażalenia na takie postanowienie. Ponadto o niedopuszczalności wniesienia odwołania (zażalenia) można mówić w sytuacji, gdy zaskarżony do organu odwoławczego akt nie został wydany na podstawie przepisów k.p.a., albo nie został wydany przez organ administracji publicznej lub inny podmiot, który został powołany do załatwiania indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnych (zob. art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a.). Z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Akty administracyjne mogą być wydawane przez organy administracji w rozumieniu funkcjonalnym, co wynika z art. 5 § 2 pkt 3 in fine w związku z art. 1 pkt 2 k.p.a. Określony podmiot może być uznany za organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, gdy jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej. O organie administracyjnym w znaczeniu funkcjonalnym można zatem powiedzieć, gdy organ niebędący organem administracyjnym w znaczeniu ustrojowym będzie kompetentny do podjęcia decyzji stosowania materialnego prawa administracyjnego i ustanowienia nią normy indywidualnej (zob.: J. Borkowski, B. Adamiak, [w:] J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 17). W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła zażalenie na uchwałę Rady Nadzorczej PGKiM, w której uznano za niezasadną jej skargę na działalność Prezesa Zarządu i pracownika PGKiM. Zauważyć należy, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Sp. z o. o. jest spółką prawa handlowego, prowadzącą działalność gospodarczą podlegającą przepisom ustawy k.s.h.. Przedsiębiorstwo to zostało utworzone przez Gminę R. do wykonywania zadań z zakresu gospodarki mieszkaniowej i administrowania obiektami spółki. Zaskarżona uchwała wydana została na podstawie art. 219 § 1 k.s.h., zgodnie z którym rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Uchwała ta nie stanowi zatem "rozstrzygnięcia" sprawy administracyjnej w znaczeniu wyżej podanym. Tego rodzaju uchwały nie są uchwałami z zakresu administracji publicznej, ani nie są wydawane przez organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Dodatkowo stwierdzić trzeba, że komunalne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo, że są spółkami z kapitałem gminnym, nie mogą być uznane za gminne jednostki organizacyjne (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach, z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 472/19; w Kielcach, z dnia 17 grudnia 2015 r.). Skoro zatem zażalenie na zaskarżoną uchwałę nie przysługiwało, trafnie Kolegium stwierdziło jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Dodatkowo wskazać należy na regulację zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018, poz. 570), w myśl której samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Tymczasem Kolegium nie jest organem "wyższego stopnia" nad Radą Nadzorczą PGKiM. O czym była wcześniej mowa, stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia powoduje, że nie jest możliwe badanie zarzutów w nim zawartych. Tym samym niezasadne są zarzuty naruszenia przez Kolegium art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu pełnomocnika sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2019 r., poz. 18).