III SA/Lu 404/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestnika E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. K. i P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 7 stycznia 2010r. uczestnik postępowania E. S., złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Z mocy art. 12 p.p.s.a., ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Z powyższego unormowania wynika, że o przyznanie prawa pomocy może również ubiegać się osoba, która jest uczestnikiem postępowania toczącego się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W myśl art. 246 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na koszty sądowe w sprawie składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł) i ewentualnie koszt opłaty sądowej od zażalenia (100 zł), stosownie do § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm/), zwanego dalej rozporządzeniem i 292,80 zł brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji majątkowej i finansowej uczestnika, uznać należy, że nie wykazał istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto podnieść w tym miejscu należy, że ciężar dowodu zaistnienia przesłanek prawa pomocy, spoczywa na osobie ubiegającej się o taką pomoc. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające dla oceny zasadności złożonego wniosku, wobec czego wezwano uczestnika do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym : wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (również kont i lokat dewizowych) E. S. i jej męża z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w przypadku ich nieposiadania złożenie stosownego oświadczenia; ostatnich decyzji o wysokości pobieranych świadczeń E. S. i B. S. bądź odcinków świadczeń za ostatni miesiąc; decyzji wymiarowej podatku rolnego od nieruchomości rolnej położonej w miejscowości [...], której E. S. jest współwłaścicielką oraz decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości (bądź podatku rolnego) nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] za ostatni rok; umowy kredytu studenckiego wraz z harmonogramem spłat. W odpowiedzi na wezwanie uczestnik nadesłał następujące dokumenty: wyciąg z rachunku bankowego męża za okres od 14 do 19 stycznia 2010r.; kserokopię odcinka emerytury uczestnika za grudzień 2009r.; kserokopię potwierdzenia wpłaty czesnego za studia syna; kserokopię decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego podatku rolnego i podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] wraz z potwierdzeniem opłaty podatku i kserokopię decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości położonej w miejscowości [...] wraz z potwierdzeniem opłaty podatku. Nie złożone natomiast zostały wyciągi bankowe z rachunków uczestnika i małżonka uczestnika za okres trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, bądź w przypadku nieposiadania rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) oświadczenia uczestnika o ich nieposiadaniu. Nie zostały także złożone dokumenty dotyczące zaciągnięcia kredytu studenckiego przez syna uczestnika i warunków jego spłaty. W przedstawionych przez uczestnika okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Uczestnik pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i kształcącym się na studiach synem. Rodzina ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak również stałe źródła utrzymania. W skład majątku uczestnika wchodzi dom o pow. [...] m2 wraz z działką o pow. [...] ha użytków rolnych (decyzja wymiarowa podatku rolnego i od nieruchomości Urzędu Miasta [...] z 29 stycznia 2009r.). Uczestnik wraz z małżonkiem są również płatnikami podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości położonej w miejscowości [...] o pow. [...] ha użytków rolnych i [...] ha lasu (decyzja wymiarowa z 12 lutego 2009r.). Źródłem dochodu rodziny jest emerytura uczestnika w wysokości [...] zł netto (odcinek świadczenia za miesiąc grudzień 2009r.) i emerytura małżonka uczestnika w wysokości [...] zł netto (wyciąg bankowy z 19 stycznia 2010r.), a łączny dochód wynosi – [...] zł netto. Natomiast jako miesięczne wydatki na utrzymanie uczestnik wskazał: koszty utrzymania syna na studiach – [...] zł; wydatki na leki – [...] zł; energia – [...] zł (w rozliczeniu miesięcznym) zł; woda – [...] zł; gaz – [...] zł. Brak jest natomiast podstaw do zaliczenia jako wydatku spłaty kredytu studenckiego, gdyż uczestnik, mimo wezwania, nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego zobowiązanie do spłaty. Razem miesięczne wydatki rodziny wykazane przez uczestnika wynoszą [...] zł. Z powyższego wynika, że miesięczne dochody rodziny uczestnika są znacznie wyższe niż wykazane przez niego stałe miesięczne wydatki. Nie można zatem przyjąć, że uczestnik wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania (które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł), jak też kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (292,80 zł brutto). W sprawie nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że uczestnik postępowania nie składając wyciągów bankowych swoich i małżonka z okresu trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, bądź stosownych oświadczeń o ich nieposiadaniu, uniemożliwił ustalenie czy (i jakimi) środkami pieniężnymi dysponował w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy. Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do uznania, że uczestnik wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.