III SA/Lu 406/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 15 maja 2024 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności ponaglenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 17 czerwca 2024 r. D. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 15 maja 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności ponaglenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 15 maja 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a.". Mając na uwadze przedmiot sprawy wyjaśnienia wymaga, że postanowienie organu wydane w sprawie ponaglenia jest postanowieniem zaliczanym do grupy aktów administracyjnych wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych, incydentalnych kwestii wynikających w toku tego postępowania. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie, nie rozstrzyga istoty sprawy, jak również nie przysługuje na nie zażalenie. W świetle przywołanej wyżej regulacji art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie jest to postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2170/18). Skoro na postanowienie organu wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, to nie przysługuje ona również na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność ponaglenia. Niezależnie bowiem od sposobu zakończenia postępowania zainicjowanego ponagleniem, jest to jedynie postępowanie wpadkowe. Ponaglenie nie wszczyna postępowania administracyjnego, a jest jedynie środkiem służącym stronie do przyspieszenia postępowania. Wniesienie ponaglenia inicjuje postępowanie incydentalne, tj. postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. Postępowanie wszczęte wniesieniem ponaglenia kończy się wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że postanowienie wydane w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia, w tym postanowienie stwierdzające niedopuszczalność ponaglenia, nie mieści się w katalogu postanowień, na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Sądowej kontroli tego rodzaju postanowień nie przewidują też przepisy szczególne (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższej oceny nie zmienia błędne pouczenie organu o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia postanowienia. Błędne pouczenie nie skutkuje bowiem przyznaniem stronie uprawnień, które nie wynikają z przepisów. Nie oznacza to jednak pozbawienia strony środków ochrony prawnej. Ponaglenie do organu wyższego stopnia stanowi formalną przesłankę wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.