III SA/Lu 414/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR albo Agencja) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez E. K. odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ ustalił, że decyzję doręczono stronie 24 kwietnia 2013 r., a odwołanie od niej E. K. wniósł 9 maja 2013 r., czyli jeden dzień po upływie czternastodniowego terminu. Postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR o stwierdzeniu uchybienia terminu zostało doręczone stronie w dniu 27 maja 2013 r. W piśmie z dnia 28 maja 2013 r., nadanym w placówce pocztowej 29 maja 2013 r., skierowanym wyłącznie do Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji, E. K. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Odwołujący się wyjaśnił z jakiej przyczyny nie dochował terminu do złożenia odwołania i dlaczego uważa, że termin powinien być przywrócony. W dalszej części pisma E. K. przedstawił kolejne zarzuty do decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie, dodając, że czyni to korzystając z "okazji". Omówione wyżej pismo Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR potraktował jako skargę do sądu administracyjnego na swoje postanowienie z dnia 22 maja 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przedstawił wraz z odpowiedzią na skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. E. K., wezwany do sprecyzowania, czy złożone przez niego pismo jest skargą na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, czy wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] wyjaśnił, że jego pismo z dnia 28 maja 2013 r. było sporządzone jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Jednak w obecnej sytuacji, wobec braku odpowiedzi ze strony Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji i minięcia terminu do złożenia skargi na jego postanowienie, skarżący prosił, aby potraktować jego pismo z dnia 28 maja 2013 r. jako skargę na postanowienie Dyrektora – z podkreśleniem jednak, że podnosił przed Dyrektorem prośbę o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Pismo złożone przez E. K. i przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez organ drugiej instancji z odpowiedzią na skargę, nie może być potraktowane jako skarga na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 22 maja 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Już z samej treści tego pisma wynika, że skarżący zdaje sobie sprawę z tego, że uchybił terminowi i że konsekwencją tego było postanowienie organu drugiej instancji o stwierdzeniu uchybienia terminu. W związku z tym pismo skarżącego zawiera przede wszystkim wniosek o przywrócenie terminu wraz z uzasadnieniem. Zarzuty, które skarżący formułuje w dalszej części pisma, zaznaczając, że czyni to korzystając z "okazji", nie są skierowane przeciwko postanowieniu organu drugiej instancji o stwierdzeniu uchybienia terminu, lecz przeciwko decyzji organu pierwszej instancji. W swoim piśmie z dnia 28 maja 2013 r. E. K. w ogóle nie kwestionuje postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wnosząc jedynie o przywrócenie terminu. Wprawdzie już w postępowaniu przed sądem administracyjnym E. K. w odpowiedzi wezwanie do wyjaśnienia jaki jest charakter pisma, wnosił aby potraktować jego pismo jako skargę na postanowienie organu, ale równocześnie podkreślał, że pismo było sporządzone jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Należy tę odpowiedź interpretować w ten sposób, że skarżący nie zrezygnował z wniosku o przywrócenie terminu, a jego prośba o potratowanie pisma jako skargi z omówionym zastrzeżeniem wynika jedynie z dezorientacji w sytuacji procesowej w jakiej znalazł się po przekazaniu jego pisma przez organ drugiej instancji sądowi i po wezwaniu przez sąd do złożenia wyjaśnienia. W związku z tym pismo jego nadal pozostaje wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i nie jest skargą na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji ARiMR z dnia 22 maja 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania. W związku z powyższym, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie jako bezprzedmiotowe ze względu na brak skargi, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W dalszym toku postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zwróci Dyrektorowi Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR pismo E. K. z dnia 28 maja 2013 r. jako zawierające wyłącznie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - w celu nadania temu wnioskowi odpowiedniego biegu. Należy podkreślić, że wydanie przez organ drugiej instancji postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie stanowi żadnej przeszkody do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, a w razie zaistnienia przesłanek, także do pozytywnego rozstrzygnięcia, czyli przywrócenia terminu. W obrocie prawnym mogą bowiem istnieć dwa postanowienia - pierwsze stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania oraz drugie o przywróceniu terminu do złożenia odwołania. Te drugie postanowienie otwiera drogę do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, mimo istnienia w obrocie prawnym postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. W praktyce strona może składać odwołanie ze świadomością, że uchybiła terminowi. Wówczas naturalne działanie strony polega na tym, że składa wniosek o przywrócenie terminu razem z odwołaniem, dając w ten sposób możliwość organowi rozpatrzenia w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu. Wtedy w razie pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku strony, zdarzenie w postaci uchybienia terminu nie wywołuje negatywnych skutków dla odwołującego się, chociaż oczywiście występuje jako stan obiektywny. Jednak możliwa jest i taka sytuacja, że strona składa odwołanie bez świadomości, że uchybiła terminowi i dowiaduje się o uchybieniu terminu dopiero później, na przykład z postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, a nawet dopiero po pokonaniu całej drogi instancyjnej i sądowej, gdyby pozostawała w tak głębokim przekonaniu, że nie uchybiła terminu, że zdecydowała się na zaskarżanie kolejnych orzeczeń w tym przedmiocie. Nie ma żadnej uzasadnionej przyczyny, aby stronie, która złożyła wniosek o przywrócenie terminu po wydaniu postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania odmawiać możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu. Nie ma też żadnej przeszkody, aby organ rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu złożony wcześniej, jeżeli na przykład przez przeoczenie najpierw wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Podsumowując można stwierdzić, że wydanie na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania nie stanowi przeszkody procesowej do przywróceniu terminu do złożenia odwołania, jeżeli wniosek strony spełnia wymagania formalne i przesłanki merytoryczne określone w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania otwiera wówczas drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania, mimo pozostawania w obrocie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania. Dodać należy, że takie stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarówno na tle przepisów K.p.a. jak i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa -tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. (wyrok NSA w Lublinie z dnia 10 marca 2000 r. w sprawie I SA/Lu 1524/98, SIP Lex nr 42915, wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r. w sprawie I FSK 1443/11, SIP Lex nr 1212192, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie II GSK 151/12, zamieszczony w zamieszczony w CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lutego 2009 r. w sprawie IV SA/GL 381/08, ONSAiWSA 2010/6/99, SIP Lex nr 653408, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie II SA/GL 699/12, SIP Lex nr 1248912). Biorąc wskazane wcześniej okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.