III SA/Lu 447/24

WyrokWSA w Lublinie2024-11-26

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego, jeśli nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem bez ważnego badania technicznego, nawet jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Odpowiedzialność ta nie jest zależna od winy, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na zarządzającym transportem, a w tej sprawie nie wykazano, aby naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie można było przewidzieć.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na T. B., zarządzającą transportem w N. Spółce z o.o., za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem (naczepą ciężarową) bez ważnego badania technicznego. Kontrola wykazała, że termin badania technicznego upłynął przed dniem kontroli. Zarządzająca transportem twierdziła, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia i nastąpiło ono wskutek zdarzeń, których nie mogła przewidzieć. Organy administracji nałożyły karę, a następnie WSA w Lublinie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 maja 2024 r., nr 16/ZT/WG/2024 Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w C. (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. (dalej jako "organ i instancji") z dnia 8 marca 2024 r., nr 63/TD/2024 o nałożeniu na T. B. (dalej jako "skarżąca") - zarządzającego transportem w N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia. W dniu 5 sierpnia 2023 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w K. ciągnik samochodowy marki M. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki S. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował A. P. – obywatel B., został poddany kontroli drogowej. W dniu kontroli kierowca realizował kurs powrotny na pusto z B. po wcześniejszym przewiezieniu i rozładowaniu towaru, tym samym wykonywał międzynarodowy zarobkowy, drogowy przewóz rzeczy. Kierowca okazał w trakcie kontroli dowody rejestracyjne na ciągnik samochodowy oraz naczepę ciężarową, wypis z licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...], świadectwo kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, paszport i prawo jazdy, kartę kwalifikacji kierowcy. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Powyższe ustalono na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego naczepy ciężarowej marki S. z którego wynikało, że termin badania technicznego potwierdzającego zdatność pojazdu do ruchu drogowego upłynął w dniu 24 czerwca 2023 r. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia 5 sierpnia 2023 r. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego Biuro do spraw Transportu Międzynarodowego poinformował, że osobą zarządzającą transportem w N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest T. B., numer certyfikatu [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w T. w związku z ustaleniem osoby zarządzającej transportem pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. poinformował stronę postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w związku z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, z późn. zm.), dalej jako "u.t.d." lub "ustawa". Decyzją z dnia 8 marca 2024 r. organ I instancji nałożył na skarżącą - zarządzającą transportem karę pieniężną w kwocie 200 zł na podstawie lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. B.. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów tj. art.92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez nałożenie na zarządzającego transportem kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć. Decyzją z dnia 14 maja 2024 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 51), dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009", zarządzający transportem w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa, co oznacza, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za wszystkie aspekty przewozów. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego dotyczących zarządzającego transportem określony jest w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym i jednoznacznie wskazuje jakie obowiązki ciążą na zarządzającym transportem. Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, że w momencie kontroli w drogowym przejściu granicznym w T., w dniu 5 sierpnia 2024 r. kierowca wykonywał międzynarodowy, zarobkowy transport drogowy przewóz rzeczy na rzecz przedsiębiorcy N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Na dzień kontroli 5 sierpnia 2023 r. w przedsiębiorstwie pełniącą rolę jako zarządzający transportem została wskazana skarżąca a potwierdzeniem tego faktu jest informacja udzielona z Biura do Spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Jednocześnie organ II instancji uznał, że skarżąca będąc osobą zarządzającą, nie dopełniła wszelkich starań, aby nie dopuścić do sytuacji, w której kierowca wykonuje przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie powinna zapewnić, aby przewóz był wykonywany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., podnosząc, że braku aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia. Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych jest sytuacją, na którą skarżący miał realny wpływ i mógł jej uniknąć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. B. zaskarżyła decyzję Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w C.. Skarżąca zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. la ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d.") poprzez nałożenie na zarządzającego transportem kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nic mógł przewidzieć; II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: 1) art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo żc kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 3023/23, VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na skarżącą jako osobę zarządzającą transportem w N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną za naruszenie określone w lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 u.t.d.). Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 8 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Według Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł. Według art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną – zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty. Kwestie dotyczące wykonywania badań technicznych pojazdów uregulowano w przepisach unijnych i krajowych. Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE L z 2014 r. Nr 127, str. 51 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/45/U", każde państwo członkowskie zapewnia, aby pojazdy zarejestrowane na jego terytorium były okresowo badane zgodnie z niniejszą dyrektywą w stacjach kontroli pojazdów upoważnionych przez państwo członkowskie, w którym pojazdy te są zarejestrowane. Badania zdatności do ruchu drogowego są przeprowadzane przez państwo członkowskie rejestracji pojazdu, przez organ publiczny, któremu to państwo członkowskie powierzyło to zadanie, lub przez wyznaczone organy lub podmioty nadzorowane przez to państwo członkowskie, w tym upoważnione podmioty prywatne. Zgodnie z art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego. Stosownie zaś do art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającej dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 134 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/47/UE", państwa członkowskie wymagają, aby świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub – w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego – uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne. W polskim porządku prawnym obowiązek przeprowadzenia badania technicznego został uregulowany w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251), dalej jako "p.r.d.". W myśl tego przepisu, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru, przyczepy lub samochodu osobowego przeznaczonego do zawodów sportowych jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 3 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.), które nie mają w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d. organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, stosownie do 92a ust. 2 i ust. 8 oraz lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. określającego wykaz naruszeń, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł. Z akt sprawy wynika, że w 5 sierpnia 2024 r. w trakcie kontroli naczepy ciężarowej marki S. o nr rej [...] stwierdzono, że pojazd nie posiada ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z wpisów w dowodzie rejestracyjnym naczepy ciężarowej wynikało, że termin ważności ostatnich badań technicznych upłynął w dniu 24 czerwca 2023 r. (kserokopia dowodu rejestracyjnego naczepy ciężarowej – k. 5v akt adm.). Powyższe ustalenia potwierdzają dane z Systemu Informatycznego Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (wydruk z SI CEPiK – k. 8 akt adm.). Okoliczność, że w dniu kontroli pojazd nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego nie budzi zatem wątpliwości. W odwołaniu oraz w skardze skarżąca podnosiła, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zderzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć. W ocenie Sądu organ prawidłowo nie uwzględnił powyższych argumentów skarżącej. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego podlega karze w wysokości 200 zł, zgodnie z l.p. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d Zaskarżona decyzja, nakładająca na skarżącego karę w wysokości 200 zł jest zatem prawidłowa. Prawidłowo również organy przyjęły, że podmiotem, na który należało nałożyć karę pieniężną jest skarżąca jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie. Z informacji uzyskanej od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w piśmie z 25 sierpnia 2023 r. nr BTM.WR.511.4542.2023.2106 (k. 14 akt adm.) wynika, że skarżąca jest osobą zarządzającą transportem w rozumieniu art. 7c u.t.d. w związku z art. 4 rozporządzenia nr 1071/2009. Podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej stanowił jak już wyżej wskazano art. 92a ust. 2 u.t.d. Odpowiedzialność z art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest zależna od winy, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Wynikająca z tego przepisu kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz stanowi logiczne następstwo zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą tej kary jest przy tym zmuszenie podmiotów w przepisie wymienionych do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa, a ściślej wymuszenie działań w kierunku dyscyplinowania kierowców bezpośrednio naruszających przepisy prawa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 382/19). Trafna jest ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Według art. 92c ust. 1a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2, a zatem w szczególności do zarządzającego transportem. Z treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku/zarządzającym transportem spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20 oraz z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 696/22) podkreśla się, że uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonemu zarządzającemu transportem. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest więc łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które świadczyłyby o spełnieniu przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i podać dowody na poparcie swoich twierdzeń. W niniejszej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Skarżąca, jako osoba sprawująca stały nadzór nad operacjami transportowymi, powinna była dołożyć należytej staranności, aby nie doszło do naruszenia przepisów w czasie wykonywanego w dniu 5 sierpnia 2023 r. przewozu. Naruszenie nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć. Przewóz odbył się w dniu 5 sierpnia 2023 r., a zatem w okresie, w którym termin ważności badania technicznego już upłynął. Skarżąca nie podjęła zaś odpowiednich kroków zapewniających wykonanie tego przewozu w sposób odpowiadający przepisom prawa, a więc pojazdem posiadającym ważne aktualne badania techniczne. Okoliczności, na które powoływała się skarżąca, a mianowicie na to, że systematycznie przypomina telefonicznie, mailowo oraz osobiście pracownikom firmy o zbliżających się terminach przeglądów pojazdów nie można uznać za okoliczności uzasadniające wyłączenie odpowiedzialności zarządzającego transportem, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt u.t.d. W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. i prawidłowo stwierdził brak podstaw do jego zastosowania. Z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy pojazdem, który nie posiadał aktualnych badań technicznych, o których mowa w art. 81 ust. 1 p.r.d. Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia. Ubocznie należy podnieść, że do kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie mają zastosowania przepisy Działu IVa k.p.a. (w tym art. 189f § 1 k.p.a. przewidujący możliwość odstąpienia od ukarania i poprzestania przez organ na pouczeniu). Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło