III SA/Lu 457/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 31 lipca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), wniesionym na urzędowym formularzu, strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych strona uzasadniła długim okresem przebywania na zasiłku dla osób bezrobotnych, a następnie okresem leczenia i rehabilitacji po wypadku komunikacyjnym. W tym czasie utrzymywała się z zasiłków z pomocy społecznej, a także pomocy organizacji pozarządowych i rodziców emerytów. Starania o rentę z tytułu niezdolności do pracy trwały od [...] r. do [...] r. Skarżąca wskazała, iż obecna jej sytuacja uległa nieznacznej poprawie w związku z podjęciem pracy od [...] r., jednakże wiąże się to ze zmianą miejsca zamieszkania i wzrostem kosztów utrzymania. Z kolei wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika strona umotywowała tym, iż "ma trudności w znajomości prawa administracyjnego, szczególnie jego stosowania w praktyce". W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odnośnie stanu majątkowego podała, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała również, że z tytułu umowy o pracę w lipcu 2012 r. uzyskała wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżąca jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, który należy określić jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika do sytuacji finansowej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Podnieść należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oznacza, że ciężar tych kosztów poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest zatrudniona na umowę o pracę i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie (za miesiąc lipiec 2012 r.). Skarżąca nie ma żadnych osób na utrzymaniu. Mimo podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy trudności finansowych, strona zgromadziła oszczędności w kwocie [...] zł (rubryka 7.2.1. wniosku). Zatem w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała wolne środki pieniężne wielokrotnie przekraczające koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że dysponując wymienionymi powyżej dochodami i zasobami finansowymi, opłacenie kosztów wynagrodzenia należnego adwokatowi za prowadzenie sprawy, przyniosłoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej. Reasumując powyższe, skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.