III SA/Lu 459/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], Wójt Gminy A. orzekł o wymeldowaniu J. C. z pobytu stałego w lokalu nr [...] na os. T. [...] w A. Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie spełnieniem warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 1993, z późn. zm.). Po rozpatrzeniu odwołania J. C., decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wojewody L., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. I Wydział Cywilny z dnia [...].12.2005 r., sygn. [...], nakazano odwołującemu się opróżnienie i wydanie Spółdzielni Mieszkaniowej w A. lokalu mieszkalnego położonego w A. pod adresem O. T. [...]. W punkcie drugim wyroku sąd stwierdził, że odwołującemu się przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i w związku z tym wstrzymuje wykonanie wyroku, do czasu złożenia przez Gminę A. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Kolejnym wyrokiem z dn. [...].09. 2008 r., sygn. [...], sąd ustalił, że uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego przyznane odwołującemu się wygasło z dniem 10.01.2007 r., tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dn. [...].12.2006 r., sygn. [...], w sprawie stwierdzenia nabycia przez J. C. spadku po rodzicach. Sąd uznał, że skoro odwołujący się został jako spadkobierca współwłaścicielem nieruchomości w skład której wchodzi budynek mieszkalny, jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Na mocy wyżej powołanego wyroku, odwołujący się pozbawiony został prawa do przebywania i korzystania z lokalu na Osiedlu T. [...] w A. W dniu 13.05.2010 r. komornik sądowy wykonał nałożony na odwołującego się obowiązek opróżnienia lokalu i wydania go wierzycielowi (protokół z wykonania czynności egzekucyjnych z dn. 13.05.2010 r., sygn. [...]). Od tego dnia odwołujący się zaprzestał zamieszkiwania pod adresem zameldowania, w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Organ odwoławczy powołał się na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym wykonanie orzeczonej eksmisji jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie organu podnoszone przez odwołującego się zarzuty dotyczące przeprowadzenia czynności egzekucyjnych, nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego w ramach rozpoznawania spraw ewidencyjnych. Do oceny czynności komorniczych uprawniony jest wyłącznie sąd. Jeżeli sąd negatywnie zweryfikuje czynności komornika w tej sprawie i odwołujący się ponownie zamieszka w spornym lokalu, będzie on miał nie tylko prawo, ale i obowiązek ponownie się w nim zameldować. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu osoby w tym lokalu. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] września 2010 r. J. C. podniósł, iż eksmisja dokonana w jego przypadku przez komornika miała charakter bezprawny i miała w istocie charakter "eksmisji na bruk". W sprawie tej czynności toczy się postępowanie cywilne i prokuratorskie. Decyzja o wymeldowaniu potwierdza skutki bezprawnej czynności komornika. Pozbawienie skarżącego meldunku wiąże się z pozbawieniem go w istocie praw publicznych, gdyż nie będzie mógł nawet prowadzić korespondencji z urzędem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji publicznej nie dopuścił się naruszeń prawa uzasadniających usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy wynika, że ewidencja ludności służy jedynie do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy m.in. o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. , sygn. II OSK 561/05 - LEX nr 194344). Stosownie do art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego - pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Trzeba zatem przyjąć, że miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, pierze, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp. Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt, że trwałe opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego nastąpiło w efekcie wykonania wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. Jak wynika z protokołu (k. 7 akt adm.) czynności eksmisyjnych dokonano w dniu 13 maja 2010 r. W świetle utrwalonego już poglądu wyrażanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (por. chociażby ostatnio wyrok NSA z 23.03.2010 r., II OSK 579/09, LEX nr 597705). Choć w przypadku wykonania wyroku eksmisyjnego trudno mówić w sensie dosłownym o "dobrowolności" opuszczenia lokalu, to jednak w świetle zasady praworządności materialnej prawomocnego orzeczenia sądowego (art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) wyrok ten wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Fakt zatem oporu osoby eksmitowanej i subiektywnego poczucia pokrzywdzenia, nie znajdującego oparcia w obiektywnych podstawach prawnych i faktycznych, nie może prowadzić do tolerowania fikcji meldunkowej i utrzymywania w ewidencji zameldowania w lokalu takiej osoby, która już tam nie zamieszkuje. Argumenty podnoszone w skardze w swojej istocie zmierzają do zakwestionowania czynności komornika, w wyniku których skarżący musiał opuścić przedmiotowy lokal. Taka argumentacja nie może skutecznie podważać legalności zaskarżonej decyzji. Organ ewidencyjny nie ma prawa podważania skutków czynności komornika dokonanych na podstawie prawomocnego wyroku eksmisyjnego, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Byłoby to sprzeczne zarówno z wyrażoną wyżej zasadą prawomocności materialnej wyroków sądowych, jak również z celem i charakterem ewidencji ludności. Ewentualne wzruszenie skutków wyroku eksmisyjnego może nastąpić tylko w odpowiednim postępowaniu, przed sądem powszechnym, o ile zaistnieją ku temu obiektywne podstawy, mające oparcie w przepisach prawa. Podnoszony w skardze argument pozbawienia skarżącego wskutek wymeldowania praw publicznych również jest bezpodstawny. Skarżący ma bowiem nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek zameldować się w miejscu, w którym aktualnie przebywa (art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Natomiast trudno zrozumieć, w jaki sposób gwarantowałoby skarżącemu jego prawa publiczne prowadzenie korespondencji na adres lokalu, w którym od dawna już nie mieszka. Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Orzeczenie w przedmiocie przyznania adwokatowi M. C. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto na przepisach art. 242 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, z późn. zm.).