III SA/Lu 471/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] wydaną przez p.o. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniesionego przez W. L. odwołania z dnia [...] czerwca 2007 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego", utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Do rozpoznawania chorób zawodowych i wydawania w tej sprawie orzeczeń lekarskich upoważnione są zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów publicznej opieko zdrowotnej, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że W. L. w latach 1972-1992 zatrudniony był na stanowisku ślusarza w Fabryce [...] w P., następnie w Fabryce [...] w P. Do obowiązków w czasie pracy na tym stanowisku należał montaż maszyn rolniczych takich jak zgrabiarki, opryskiwacze, pługi oraz nadzór nad jakością wyrobów w tłoczni, spawalni i przy montażu. W czasie wykonywania tych czynności W. L. mógł być narażony na działanie hałasu, którego intensywność przekraczała najwyższe dopuszczalne natężenie. Decyzja nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2003 r. o braku podstaw do stwierdzenia u Pana W. L. choroby zawodowej i utrzymująca ją w mocy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2004 r. zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 r. (sygn. akt III SA/Lu 679/04). Realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w ww. wyroku, po uzupełnieniu dochodzenia epidemiologicznego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny spowodował ponowne przebadanie W. L. w Poradni Chorób Zawodowych WOMP oraz w Instytucie Medycyny Pracy w L. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Poradni Chorób Zawodowych WOMP w L. wynika, że u W. L. choroby zawodowej nie rozpoznano. Hałas bowiem zawsze powoduje symetryczny i równy w uchu lewym i prawym odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego. Tymczasem u W. L. rozpoznano głuchotę przewodzeniową ucha lewego, która nie figuruje w wykazie chorób zawodowych i nie jest spowodowana działaniem hałasu oraz niedosłuch odbiorczy ucha prawego. Z orzeczenia Instytutu również wynika, że u W. L. nie rozpoznano choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Rozpoznany u strony odbiorczy typu pozaślimakowego ubytek słuchu nie jest wymieniony w wykazie chorób zawodowych i nie jest spowodowany działaniem hałasu. Zdaniem Instytutu cechy dysfunkcji lewego błędnika wykazane w badaniu ENG mogą sugerować pozazawodową etiologię ubytku słuchu spowodowaną np. nadciśnieniem tętniczym. W orzeczeniach lekarskich Poradni Chorób Zawodowych WOMP w L. i Instytutu Medycyny Pracy w L. orzeczono, że u W. L. brak jest podstaw do rozpoznania choroby narządu słuchu, a rozpoznane zmiany w narządzie słuchu nie wykazują klinicznych cech zawodowej choroby narządu słuchu, nie są charakterystyczne dla skutków wieloletniego narażenia na hałas ponadnormatywny oraz nie zostały spowodowane hałasem, a więc nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 10 ust. 1 wymienionego na wstępie rozporządzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 8 oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy, inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tej więc sytuacji orzeczenie lekarskie wydane przez właściwe jednostki medycyny pracy stanowi warunek przesądzający o stwierdzeniu bądź niestwierdzeniu choroby zawodowej i w przypadku orzeczenia wydanego we właściwej formie i należycie uzasadnionego - brak jest podstaw do jego skutecznego zakwestionowania bądź do wydania rozstrzygnięcia wbrew jego treści. Na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] W. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zwracając uwagę, że na podstawie negatywnych orzeczeń lekarskich Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] grudnia 2006 r. wydał jednak pozytywną decyzję nr [...] o stwierdzeniu u mnie choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skarżącego organ odwoławczy wydał decyzję w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, że zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] lipca 2007 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] wydane zostały w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2004 r. (sygn. akt III SA/Lu 679/04) uchylającego decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]. W sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu wobec W. L. został wydany wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 3 października 2002 r. (sygn. akt II SA/Lu 633/01) uchylający wadliwe decyzje administracyjne. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem zarówno organ wydający decyzję w następstwie wydania wyroku uchylającego dotychczasową decyzję, jak i sąd oceniający kolejną decyzję są związane wytycznymi zawartymi w wyroku sądu uchylającym decyzję dotychczasową. Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami wyroku oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, opubl. OSP 1999, z. 3, poz. 101). Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zobowiązany był poddać zaskarżoną decyzję ocenie w szczególności pod względem zgodności z wytycznymi i oceną prawną wyrażonymi w wyrokach sądowych z dnia 16 grudnia 2004 r. (sygn. akt III SA/Lu 679/04) i z dnia 3 października 2002 r. (sygn. akt II SA/Lu 633/01). W wyroku z dnia 16 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazał, że mimo iż W. L. pracował przez długi okres czasu w warunkach hałasu od 70 dB do 93 dB, organy nie odniosły się do tego, natomiast powołały się na niewielki stopień ubytku słuchu W. L., co ich zdaniem nie odpowiada definicji choroby. Ponadto zdaniem sądu organy nie odniosły się do przyczyn schorzenia W. L., nie skierowały W. L. na ponowne badania lekarskie, ani nie wywołały opinii uzupełniających wydanych orzeczeń. W ocenie sądu organy przeprowadzając ponownie postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia u W. L. choroby zawodowej wypełniły wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie III SA/Lu 679/04 i przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie II SA/Lu 633/01. Dokonano powtórnie oceny narażenia zawodowego, przeprowadzono prawidłowo dowody ze świadków, uzyskano charakterystykę stanowiska pracy W. L. w Fabryce [...] wywołano uzupełnienie uzasadnienia do orzeczenia lekarskiego nr [...], orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w L. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]. W orzeczeniach tych upoważnione jednostki orzecznicze stwierdziły "obserwację negatywną w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu" oraz "obserwację negatywną w kierunku obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz". Organ zasadnie uwzględnił powyższe orzeczenia i uzasadnienia do nich w zgromadzonym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał wszechstronnej oceny sprawy na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, stosując zasady postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.; Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Sąd nie dopatrzył się w przebiegu postępowania administracyjnego uchybień przepisom postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z obowiązującym aktualnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115), które weszło w życie w dniu 3 września 2002 r. "postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów" (§ 10 powołanego rozporządzenia). Dotychczasowym przepisem, o którym mowa w tym zdaniu, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. nr 65, poz. 294 ze zm.). W świetle § 1 ust. 1 owego rozporządzenia za choroby zawodowe można uznać choroby, które będą odpowiadać dwóm kumulatywnie spełnionym warunkom, z których pierwszy polega na tym, że chorobą zawodową może być tylko schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, a drugi na tym, ze choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W wymienionym powyżej wykazie chorób zawodowych jako choroby zawodowe wymieniono między innymi, pod pozycją 15: "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę wydania decyzji administracyjnych organów obu instancji, wydały niezależne, wyspecjalizowane placówki służby zdrowia określone w § 7 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] sierpnia 2006 r. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Instytutu Medycyny Pracy w L. rozpoznała u W. L. "głuchotę przewodzeniową ucha lewego z niedosłuchem odbiorczym ucha prawego – poniżej 45 dB". Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w L. w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2006 r. rozpoznała u badanego "obustronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu pozaślimakowego" i nadciśnienie tętnicze. Jednostki orzecznicze mając na uwadze zdefiniowane w pkt 15 Wykazu chorób zawodowych schorzenie "uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu" wywiodły, że rozpoznana u skarżącego choroba nie jest chorobą zawodową określoną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem choroby w orzeczeniu lekarskim wydanym przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze i spełniającym wymogi dotyczące opinii biegłych, dlatego w świetle tego, iż rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne, organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnymi orzeczeniami lekarskim, ocenionymi przez te organy jako prawidłowe opinie biegłych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1851/04, niepubl.; uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt OPS 3/02, opubl. ONSA z 2003 r., z. 1, poz. 4; wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 180/00, LEX nr 77663; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1445/99, LEX nr 53802, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 297/98, LEX nr 45837). Podkreślić należy przy tym, ze katalog chorób zawodowych nie może być rozszerzony w drodze orzecznictwa.. Nie można uznać za chorobę zawodową schorzenia nie wymienionego w załączniku do rozporządzenia, mimo że w środowisku pracy występują szkodliwe czynniki podobnie jak nie można do uznać za chorobę zawodową objawów odpowiadających normatywnemu opisowi, lecz nie wywołanych szkodliwymi czynnikami istniejącymi w środowisku pracy. Zatem pierwsza z przesłanek charakteryzujących pojęcie choroby zawodowej nie jest w przedmiotowej sprawie spełniona. Z tego powodu nawet wykazanie, iż skarżący wykonywał w latach 1972-1992 i w latach 1992-2005 pracę w warunkach narażenia na nadmierny hałas, nie daje podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie organ administracyjny wydający decyzję miał do czynienia z chorobą zawodową. W tych okolicznościach nie można czynić zarzutu organowi odwoławczemu, że w oparciu o powyższe orzeczenia stwierdził brak podstaw do uznania występującego u skarżącego schorzenia za chorobę zawodową. Postępowanie administracyjne przeprowadzono w zgodzie z przepisami prawa. Oceniając postępowanie przed organem pierwszej instancji jako prawidłowe, odpowiadające zasadom i przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych, Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny zasadnie utrzymał zaskarżonym rozstrzygnięciem w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. Organ słusznie uznał wydane w postępowaniu orzeczenia lekarskie jako spełniające w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego wymogi procesowe opinie biegłych, uwzględnił je w zgromadzonym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał wszechstronnej oceny sprawy na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, przy uwzględnieniu zasad postępowania określonych w k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w przebiegu postępowania administracyjnego uchybień przepisom postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut wyrażony przez skarżącego w skardze, że organy dopatrują się u niego jako przyczyny ubytku słuchu nadciśnienia tętniczego, jest niezasadny. Organ wskazał jedynie, że jest to jedno z przykładowych schorzeń powodujących pozaślimakowe upośledzenie słuchu. W sytuacji gdy w sposób należyty wykazano, że schorzenie skarżącego nie jest "uszkodzeniem słuchu wywołanego działaniem hałasu", fakt niewskazania, co dokładnie spowodowało schorzenie skarżącego, pozostaje więc bez wpływu na wynik sprawy Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.