III SA/Lu 476/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. C. wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz 17 złotych tytułem zwrotu opłaty za pełnomocnictwo, które wypłacić z funduszów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa w związku z art. 144 Kpa i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu zażalenia J. H. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej "kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, (wyprysk modzelowaty)". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, sprawa choroby skóry J. H. była rozpatrywana w roku 2004. Na podstawie orzeczeń lekarskich z jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia tj. z WOMP i z Instytutu Medycyny Pracy oraz na podstawie karty oceny narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny– decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. H. choroby zawodowej. Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy powyższą decyzją organu I instancji. Na decyzję organu odwoławczego J. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przed zakończeniem postępowania sądowego w dniu 4 sierpnia 2004 r. J. H. wystąpił do Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej do WSA decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i o wystąpienie do WSA o zawieszenie postępowania sądowego w tej sprawie. W odpowiedzi na ten wniosek Główny Inspektor Sanitarny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] znak: [...] zawiesił jego rozpatrzenie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w tej sprawie przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] odrzucił skargę J. H., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] oddalił skargę kasacyjną na to orzeczenie. W związku z powyższym decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stała się decyzją ostateczną i prawomocną. Po zakończeniu postępowania przed sądami administracyjnymi J. H. wystąpił do Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie z jego wniosku z dnia [...]. Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] znak: [...] zawiadomił J. H. o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Następnie w dniu 29 czerwca 2009 r. J. H. złożył do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej, dołączając do niego zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej "wyprysk modzelowaty" . Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie z wyżej wymienionego wniosku w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej wskazując, że w tej sprawie na wniosek strony toczy się postępowanie przed Głównym Inspektorem Sanitarnym o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Na powyższe postanowienie J. H. wniósł zażalenie, podnosząc zarzut, że organ pierwszej instancji wskazał niewłaściwą podstawę procesową, ponieważ przedmiotowy wniosek z dnia [...] wraz z załącznikami nie jest zależny od żadnego innego postępowania. Podniósł, że organ wskazał w całości wadliwy przepis wykonawczy, który dopiero obowiązywać miał od 3 lipca 2009 r. natomiast wniosek z dnia 29 czerwca 2009 r. wraz z załącznikami został złożony w dniu 30 czerwca 2009 r., ponadto organ zataił w sentencji postanowienia właściwy przepis wynikający z ustawy, jak też w treści orzeczenia organ wskazał nazwę choroby nieznaną żadnemu prawu tak materialnemu jak i procesowemu przez użycie "wyprysk modzelowaty". Postanowieniem z dnia [...] (zaskarżonym niniejszą skargą) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wniesiony przez J. H. wniosek z dnia 29 czerwca 2009 r. o stwierdzenie choroby zawodowej skóry, w sprawie której wydano już decyzję ostateczną, nie może być rozpatrzony przed rozpatrzeniem wniosku zgłoszonego wcześniej do Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w tej sprawie. Wskazując na przepisy Kodeksu pracy (art. 235¹, art. 235²) organ odwoławczy stwierdził, że przepisy prawa materialnego zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) są właściwą podstawą prawną w zakresie określonym w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, a tym samym zarzut zawarty w zażaleniu, że w postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego został podany niewłaściwy przepis prawa materialnego w sprawie chorób zawodowych jest bezzasadny. Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 32/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740) - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. i od tej daty nie może być stosowane w sprawie chorób zawodowych nawet tych, które zostały wszczęte i niezakończone przed ww. datą. Podobnie bezzasadny jest zarzut o zatajeniu w sentencji postanowienia właściwego przepisu wynikającego z ustawy, ponieważ wszystkie przepisy dotyczące chorób zawodowych opublikowane są w Dziennikach Ustaw dostępnych dla każdego i każdy może się z tymi przepisami zapoznać. Organ wyjaśnił również, że nazwę choroby zawodowej wymienioną w treści orzeczenia - co kwestionuje w zażaleniu J. H. - zacytowano w brzmieniu podanym na zgłoszeniu podejrzenia dołączonym do jego wniosku. Organ odwoławczy stwierdził, że zawieszenie postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji - na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. było zasadne, gdyż przepis ten obliguje organ administracyjny do tego rodzaju czynności w przypadku, gdy jak w konkretnych okolicznościach - "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd". Na powyższe postanowienie skargę do sądu administracyjnego wniósł J. H. domagając się stwierdzenia nieważności orzeczeń organu I i II instancji w trybie art. 156 § 1 Kpa. Skarżący zarzucił, że organ I instancji postanowienie z dnia 23 lipca 2009 r. wydał na podstawie rozporządzenia, które obowiązywało dopiero od dnia 3 lipca 2009 r. a więc nie obowiązywało w dacie złożenia wniosku (30 czerwca 2009 r.). Skarżący zarzucił, iż w sprawie nie było podstawy do zawieszenia postępowania, ponieważ niniejsza sprawa nie ma żądnego związku ze sprawą wcześniejszą rozpoznawaną przez WSA w Lublinie. Zdaniem skarżącego organy obu instancji wskazały błędną podstawę prawną, bowiem jego zdaniem wyłącznie na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych organy te powinny rozpoznać jego wniosek z dnia 29 czerwca 2009 r., pomimo, iż Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tych przepisów z Konstytucją. Jego zdaniem orzeczenie TK nie dotyczyło "całego przepisu tj. rozporządzenia, lecz jego podstawy". W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Zawieszenie postępowania jest to taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu. Zawieszenia postępowania jest instytucją która wprowadza wyjątek od, co do zasady, ciągłego charakteru postępowania, które powinno toczyć się bez przerwy od momentu wszczęcia, aż do chwili wydania decyzji przez organ prowadzący postępowanie. Art. 97 § 1 Kpa stanowiący podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, stanowiąc, że "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie". Organ zatem w razie wystąpienia jednej z wyliczonych podstaw obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu więc w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. W sprawie niniejszej wystąpiła sytuacja będąca podstawą obligatoryjnego zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem przez pojęcie "zagadnienie wstępne" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, która jest przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz 3) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli chodzi o tę przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. (zob. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 19 maja 1998 r., sygn. akt I SA 1874/97). W ocenie Sądu organ administracji słusznie zawiesił postępowanie z wniosku skarżącego z dnia 29 czerwca 2009 r. o stwierdzenie choroby zawodowej, ponieważ wszystkie wskazane wyżej przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania zostały w sprawie spełnione. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w niniejszej sprawie stwierdzenia choroby zawodowej (wszczętej na wniosek z dnia 29 czerwca 2009 r.), a zagadnieniem wstępnym, którym jest wydanie decyzji przez inny organ. Przed innym organem tj. Głównym Inspektorem Sanitarnym w Warszawie toczy się bowiem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skoro zatem postępowanie w sprawie wszczętej wcześniej w tym samym przedmiocie – stwierdzenia choroby zawodowej, nie zostało zakończone (z uwagi na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej), organ rozpatrujący kolejny wniosek skarżącego o stwierdzenie choroby zawodowej zobligowany był do zawieszenia tego postępowania. Niewątpliwie bowiem rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Sanitarnego będzie miało istotny wpływ na decyzję w sprawie niniejszej, w której organ zawiesił postępowanie, ponieważ od tego rozstrzygnięcia zależy ustalenie, czy w sprawie nie zajdzie przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa powodująca nieważność postępowania z uwagi na to, że kolejna decyzja może dotyczyć sprawy już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygniętej (decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...]). Bądź też w przypadku stwierdzenia nieważności tej decyzji postępowanie w sprawie zgłoszonej choroby zawodowej będzie kontynuowane. W tej sytuacji skarżący bezpodstawnie kwestionuje zasadność postanowienia zawieszającego inicjowane przez niego postępowanie administracyjne. Również za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego o wadliwej podstawie prawnej orzeczenia organu poprzez oparcie rozstrzygnięcia na rozporządzeniu, które w chwili składania wniosku nie było jeszcze aktem prawnym obowiązującym (weszło w życie z datą późniejszą niż data złożenia wniosku). Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż organy obu instancji powinny rozpoznać jego wniosek z dnia 29 czerwca 2009 r. wyłącznie na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych [...] (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), pomimo, iż Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tych przepisów z Konstytucją. Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji wydane zostały po dniu 3 lipca 2009 r., kiedy to weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Oznacza to, że mimo wszczęcia postępowania w sprawie niniejszej na wniosek złożony w dniu 29 czerwca 2009 r. do postępowania będą miały zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że sprawa została oceniona przez organ w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa materialnego i procesowego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę należało oddalić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).