III SA/Lu 484/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, , , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 14 marca 2006 r. J.Z. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w H. o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pouczając stronę, że od decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. W dniu 30 października 2006 r., na skutek odwołania strony, Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał wyrok o oddaleniu odwołania (sygn. akt [...]). Z uwagi na brak właściwości sądu ubezpieczeń społecznych w sprawie wydania zaświadczenia wyrok ten został uchylony, a odwołanie odrzucone wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r. (sygn. akt [...]). Pismem z dnia 14 sierpnia 2007 r. J.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga J.Z. z uwagi na wniesienie jej z naruszeniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 24 marca 2006 r. (k. akt adm. nr 327 - kopia potwierdzenia odbioru decyzji). Skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził odbiór wyżej wymienionej decyzji ze wskazaniem daty odbioru - 24 marca 2006 r. Również pieczęć placówki pocztowej wymienia jako datę doręczenia przesyłki 24 marca 2006 r. Zatem w świetle faktu, że zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 24 marca 2006 r., stwierdzić należy, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upłynął w dniu 24 kwietnia 2006 r. Natomiast skargę na przedmiotową decyzję skarżący wniósł w dniu 16 sierpnia 2007 r. (prezentata kancelarii Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w H.), tj. z uchybieniem terminowi do wniesienia skargi. Skarżący nie złożył jednocześnie ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję, należy więc uznać, że w przedmiotowej sprawie skargę wniesiono po upływie terminu do jej wniesienia. Stwierdzić również należy, że skarga dotknięta jest ponadto inną wadą powodującą jej niedopuszczalność, mianowicie została wniesiona bez wyczerpania służących skarżącemu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 cyt. ustawy). Powyższe oznacza, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga wyczerpania określonego w ustawie procesowej regulującej postępowanie administracyjne, w którym został wydany kwestionowany akt, środka zaskarżenia zwyczajnego lub - jeśli taki środek w postaci odwołania bądź zażalenia nie przysługuje - środka prawnego nadzwyczajnego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania zaświadczenia przez organ administracji publicznej wszczynane jest na wniosek strony (art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje w drodze postanowienia (art. 219 k.p.a.). Na owo postanowienie stronie służy zażalenie do organu wyższego. Jednakże przepisy szczególne w stosunku do k.p.a., tj. przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (według brzmienia na dzień wydania skarżonej decyzji - Dz. U. z 1998 r. nr 137, poz. 887 ze zm.) wskazują, że jeżeli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w tych przypadkach wydaje decyzję. Jak wynika z przepisów ogólnych regulujących wydawanie zaświadczeń odmowa wydania zaświadczenia jest zaskarżalna do organu wyższego. Skoro Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia decyzję, zaskarżalna jest ona odwołaniem. W przedmiotowej sprawie decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., który działał w tej sprawie jako organ pierwszej instancji, wydana została w dniu [...] marca 2006 r. Od decyzji owej, jak wynika z powyższych rozważań, służyło stronie odwołanie. Odwołanie od decyzji o odmowie wydania zaświadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinno zostać wniesione do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Zgodnie bowiem z art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organy wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a., określone zostały wart. 17 k.p.a. I tak w stosunku do organów administracji publicznej innych niż organy jednostek samorządu terytorialnego i wojewodów, organami wyższego stopnia są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje organów nadrzędnych w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W art. 66 ust. 2 tejże ustawy w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji określono natomiast organ nadzoru. Z dyspozycji powołanego przepisu wynika, że nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Informacyjnie dodać należy, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych została zmieniona z dniem 24 lutego 2007 r. ustawą z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. nr 21, poz. 125); w art. 66 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zmieniono ust. 2, zgodnie z którym nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje Prezes Rady Ministrów i dodano ust. 5, w myśl którego w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. W przedmiotowej sprawie J.Z. powinien zatem był wnieść odwołanie od zaskarżonej decyzji do Ministra Pracy i Polityki Społecznej jako organu odwoławczego, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W świetle art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J.Z. nie wyczerpał więc środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym służących mu na podstawie obowiązujących przepisów prawa od decyzji z dnia [...] marca 2006 r., zatem nie służy mu prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ową decyzję. Stwierdzić należy, że błędne pouczenie przez organ co do możliwości, sposobu i terminu złożenia odwołania od owej decyzji nie ma wpływu na wady formalne, jakimi dotknięta jest skarga J.Z. Dlatego - z uwagi na formalną niedopuszczalność skargi - nie może zostać ona poddana merytorycznej ocenie pod względem zasadności zarzutów wobec skarżonej decyzji i podlega odrzuceniu. Z tych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 oraz § 3 wyżej wskazanej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.