III SA/Lu 496/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. przyznaje radcy prawnemu A, C, od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. C. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]; utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji orzekł o odmowie zameldowania D. C. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości G. Trzeci [...], motywując rozstrzygnięcie brakiem spełnienia kryteriów umożliwiających jej zameldowanie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. C., żądając zameldowania pod w/w adresem, ponieważ od końca grudnia 2009 r. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z rodziną i ma zamiar tam zamieszkiwać. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania. Stwierdził, że wyrokiem z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy orzekł eksmisję rodziny D. C. z przedmiotowego lokalu, zaś wyrokowi w stosunku do D. C. nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy. Na podstawie powołanego wyroku toczy się postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy zauważył, że "zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa", warunkiem zameldowania jest legalne zamieszkiwanie w lokalu, tj. za wiedzą i zgodą podmiotu uprawnionego do dysponowania lokalem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt V SA 519/03). Jeżeli zatem odwołująca się, samowolnie, ponownie zamieszkała w przedmiotowym lokalu po wydaniu wyroku eksmisyjnego, uczyniła to wbrew woli wierzyciela – właściciela lokalu i sprzecznie z wydanym wyrokiem, który ją wiąże i który powinna wykonać (art. 365 k.p.c.). Zameldowanie nie może sankcjonować zachowań samowolnych i sprzecznych z prawem. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła D. C., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu zarzuciła dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez nieuwzględnienie faktu, że od grudnia 2009 r. nieprzerwanie mieszka w spornym lokalu, z zamiarem przebywania w nim na stałe. Podniosła, że organ I instancji wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe z tego m.in. względu, iż o przesłuchaniu dyrektorki szkoły, nie powiadomił jej. Stwierdziła, że wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, sam wyrok eksmisyjny do czasu jego wykonania nie daje podstaw do odmowy zameldowania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, iż skarżąca nie zamieszkuje pod adresem G. Trzeci [...]. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć naprzód należy, że w myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – zwanej dalej ustawą) – zadaniem ewidencji ludności jest m.in. rejestracja danych o rzeczywistym pobycie osób. Z tego zatem względu, zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie służą wyłącznie celom ewidencyjnym. Rejestracja owych danych odzwierciedlać powinna wyłącznie istniejący stan faktyczny. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy – pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Wbrew stanowisku organu, samo istnienie wyroku nakazującego eksmisję z lokalu mieszkalnego nie wyklucza przyjęcia pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Skład orzekający w niemniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1473/07, że wyrok eksmisyjny "(...) ma jedynie to znaczenie, że może stanowić powód, dla którego, dobrowolnie albo w wyniku przymusu (...) mieszkańcy (...) swoje miejsce zamieszkania opuszczą i ten fakt dopiero miałby uzasadniać odmowę ich zameldowania". Za odosobniony i nie mający oparcia w przepisach ustawy trzeba uznać przywołany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt V SA 519/03. Utrwalona już linia orzecznicza, w którą wpisuje się skład orzekający przyjmuje, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję, uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu, jak również stanowi podstawę do odmowy jej zameldowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wprawdzie na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...] prowadzone było postępowanie egzekucyjne zmierzające do opróżnienia spornego lokalu, jednak postępowanie to dotychczas nie zakończyło się, a jak wynika z pisma z dnia 15 lipca 2010 r., komornik wstrzymał się z czynnościami (k. 67 akt administracyjnych). Chybione jest zatem stanowisko organu II instancji, że w sytuacji istnienia prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję skarżącej ze spornego lokalu, późniejsze, ponowne zamieszkanie skarżącej w tym lokalu będące przejawem samowoli, stanowi prawną przeszkodę do zameldowania. Organ odwoławczy prezentując powyższe – błędne stanowisko, uchylił się od oceny dokonanej przez organ I instancji, którą zarówno w odwołaniu, jak i skardze sądowej podważa skarżąca twierdząc, że pod koniec grudnia 2009 r. ponownie zamieszkała wspólnie z mężem i z dziećmi w przedmiotowym lokalu, z zamiarem stałego przebywania. Nie ocenił również, czy postępowanie dowodowe w pierwszej instancji przeprowadzono prawidłowo, w myśl reguł procesowych określonych w przepisach rozdziału 4 Dział II k.p.a. (art. 75 i nast. k.p.a.). Ustaleń, które powinny mieć miejsce w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie mogą zastąpić stwierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę. Niezależnie od powyższych wskazań podnieść trzeba, że organ II instancji zupełnie zbagatelizował, iż z poświadczenia zameldowania wydanego w dniu 9 sierpnia 2010 r. (ważnego przez 2 miesiące od daty wydania) wynika, że D. C. zameldowana jest pod adresem: G. Drugi [...]. Ma to istotne znaczenie w sprawie, skoro w myśl art. 5 ust. 2 ustawy – w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego, zaś zameldowanie pod nowym adresem wymaga uprzedniego wymeldowania się z poprzedniego miejsca pobytu stałego (por. m.in. art. 11 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy). Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.), przeto podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji uzasadnia art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Ponownie rozpatrując odwołanie organ II instancji dostosuje się do powyższych wskazań i wyda jedną z właściwych decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 albo w § 2 k.p.a.