III SA/Lu 499/10

WyrokWSA w Lublinie2011-01-13

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej odmawia wydania zaświadczenia o prowadzeniu indywidualnego gospodarstwa rolnego, gdy nie posiada dokumentacji podatkowej z danego okresu, a jedynie inne dokumenty potwierdzające prowadzenie gospodarstwa i opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wydania zaświadczenia o prowadzeniu indywidualnego gospodarstwa rolnego wyłącznie z powodu braku dokumentacji podatkowej z danego okresu. Obowiązkiem organu jest zbadanie wszystkich posiadanych przez siebie ewidencji, rejestrów i innych danych, które mogą potwierdzić okoliczności wskazane we wniosku. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona jedynie w sytuacji, gdy organ wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że nie posiada żadnych dokumentów pozwalających na potwierdzenie wnioskowanych faktów.
Stan faktyczny
L. M. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o okresie prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego w 1989 r., dołączając dokumenty z KRUS i Kartę Ewidencyjną Ubezpieczonego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku dokumentacji podatkowej. Po kilku uchyleniach postanowień przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ pierwszej instancji ponownie odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na brak dokumentacji podatkowej i nieuznawanie przedłożonych dokumentów. SKO utrzymało w mocy postanowienie o odmowie, uznając, że organ nie posiada wymaganych dokumentów. L. M. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie wydane przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Finansowego Urzędu Miasta Z. Zasądził od organu na rzecz L. M. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski,, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Finansowego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]; II. zasądza od organu na rzecz L. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 12 marca 2010 r. L. M. zwrócił do Urzędu Miasta Z. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o okresie prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego. Wyjaśnił, iż w okresie od 1 stycznia 1989r. do 31grudnia1989r. prowadził razem z żoną K. M. gospodarstwo ogrodnicze położone w Z. przy ul. S. [...], obecnie Z. S. [...] i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki emerytalno-rentowe. Do wniosku dołączył kopie Karty Ewidencyjnej Ubezpieczonego oraz zaświadczenie KRUS dotyczące okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. odmówiono mu wydania zaświadczenia, powołując się na brak dokumentacji podatkowej z 1989r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na błędny tryb prowadzonego postępowania oraz konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] maja 2010r. kolejne postanowienie znak: [...] ponownie odmawiając wydania zaświadczenia o żądanej treści, to jest o prowadzeniu indywidualnego gospodarstwa rolnego w okresie od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1989r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. znak: [...], uchyliło powyższe postanowienie wskazując ponownie na błędny tryb prowadzonego postępowania oraz konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do posiadania dokumentów umożliwiających wydanie przedmiotowego zaświadczenia. W dniu [...] lipca 2010r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. Zastępca Dyrektora Wydziału Finansowego Urzędu Miasta Z. wydał postanowienie znak: [...] , którym po raz kolejny odmówił wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem L. M. W uzasadnieniu ponownie podtrzymał stanowisko, iż powyższe zaświadczenie powinno zostać wydane na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, uzasadniając je obszernym wywodem własnym i wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2008r. Wskazał, że nie posiada dokumentacji podatkowej za 1989r., a rejestry podatkowe, ewidencje i wykazy posiadają kategorię archiwalną B-10 i są przechowywane tylko przez okres wymagany przepisami. Organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy w kwestii możliwości wydania zaświadczenia na podstawie zeznań świadków, co obszernie uzasadnił. Stwierdził także, iż na podstawie dołączonych do wniosku kserokopii Karty Ewidencyjnej Ubezpieczonego i zaświadczenia wydanego przez KRUS nie może wydać zaświadczenia, gdyż nie są to dokumenty organu właściwego w sprawie, a dokumentami potwierdzającymi prowadzenie gospodarstwa rolnego nie mogą być informacje dotyczące miejsca zameldowania i zamieszkania lub dane figurujące w ewidencji gruntów. Nie może także uwzględnić przedstawionej przez stronę informacji o przekazaniu przez Urząd Miasta Z. do Oddziału Regionalnego KRUS kart ewidencyjnych ubezpieczonych rolników. Niezgadzajac się z powyższym, L. M. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. zażalenie na to postanowienie. Wskazał, iż zaskarżone postanowienie zawiera te same uchybienia, które zwierały wcześniejsze postanowienia uchylane przez Kolegium, to jest wydano je w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną - przepisy Ordynacji podatkowej, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie przeprowadził w wystarczającym zakresie postępowania wyjaśniającego oraz naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8 i 107 § 3 Kpa. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone już w poprzednio wydanych postanowieniach, iż postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, o którym traktuje ustawa z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310) powinno toczyć się w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm). Jednocześnie, mając na uwadze istnienie zbieżnych regulacji prawnych odnoszących się wydawania zaświadczeń na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, oraz zastosowania prawidłowej podstawy materialno-prawnej tj. ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, a także potrzebę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, Kolegium uznało, iż brak podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Według organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w dostatecznym stopniu wykazał, że w swoich zasobach, to jest w aktualnie prowadzonych ewidencjach i rejestrach oraz dokumentach archiwalnych, nie ma zgromadzonych danych, niezbędnych do wydania zaświadczenia, o jakie ubiega się L. M., a brak dokumentów pozwalających na wydanie zaświadczenia o treści określonej wnioskiem, uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie i pozostaje w zgodzie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Zaświadczenie nie może zostać wydane w oparciu o dokumenty przedłożone przez zainteresowanego, to jest materiały, nie będące dokumentami organu właściwego w sprawie wydania zaświadczenia oraz dane nie pochodzące z prowadzonych przez ten organ rejestrów i ewidencji. Za dokument o odpowiednim statusie, uzasadniający wydanie zaświadczenia, nie może być uznana Karta Ewidencyjna Ubezpieczonego, bowiem w istocie, jest to ręcznie wypełniony druk, nie opatrzony urzędowymi pieczęciami, zawierający jedynie nazwisko i parafę osoby sporządzającej. Dokumentem takim nie jest również spis kart ewidencyjnych przekazanych do KRUS w B., bowiem, jako swego rodzaju spis zdawczo-odbiorczy, potwierdza jedynie fakt przekazania kart. Natomiast zaświadczenie KRUS o okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przed 31 grudnia 1990r. zawiera dane ustalone na podstawie wymienionej wyżej karty ewidencyjnej i nie wynika z niego, z jakiego tytułu L. M. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Nie jest także uprawnione, w sprawach z zakresu wydawania zaświadczeń, żądanie od organu (organów) przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do treści dostarczonych przez stronę dokumentów oraz prowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o inne dane, niż wynikające z prowadzonych przez ten organ rejestrów i ewidencji. Zakres postępowania wyjaśniającego w sprawach wydawania zaświadczeń jest ograniczony, a niektóre środki dowodowe wręcz wykluczone. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków, jednakże zeznania świadków nie stanowią podstawy do wydania zaświadczenia. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie brak jest dokumentów pozwalających na wydanie zaświadczenia o treści określonej wnioskiem L. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. narusza zarówno przepisy prawa materialnego przez błędną ich interpretację jak i przepisy prawa procesowego wobec ich niezastosowania. Zarówno organ pierwszoinstancyjmy jak i organ odwoławczy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego przewidzianego art. 218 k.p.a. W okresie, za który żąda wydania zaświadczenia, skarżący zameldowany był w przedmiotowym gospodarstwie rolnym. Ponadto, z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego opłacał składki na ubezpieczenie społeczne. W Urzędzie Miasta Z. znajduje się jego nazwisko w spisie Kart Ewidencyjnych Ubezpieczonych przekazanych do KRUS w B. W oparciu o te dowody i inne, które znajdują się w prowadzonej przez urząd ewidencji czy rejestracji powinien wydać żądane zaświadczenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jednocześnie, w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, objęte kontrolą Sądu z mocy art. 135 p.p.s.a., wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa. Podstawą materialnoprawną wydanych postanowień jest ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczeniu okresów prac w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310) – zwana dalej ustawą. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 powyższej ustawy, pracownikowi do stażu pracy wlicza się: 1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka, 2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem, 3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przywołany wyżej przepis umożliwia doliczenie zarówno okresów prowadzenia gospodarstwa jak i pracy w tymże gospodarstwie. Ustawodawca nie zdefiniował użytego w tej ustawie sformułowania "prowadzenie gospodarstwa rolnego" dlatego też dla określenia jego treści należy sięgnąć do judykatury i piśmiennictwa, zgodnie z którym przez prowadzenie gospodarstwa rolnego należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób (osób bliskich, pracowników najemnych) faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego, a ponadto prowadzenie gospodarstwa polega na podejmowaniu czynności prawnych dotyczących tego gospodarstwa (por. wyroki np. Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 października 2001 r., sygn. akt II SA 1851/01. pub. Lex nr 53365 oraz z dnia 18 maja 1999 r. sygn. akt II SA 204/99 publ. Lex 47417 , np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 października 2000 r. sygn. akt II CKN 1387/00 publ. Lex nr 533904 i z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt I UK 16/05 publ. OSNP 2006 nr 17-18, poz. 278; Piotra Bielskiego glosa do w/w, wyrok SN publ. Rejent 2008/1/141; T. Smiśniewicz – Podgórska " Praca na roli, a świadczenia pracownicze", PUG 1993, nr 2, s.14). Art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nakłada na urząd gminy obowiązek wydania zaświadczenia o okresach pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w oparciu o dokumenty, którymi dysponuje. Poprzez użycie w art. 3 ust. 1 ustawy zwrotu "właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić" ustawodawca zawarł obowiązek, którym obciążył konkretny urząd gminy. Na nim zatem, od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od dnia 1 stycznia 1991 r. , ciąży obowiązek podjęcia wszelkich działań, które zabezpieczą możliwość wywiązania się z tego obowiązku nałożonego przez ustawodawcę. Dokąd bowiem przepisy tej ustawy nie zostały w sposób prawem przewidziany skutecznie derogowane z systemu prawa, dotąd urząd gminy ma obowiązek przechowywania wszelkich dokumentów, które umożliwią mu wywiązywanie się z tego obowiązku, czyli wydawania zaświadczeń za te okresy, w których był on dysponentem danych niezbędnych do jego wypełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1633/09 stwierdził, że wychodząc z założenia racjonalności ustawodawcy nie można przyjąć, że wprowadziłby on do aktu prawnego normę prawną, która nie miałaby zastosowania i byłaby przepisem martwym. Dając podstawę prawną do działania urzędowi gminy, a co więcej, obligując ten organ do wydania zaświadczenia stwierdzającego okresy pracy danej osoby w gospodarstwie rolny, ustawodawca musiał mieć świadomość tego, jakie dokumenty może posiadać urząd gminy, a ponadto jakimi instrumentami i możliwościami prawnymi dysponuje, w związku z czym założył z góry, że ten właśnie, a nie inny urząd, na podstawie danych będących jego dyspozycji, będzie właściwy do poświadczenia konkretnych okoliczności. Powyżej prezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd w składzie rozstrzygającym sprawę podziela w całości. Procesowymi przepisami , w oparciu o które działa urząd gminy (aparat pomocniczy organu wykonawczego – wójta, burmistrza, prezydenta miasta art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Dz. U. tj. 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w zakresie objętym niniejszym postępowaniem określa dział VII Kodeksu postępowania administracyjnego a nie jak uporczywie twierdzi organ pierwszoinstancyjny przepisy ordynacji podatkowej. Zgodzić się bowiem należy z poglądem prezentowanym przez B. Adamiak, J. Borkowskiego , iż postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem o bardzo szerokim zakresie podmiotowym, obowiązuje wszystkie organy administracji publicznej i dostępne jest wszystkim osobom, które muszą uzyskać urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub prawa (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 s. 815), W tej sytuacji należy przyjąć, że w przypadku braku ustawowego wyłączenia, istnieje domniemanie stosowania przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, zawsze wtedy, kiedy wyłoni się potrzeba poświadczenia przez oran administracji publicznej określonych faktów lub praw (patrz; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1633/09 pub. cbois.nsa.gov.pl. W myśl art. 217 § 1 i § 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie takie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W sytuacji, gdy zaświadczenia wymaga przepis prawa, zgodnie z art. 218 § 2 kpa organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (patrz wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt II SA 1858/01 Lex 53365). Organ pierwszoinstancyjny w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym zbadał tylko czy istnieje ewidencja podatkowa za okres 1989 r. odnośnie tego gospodarstwa rolnego. Natomiast postępowanie wyjaśniające powinno odnosić się do zbadania okoliczności wynikających ze wszystkich posiadanych przez urząd ewidencji, rejestrów i innych danych a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ewentualnych ich dysponentów, oczywiście w zakresie w jakim odnoszą się do wnioskodawcy, Należy zauważyć, iż wnioskodawca żąda zaświadczenia o prowadzeniu gospodarstwa rolnego za 1989 r., a więc dotyczy to okresu czasu kiedy to organ samorządu terytorialnego prowadził ewidencję gruntów i budynków i w związku z tym posiadał wiedzę, które grunty na terenie jego działania użytkowane były rolniczo i przez kogo. Przypomnieć należy, że zmiana podmiotu prowadzącego ewidencję gruntów budynków, czyli przejście tej kompetencji do starostów, nastąpiło dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668). Również organy obu instancji pominęły okoliczność, iż to organ samorządu terytorialnego w okresie objętym wnioskiem strony, prowadził ewidencję okresów ubezpieczenia i opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników każdej z osób objętej ubezpieczeniem. Na podstawie prowadzonej ewidencji organ wykonawczy gminy potwierdzał okresy ubezpieczenia oraz dane niezbędne do ustalenia prawa i wysokości świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego oraz kwot opłaconych składek od hektarów przeliczeniowych i od działów specjalnych – ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (tj. Dz.U. z 1988 r. Nr 2, poz. 10). Wskazane uchybienia muszą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż nie wątpliwie miały wpływ na wynik sprawy w rozumienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p. p. s. a.) W przypadku stwierdzenia, że w archiwum pozostają odpisy dokumentów tworzone przez urząd na podstawie poprzednio obowiązujących stanów prawnych w zakresie prowadzonej ewidencji wynik postępowania mógł być całkowicie odmienny. Jak wspomniano wyżej stwierdzone uchybienia dotyczą nie tylko zaskarżonej decyzji, która zaakceptowała wadliwe ustalenia Prezydenta Miasta Z., ale również i decyzji pierwszoinstancyjnej; na postawie art. 135 p. p. s. a. należy uchylić i tę decyzję. Organ pierwszoinstancyjny ponownie rozpoznając sprawę ma obowiązek rzetelnego zbadania całości posiadanych przez ten urząd zasobów, a nie tylko ograniczać się do rejestrów podatkowych, w tym także archiwalnych, które mogłyby wskazywać na fakty bądź stany prawne, których potwierdzenia żąda skarżący. Sąd uważa również, iż na podstawie dokumentów, które organ w objętym wnioskiem strony okresie wytwarzał i sporządzał w formie przepisanej prawem, a następnie przekazał innym organom administracji państwowej, powinien – oczywiście po ich sprawdzeniu czy odnoszą się do wnioskodawcy – wydać żądane zaświadczenie. Wyzbycie się przez urząd dokumentów, które sam sporządzał prowadzi w istocie rzeczy do zdezaktualizowania się obowiązku wydawania zaświadczenia stwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym statuowanego art. 3 ust. 1 i prowadzi do tego, że przepis ten stanie się martwym. Nałożony w ustawie na urząd gminy obowiązek wymaga, aby urząd w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wykazał, że nie posiada żadnych dokumentów ( w tym i archiwalnych) pozwalających na potwierdzenie konkretnych faktów (por. wyrok NSA z dnia 28 października 1997 r. sygn. akt II SA 299/98, Lex nr 41833). Zatem organ powinien w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia wymienić dokumentację, którą badał i stwierdzić czy to całość zasobów, które mogłyby dać odpowiedź na pytanie, czy skarżący prowadził czy też nie gospodarstwo rolne w okresie wskazanym we wniosku. Mając na uwadze powyższą argumentację, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p. p. s. a. orzeczono jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Skarżący nie wykazał aby poniósł inne koszty postępowania poza uiszczonym wpisem w kwocie 100 zł, stąd zwrot kosztów od organu powinien objąć tą kwotę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło