III SA/Lu 503/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. strona skarżąca wniosła m.in. o zwolnienie z opłat sądowych. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i mieszkaniowej. Od marca 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą, która na razie nie przynosi zysków. Skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i siostrą i zamieszkuje wraz z nimi w domu dziadków. Wykazała, że ani ona, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają żadnego majątku. Jako źródła utrzymania rodziny wskazała wynagrodzenie za pracę matki w kwocie [...] zł oraz alimenty otrzymywane przez siostrę w wysokości [...] zł. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony skarżącej, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego po wydaniu przez sąd wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. oddalającego jej skargę. Zatem na obecnym etapie sprawy na koszty sądowe składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Natomiast koszt ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz uczestniczenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie wynosił 240 zł netto i 295,20 zł brutto (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./ i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącej, brak jest podstaw do uznania, iż wykazała ona spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów lub o bardzo niskich dochodach). W świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności, brak jest podstaw do uznania, iż jej sytuacja materialne należy do skrajnie trudnych. Skarżąca, aczkolwiek nie posiada własnego domu, ani mieszkania, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wprawdzie skarżąca podała, że zamieszkuje w domu dziadków, to jednak jak wynika z opisu transakcji bankowych z dnia 10 grudnia 2011 r. uwidocznionych na wyciągu bankowym banku [...] skarżąca opłaca wynajem mieszkania w L. przy ul. G. Skarżąca rozpoczęła w marcu 2011 r. działalność gospodarczą pod firmą [...] (sklep [...]) i do chwili obecnej działalność tą prowadzi. W oświadczeniu z dnia 31 stycznia 2011 r. podała, że w miesiącu październiku przychody z prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły [...] zł, a koszty [...] zł; w listopadzie 2011 r. przychody wyniosły [...] zł, a koszty [...] zł; w grudniu 2011 r. przychody wyniosły [...] zł, a koszty – [...] zł. Wyjaśniając sposób finansowania strat skarżąca oświadczyła, że zgodnie z umową za towar dostarczany przez firmę [...] S.A. z siedzibą w P. płaci w następnym dniu po sprzedaży tego towaru klientowi detalicznemu, zaś za towar dostarczony przed uruchomieniem sprzedaży (tzw. pierwsze zatowarowanie) płaci firmie [...] w następnym dniu po sprzedaży tego towaru. Zdaniem referendarza oświadczenie to nie jest przekonywujące, nie kwestionując bowiem, że możliwość uiszczania należności za towary handlowe w odroczonym terminie płatności może być źródłem częściowego finansowania działalności gospodarczej, to jednak tego rodzaju instrumentami finansowymi skarżąca nie jest w stanie pokrywać co miesiąc pełnej straty. W tym kontekście podkreślić również należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z rachunku bankowego założonego dla potrzeb prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w banku [...], saldo rachunku w okresie od 1 października do 31 grudnia 2011 r. było cały czas dodatnie (na dzień 31 października 2011 r. stan konta wynosił - [...] zł; na dzień 30 listopada 2011 r. – [...] zł, na dzień 31 grudnia 2011 r. – [...] zł. Zauważyć również należy, że jak wynika z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego w banku [...] skarżąca stale zasilała swoje konto osobiste dokonując wpłat własnych, m.in. w dniu 21 grudnia 2011 r., tj. w dacie, w której zwróciła się o zwolnienie z opłat sądowych, dokonała wpłaty w kwocie [...] zł. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania, iż skarżąca w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie posiadała wolnych środków pieniężnych na opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie referendarza skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.