III SA/Lu 506/20
WyrokWSA w Lublinie2021-01-12
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca wykonujący okazjonalny przewóz osób za pomocą aplikacji mobilnej, który nie posiada orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy, podlega karze pieniężnej z ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kierowca wykonujący odpłatny przewóz okazjonalny osób za pomocą aplikacji mobilnej, nawet jeśli nie jest zarejestrowany jako przedsiębiorca, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym. Brak wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stanowi naruszenie, za które można nałożyć karę pieniężną. Sąd stwierdził również, że nałożenie kar na podstawie różnych załączników do ustawy o transporcie drogowym za odrębne naruszenia, nawet ujawnione podczas jednej kontroli, jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej podczas wykonywania odpłatnego przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnej. Stwierdzono brak wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Organy nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie wykonywał działalności gospodarczej ani transportu drogowego w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) utrzymano w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego D. C. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za brak orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Obie wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] czerwca 2019 r. na ul. [...] w L. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Mazda o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. C.. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji "B. ", zainstalowanej w jego telefonie komórkowym. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 3 zł. Kierujący pojazdem okazał do kontroli tylko własne prawo jazdy, nie posiadał zaś orzeczenie lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem z kontroli, w którym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W opisanej sytuacji L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na D. C. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za naruszenie:
1) lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);
2) lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, którego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. – nie uwzględnił i utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie to, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. W wyniku kontroli stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał ważnych na dzień kontroli orzeczeń (lekarskiego i psychologicznego) o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 2.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 ustawy o transporcie drogowym oraz w oparciu o lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy.
Organ odwoławczy podniósł, że działalność wykonywana przez skarżącego w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez skarżącego z aplikacji "B. ", umożliwiającej zamawianie usług transportowych lub logistycznych u niezależnych usługodawców zewnętrznych świadczących tego rodzaju usługi oraz rozliczanie wykonanych usług. Skoro skarżący zamieścił w aplikacji swoje dane oraz dane dotyczące pojazdu, którym będzie wykonywał usługi przewozu osób, to jest to równoznaczne z zamiarem wykonywania takich usług w sposób ciągły i zorganizowany. Organ odwoławczy stwierdził tym samym, że skarżący wykonywał zatem działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Działalność ta, wykonywana pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski, jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Natomiast jeżeli w ramach takiej działalności osoba tę działalność wykonująca osobiście prowadzi pojazd, którym wykonywany jest przewóz drogowy osób, to jest zobowiązana legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponieważ skarżący w dniu kontroli przewóz wykonywał osobiście, więc był zobowiązany posiadać wyżej wymienione orzeczenia.
Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu strony dotyczącego nałożenia na nią łącznej kary pieniężnej z przekroczeniem ograniczenia przewidzianego dla jednej przeprowadzonej kontroli. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, za naruszenie przepisów tej ustawy odpowiedzialność ponoszą niezależnie zarówno przedsiębiorca (podmiot wykonujący przewóz drogowy), jak i zarządzający transportem, bądź osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. Wykaz naruszeń popełnionych przez wyżej wymieniony podmioty określają odrębne załączniki do ustawy o transporcie, to jest załącznik nr 3 i załącznik nr 4. Przepisy art. 92a ustawy o transporcie drogowym odrębnie dla każdego z powyższych załączników określają ograniczenie wysokości łącznej kary pieniężnej za naruszenia popełnione przez wskazane podmioty. Jedyne ograniczenie jakie ustawa przewiduje w stosunku do naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4 zostało określone w przepisie art. 92a ust. 10 ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodziła możliwość zastosowania tego przepisu, ponieważ czyny będące naruszeniami z załącznika nr 3 do ustawy nie stanowią jednocześnie naruszeń, o których mowa w załączniku nr 4 do ustawy i z tej przyczyny organ pierwszej instancji mógł nałożyć na skarżącego łączną karę pieniężną za naruszenia określone zarówno w załączniku nr 3, jak i łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący D. C. zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniem;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniem;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 do ustawy, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]);
6) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności.
Skarga w tej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 stycznia 2021 r. (k. 39 akt sądowych).
Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał jednakże wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Żadna z tych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d."). Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i reguły odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.). Jest to zatem działalność istotna z punktu widzenia jej przedmiotu oraz rozmiaru, przez co jest szczegółowo regulowana. Dlatego stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 u.t.d., inspektor (Transportu Drogowego) ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych zgodnie z przepisami ustawy.
Według art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. wtedy, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) oraz nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d., wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Konsekwencją istnienia wskazanych obowiązków jest penalizacja w przypadku ich naruszenia. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, również powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym).
W sprawie niniejszej bezsporne jest to, że w dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący przewoził pojazdem marki "Mazda", o wskazanym na wstępie numerze rejestracyjnym, pasażera z ul. [...] na ul. [...] w L.. W tym dniu dokonano kontroli przedmiotowego pojazdu, w wyniku której stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał ważnych na dzień kontroli orzeczeń – zarówno lekarskiego, jak i psychologicznego – o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Braku tego rodzaju orzeczeń skarżący nie kwestionował, ani w odwołaniu, ani w skardze. Kwestią sporną było natomiast to, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący twierdził bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem – w swojej ocenie – zobowiązany do posiadania jakiegokolwiek orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Otóż w ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły na podstawie niewadliwie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący w dniu [...] czerwca 2019 r. wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, który mieści się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, posiłkowo sięgać można do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny zawarty w przepisach prawa wspólnotowego, to jest rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, s. 88). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W judykaturze sądów przyjmuje się również, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (zob. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Zestawienie definicji przewozu okazjonalnego wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwalało na jednoznaczne uznanie, że skarżący w dniu [...] czerwca 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budził – w ocenie Sądu – żadnych wątpliwości. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz dwóch pasażerów z ulicy [...] na ulicę [...] Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji "B. ". Aby zamówić kurs musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Należność za przejazd została pobrana z karty kredytowej pasażera po wykonanym kursie.
Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-34/15, analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja "B. ". Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.
Zatem skarżący korzystając z aplikacji "B. " przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z tej aplikacji uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należało, że skarżący ewidentnie wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją – nie zaś cudzą – rzecz.
Tym samym, skoro brak było podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu, oznacza to, że w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Z tej przyczyny ponosi zatem odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, a także od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. W konsekwencji organ w pełni prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, bowiem był on podmiotem wykonującym czynności związane z przewozem w rozumieniu tej ustawy, bez ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Niezasadne okazały się zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organu przepisów prawa materialnego, to jest art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy.
Nie był również trafny zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 92a ust. 10 u.t.d., poprzez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł za wszystkie naruszenia stwierdzone w trakcie jednej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] r. Podkreślić w tym zakresie należy, że niniejsze postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. odnosiło się tylko do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2.000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 – co do zasady – nie wyklucza zaś możliwości wszczęcia wobec tej samej osoby postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej i tej samej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Dlatego właśnie wobec skarżącego została wydana również inna decyzja (z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]), nakładająca na niego jako podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, także inną karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy. Chociaż stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna była podstawa prawna obu wydanych decyzji, a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnego rodzaju naruszeniami.
Według art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Konstrukcja tego przepisu istotnie może budzić pewne wątpliwości. Jednakże w ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie jego wykładnia prowadzi do wniosku, że nie każdy zbieg administracyjnych kar pieniężnych, za czyn który stanowi podstawę do nałożenie kary zarówno z załącznika nr 3 do ustawy, jak i załącznika nr 4 do ustawy, w ogóle wyklucza możliwość nałożenia kary z załącznika nr 4. Jest tak bowiem tylko w ograniczonym zakresie, to jest takim, kiedy jeden czyn stanowi tego samego rodzaju naruszenie, które penalizowane jest w obu wskazanych wyżej załącznikach do ustawy o transporcie drogowym. Jeżeli zaś czyn stanowi różnorodzajowe naruszenia, które penalizowane są odrębnie tylko w jednym z załączników, to możliwość nałożenia kary za jedno z naruszeń z załącznika nr 3, a za inne naruszenie z załącznika nr 4 – nie stanowi zbiegu naruszeń w ramach jednego czynu o jakim mowa w art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i pozwalała organom na nałożenie na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej w obu wskazanych załącznikach do ustawy o transporcie drogowym za naruszenia stwierdzone w dniu [...] czerwca 2019 r.
Wymaga także zwrócenia uwagi, że odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie się naruszeń wynikających z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter całkowicie obiektywny, gdyż jest niezależna od winy, czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarcza stwierdzenie naruszenia określonych przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był bezwzględnie zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym, w tym posiadania odpowiednich dokumentów. Ich brak uzasadniał zaś nałożenie na wykonującego przewóz przewidzianych prawem administracyjnych kar pieniężnych.
W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Dlatego w okolicznościach tej sprawy nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym określonych przepisami art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści obowiązujących przepisów. Strona znała zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mogła w nim aktywnie uczestniczyć, składać zarówno wyjaśnienia, jak i wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie wystąpienia opisanych w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego prawidłowość ustaleń faktycznych organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16).
Organ odwoławczy uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło