III SA/Lu 509/13

WyrokWSA w Lublinie2013-11-21

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Jacek Czaja, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal z powodu odbywania kary pozbawienia wolności i została przekwaterowana do innego lokalu, nawet jeśli nie opuściła lokalu dobrowolnie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a jej dalsze zameldowanie stanowiłoby fikcję meldunkową. W postępowaniu meldunkowym bada się fakty związane z zamieszkiwaniem pod określonym adresem, a nie uprawnienia do lokalu. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, ale wynikało z zawinionych działań osoby, nie stanowi to przeszkody do wymeldowania, jeśli osoba faktycznie nie przebywa w lokalu.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu P. C. z lokalu mieszkalnego, powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że skarżący został wykwaterowany do innego lokalu socjalnego i odbywa karę pozbawienia wolności. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przywrócenia prawa do pobytu w poprzednim lokalu, argumentując, że lokal zastępczy nie spełnia kryteriów socjalnych i nie opuścił lokalu dobrowolnie. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta Z. orzekł o wymeldowaniu P. C. z lokalu nr [...] przy ul. Z. [...] w Z., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr139, poz. 993 z późn. zm.), dale: ustawa o ewidencji ludności. Po rozpatrzeniu odwołania P. C., decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody L., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. C. była głównym najemcą lokalu nr [...] przy ul. Z. [...] w Z. i wraz z nią z przerwami mieszkał i zameldowany był syn – P. C. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Z. dotyczącej przyjęcia do realizacji "Programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta Z." rodziny przebywające w budynku przy ul. Z. [...] w Z. podlegały wykwaterowaniu. B. C. została przekwaterowana wraz z całą rodziną do lokalu mieszkalnego przy ul. B. [...] w Z. Organ stwierdził, że do zajmowania lokalu przy ul. B. [...] jest uprawniony również P. C. Organ ustalił również, że skarżący obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym, gdzie ma przebywać do 2017 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie dopuszczają fikcji meldunkowej. Zameldowanie jest potwierdzeniem przebywania osoby pod oznaczonym adresem. Odnosząc się do niniejszej sprawy organ stwierdził, że P. C. nie przebywa i nie może przebywać w lokalu nr [...] przy ul. Z. [...] w Z., ponieważ został wykwaterowany do innego lokalu. Po opuszczeniu zakładu karnego ma prawo zameldować się na pobyt stały w lokalu przy ul. B. [...] w Z. jako osoba uprawniona do zamieszkiwania w tym lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. C. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] maja 2013 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie i zmianę poprzez przywrócenie prawa do pobytu w lokalu przy ul. Z. [...] w Z. oraz wskazanie lokalu zastępczego, ponieważ lokal przy ul. B. [...] w Z. nie spełnia podstawowych kryteriów socjalnych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wmeldowanie go z lokalu nr [...] ul. Z. [...] w Z. było nieuprawnione, ponieważ nie oddalił się dobrowolnie z wyżej wymienionego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji publicznej nie dopuścił się naruszeń prawa uzasadniających usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy wynika, że ewidencja ludności służy jedynie do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy m.in. o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. , sygn. II OSK 561/05 - LEX nr 194344). Stosownie do art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego - pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Trzeba zatem przyjąć, że miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, pierze, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp. Fakt trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie budzi wątpliwości. Z pisma Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z dnia 27 lutego 2013 r. (k. 14 akt adm.) wynika, że skarżący od dnia 10 lutego 2010 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Przewidywany termin końca kary przypada na dzień 3 września 2017 r.Powyższa informacja ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 KPA, korzystającego z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przez przeciwdowód, jednakże sam skarżący potwierdza fakt odbywania kary pozbawienia wolności w swojej korespondencji kierowanej do organu. Argumenty skarżącego nie zmierzają zatem wcale do podważenia faktu braku pobytu w spornym lokalu. W istocie skarżący nie zgadza się na przekwaterowanie wraz z matką i pozostałymi członkami rodziny do innego lokalu socjalnego, położonego przy ul. B. [...] w Z., wychodząc z założenia, że lokal nie spełnia standardów niezbędnych do zamieszkania przez kilkuosobową rodzinę. Argumenty te są całkowicie bezpodstawne. W postępowaniu meldunkowym nie rozstrzyga się o uprawnieniach do tego czy innego lokalu, a jedynie bada fakty związane z zamieszkiwaniem pod określonym adresem. W badanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie mieszka już w lokalu pod adresem ul Z. [...] w Z. Lokal został opróżniony i zdany przez głównego najemcę (matkę skarżącego – B. C.), rzeczy osobiste skarżącego zostały usunięte (odebrane przez żonę – zeznania B. C., k. 17 akt adm.). Z powyższego wynika, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, co skutkowało koniecznością wymeldowania skarżącego. Jego dalsze zameldowanie w spornym lokalu stanowiłoby utrzymywanie fikcji meldunkowej, sprzecznej z celami ustawy o ewidencji ludności, która zakłada, że ewidencja będzie urzędowym rejestrem pozwalającym na informowanie o aktualnym faktycznym miejscu pobytu jednostki. W sprawie nie mają znaczenia okoliczności opuszczenia lokalu przez skarżącego (zatrzymanie, a następnie odbywanie kary pozbawienia wolności). Argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogą podważać obiektywnych faktów dotyczących tego, że skarżący od 2010 r. nie przebywa w spornym lokalu i wraz z matką (głównym najemcą) oraz pozostałymi członkami rodziny został przekwaterowany do innego lokalu socjalnego. Ponadto, jak zwraca się uwagę w orzecznictwie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie określa wcale, że podstawą do wymeldowania jest dobrowolne i trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. To orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjęło, iż – w zasadzie – wymeldowanie uzasadnia opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, gdy jest ono dobrowolne i trwałe. Brak cechy dobrowolności nie zawsze jednak stanowi przeszkodę do wymeldowania. W związku z tym, w sytuacji gdy opuszczenie lokalu było następstwem zawinionych działań osoby, której dotyczy postępowanie, bez znaczenia jest, czy było ono dobrowolne. Przepisy o zameldowaniu służą celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie rzeczywistego pobytu w lokalu. Nie mogą one zatem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa i przez wiele lat nie będzie mogła tam przebywać (por. wyroki NSA z 19 lutego 2013 r., II OSK 1976/11 i z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2407/11; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy. Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło