III SA/Lu 512/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi U.G. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę. Decyzją z dnia (...) lutego 2012 r. Nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego w B. P.: • określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego (typ A00), powstałego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego SAD Nr (...) z dnia (...) maja 2007 r., w wysokości (...) zł; • wezwał U. G. prowadzącą działalności gospodarczą pod nazwą (...) do zapłaty (...) zł w terminie 10 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji na konto Izby Celnej w B. P. Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia (...) czerwca 2012 r. Nr (...) utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) lutego 2012 r. Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja z dnia (...) czerwca 2012 r. została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu (...) maja 2007 r. według dokumentu SAD Nr (...) skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód sprowadzony ze Szwajcarii marki V. T., rok produkcji 2003 r., pojemność silnika 4921 cm3, nr nadwozia (...). Do zgłoszenia celnego strona dołączyła m. in. rachunek nr (...) z dnia (...) maja 2007 r. określający wartość celną przedmiotowego pojazdu na kwotę 2.500 CHF, deklarację elementów dotyczących wartości celnej D.W.1., ocenę techniczną nr (...) z dnia (...) maja 2007 r. sporządzoną przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego Mieczysława Muszyńskiego. W dniu (...) października 2010 r. do organu wpłynęło pismo Prokuratury Apelacyjnej wraz z wynikami kontroli przeprowadzonej przez władze celne Szwajcarii. Jako załącznik do pisma dołączono m. in. pismo władz szwajcarskich z dnia (...) kwietnia 2010 r. zawierające listę firm nieistniejących (załącznik nr 2 do pisma). W załączniku Nr 2 wśród nieistniejących firm znajdowała się firma (...) wymieniona na rachunku jako sprzedawca pojazdu V. T. o nr nadwozia (...). Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej oraz niezaksięgowanej kwoty należności wynikających z długu celnego od sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego SAD (...). Organ powołał w toku postępowania biegłego rzeczoznawcę M. S. w celu wydania opinii polegającej na określeniu wartości rynkowej pojazdu podobnego do V. T. i wyprodukowanego poza Unią. Rzeczoznawca na podstawie dokumentów tj. zgłoszenia celnego SAD (...), oceny technicznej nr (...) z dnia (...) maja 2007 r., protokołu oględzin pojazdu, sporządził wycenę nr (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. w której określił wartość pojazdu V. T. na kwotę (...) zł. Przy określaniu wartości pojazdu rzeczoznawca przyjął notowania samochodu o podobnych właściwościach konstrukcyjno-użytkowych – T. L. C. 4,2 TD wyprodukowanego w Japonii tj. wartość (...) zł, następnie uwzględniając korekty mające wpływ na wartość pojazdu, w tym uszkodzenia pojazdu w wysokości 30%. Decyzją z dnia (...) lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. prawidłowo ustalił wartość celną pojazdu na podstawie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.U. L 302 z 19.10.1992 ), dalej zwanego w skrócie WKC, na kwotę (...) zł stanowiącą równowartość (...) CHF oraz określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości (...) zł z zastosowaniem stawki celnej 10 %. Jako podstawę obliczeń przyjął wartość rynkową samochodu określoną przez rzeczoznawcę, tj. (...) zł pomniejszoną o zwyczajową marżę (10%), cło (10%), podatek akcyzowy (13,6%) i podatek VAT (22%). Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji zarzucając: • niewyjaśnianie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i bezkrytyczne przyjęcie jako dowodu wyceny z dnia (...) stycznia 2012 r. M. S., • nieprzeprowadzenie wszystkich wnioskowanych przez skarżącą dowodów mogących wyjaśnić sprawę, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia; • naruszenie art. 188 i art. 191 Ordynacji Podatkowej oraz zasad postępowania opisanych w art. 121,121,125 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 2 Prawa celnego. Dalej organ w części merytorycznej wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny UE, ustalana, o ile to jest konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33 WKC. Stosownie zaś do treści art. 181a RWKC w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą kwotę lub należną sumę określoną w art. 29 WKC to nie muszą ustalić wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W trakcie dochodzenia przeprowadzonego przez władze celne Szwajcarii, którego wyniki zawarto w piśmie z dnia (...) kwietnia 2010 r. ustalono, że firma P. nie istnieje i nie istniała w chwili wystawienia rachunku, zatem rachunku nr (...) z dnia (...) maja 2007 r. nie można uznać za dokument wiarygodny co do prawdziwości danych wskazanych przez eksportera. Podkreślił także, że pismo celnych władz szwajcarskich z dnia (...) kwietnia 2010 r. jest dokumentem urzędowym w świetle art. 194 Ordynacji Podatkowej W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej zachodzi konieczność ustalenia tej wartości zgodnie z metodami określonymi w art. 30 oraz 31 WKC. Zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: • porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., • artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., • przepisów rozdziału 3 WKC. Przepisy Wspólnotowe przewidują pewne ograniczenia związane z zastosowaniem powyższej metody ostatniej szansy. Wartość celna ustalana z zastosowaniem art. 31 ust. 1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Samochód marki V. T. produkowany jest na obszarze Wspólnoty, dlatego w świetle art. 31 ust. 2 lit. a WKC niedopuszczalnym byłoby przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej marki. Organ celny zlecił zatem sporządzenie stosowanej opinii przez rzeczoznawcę, z uwzględnieniem cen na rynkach poza Wspólnotą z wykorzystaniem danych dotyczących stanu technicznego pojazdu. Rzeczoznawca samochodowy stwierdził, że znalazł w bazie danych pojazd wyprodukowany poza Wspólnotą spełniający kryterium "podobieństwa" do pojazdu objętego zgłoszeniem celnym, tj. T. L. C. 4,2 TD. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. prawidłowo zatem ustalił wartość celną importowanego samochodu zastępczą metodą ustalania wartości celnej towarów, tzw. metodą "ostatniej szansy" określoną w art. 31 ust. 1 na kwotę (...) zł stanowiącą równowartość (...) CHF i określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości (...) zł z zastosowaniem stawki celnej 10 %. Jako podstawę wyliczeń przyjął wartość rynkową samochodu określoną w ww. opinii rzeczoznawcy. Stwierdził także, że zaskarżona decyzja została wydana w związku z pięcioletnim terminem powiadomienia dłużnika o kwocie należności celnych wynikającym z treści art. 56 ustawy Prawo celne, a także na podstawie art. 221 ust 1 WKC, który to stanowi, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W dniu (...) kwietnia 2008 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie o wszczęciu śledztwa Prokuratury Krajowej, w którym ustalono, że firma P. wymieniona w rachunku jako sprzedawca pojazdu V. T. nie istniała w chwili wystawienia rachunku, w związku z powyższym nie nastąpiło przedawnienie terminu powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu. Zdaniem organu w niniejszej sprawie organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej). Powyższą decyzję zaskarżyła w całości U. G. wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając naruszenie art. 121, 122, 125, 188, 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 73 ust. 2 Prawa celnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca dnia (...) maja 2007 r. zgłosiła do odprawy celnej samochód osobowy używany V. T. o numerze (...) o wartości (...) CHF. Do zgłoszenia celnego dołączyła fakturę z dnia (...) maja 2007 r. na kwotę (...) CHF, ocenę techniczną nr (...). Po dokonaniu oględzin samochodu i uiszczeniu długu celnego towar dopuszczono do obrotu. Dnia (...) kwietnia 2008 r. do Urzędu Celnego w B. P. wpłynął odpis postanowienia Prokuratury Krajowej – Wydział V Zamiejscowy w L. z dnia (...) marca 2008 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie działania zorganizowanej grupy przestępczej mającej za cel dokonywanie przestępstw skarbowych polegających na narażeniu na uszczerbek należności publicznoprawnych z tytułu wprowadzenia na obszar celny UE samochodów sprowadzanych ze Szwajcarii na podstawie faktur i ocen stanu technicznego podrobionych lub zawierających dane niezgodne z rzeczywistością podczas odpraw w Urzędzie Celnym w B. P. (k.13). Postanowieniem z dnia (...) września 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia (...) maja 2007 r. na podstawie art. 78 ust. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr (...) z dnia (...) października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z 1992 Nr 302, str. 1 z późn. zm.), dalej w skrócie: "WKC". Analiza notowań samochodów marki Volkswagen rocznik 2003 na rynku Szwajcarskim wykazała, że jego cena wynosiła (...) CHF, a więc była o wiele wyższa niż w zgłoszeniu celnym. W trakcie postępowania weryfikacyjnego organ dopuścił dowód z opinii biegłego M. S. w celu ustalenia wartości rynkowej przedmiotowego samochodu na dzień zgłoszenia celnego. Biegły po zapoznaniu się z dokumentami (kopią zgłoszenia celnego z dnia (...) maja 2007 r., oceną techniczną, protokołem oględzin, kopią szwajcarskiego dokumentu pojazdu) ocenił wartość samochodu na kwotę (...) PLN. Po odliczeniu korekt (za liczbę właścicieli, aktualność badań technicznych, import prywatny, konieczne naprawy pojazdu) biegły ustalił wartość rynkową samochodu na dzień zgłoszenia celnego na kwotę (...) PLN. Biorąc pod uwagę ustaloną cenę rynkową, organy celne ustaliły wartość celną towaru na kwotę (...) PLN, a kwotę długu celnego na (...) PLN (10 % stawki celnej), co po zaliczeniu poprzednio uiszczonego długu celnego daje niedobór w kwocie (...) PLN. Na tej podstawie określiły niezaksięgowaną kwotę w całości wynikającą ze zgłoszenia celnego z dnia (...) maja 2007 r. w wysokości (...) PLN i wezwały skarżącego do jej uiszczenia. W świetle powyższych okoliczności zachodziły podstawy określone w art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zgodnie z którym, jeżeli z kontroli zgłoszenia wynika, że przepisy regulujące daną procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę dane, którymi dysponują. Nie ulega wątpliwości, że cena określona w fakturze z dnia (...) maja 2007 r. na kwotę (...) CHF nie jest ceną transakcyjną i nie mogła stanowić podstawy ustalenia wartości celnej w oparciu o art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Prawidłowo więc organy celne przyjęły (po wcześniejszym wykluczeniu możliwości zastosowania art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego), że wartość przedmiotowego samochodu może być ustalona według metody "ostatniej szansy" określonej w art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: • Porozumienia w sprawie stosowania art. VIII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; • Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; • Przepisów Tytułu II Rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalenia wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających rynkowe ceny pojazdów na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawców prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (Eurotax, Info-Eskpert). Metoda ta polega na właściwym uwzględnieniu zindywidualizowanych cech pojazdu używanego, przy czym szczególnie wtedy gdy określone zostały przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej. Biegły powołany w sprawie niniejszej – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - w sposób prawidłowy określił wartość przedmiotowego pojazdu na podstawie dowodów dołączonych do zgłoszenia celnego, a oceniając opinię biegłego organ celny zasadnie podzielił ją w całości i przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej. Na aprobatę sądu zasługuje także stanowisko organu celnego o zastosowaniu art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie lat 3, określonych w ust. 3. Termin ten określa art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 – Prawo celne ( Dz. U. 68, poz. 622 ze zmianami) zgodnie z którym wynosi on 5 lat licząc od powstania długu celnego. Nie ulega wątpliwości, że termin podstawowy 3 letni, retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określonego w art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie został dotrzymany bowiem decyzja organu I instancji wydana została (...) lutego 2012 r. Zastosowanie dłuższego 5 letniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie długu należności organy uzasadniły spełnieniem przesłanek o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC, bowiem kwalifikacja czynu jako "podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 221 WKC leży w kompetencji organów celnych powołanych do określenia dokładnej kwoty należności celnych. Stanowisko takie jest w pełni uprawnione w świetle orzecznictwa TSUE (por. wyrok z 18 grudnia 2007 [ C-62/06 Fazende Publica – 2F Zefeser Lex nr 354391) oraz w orzecznictwie krajowym ( I GSK 101/01, I GSK 102/10, I GSK 188/10, I GSK 190/10). Związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC w sprawie niniejszej, organy celne opierają na postanowieniu Prokuratury Krajowej (Wydział V Zamiejscowy w L.) z dnia (...) marca 2008 r. sygn. akt. (...) Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie przyznania waloru dokumentu urzędowego załącznikom dołączonych do pisma władz szwajcarskich z dnia (...) kwietnia 2010 r., stwierdzić należy, że organ II instancji przyznał walor zwiększonej mocy dowodowej temu pismu (k.84) wraz z załącznikami, które stanowią jego integralną część. Zdaniem Sądu organy celne zasadnie przyjęły, że pismo władz szwajcarskich z dnia (...) kwietnia 2010 r. wraz z załącznikami stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) (por. wyrok NSA 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I GSK 312/08). Oznacza to, że dokument ten cechuje większa moc dowodowa sprowadzająca się do przyjęcia domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. Z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że sprzedawca przedmiotowego samochodu firma "(...)" nie istniała w chwili sporządzenia faktury z dnia (...) maja 2007 r. dołączonej do zgłoszenia celnego (k. 5). Domniemania wynikające z tego dokumentu urzędowego nie zostały przez skarżącą obalone w trakcie postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie dopuszczając się naruszenia art. 121, 122, 125, 188 i 191 Ordynacji podatkowej. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1