III SA/Lu 514/09
WyrokWSA w Lublinie2010-01-28
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta posiada ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innej miejscowości?Ratio decidendi
Organ administracji nie może orzec o wymeldowaniu z pobytu stałego, jeśli strona posiada ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innej miejscowości. Zameldowanie czasowe, dopóki nie zostanie uznane za niezgodne z prawem, stanowi potwierdzenie dopełnienia obowiązku meldunkowego i wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu A. M. z pobytu stałego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu, uznając, że A. M. opuścił lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. A. M. w skardze podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu i nie miał możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Wskazał również, że posiada zameldowanie na pobyt czasowy w innej miejscowości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009 r. (Nr [...]) Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2009 r. orzekającą o wymeldowaniu A. M. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości T. 63.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji zdecydował o wymeldowaniu odwołującego się na podstawie dyspozycji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wojewoda wskazał, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wykazała, że A. M. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od stycznia 2009 r. i nie dokonał obowiązku wymeldowania się. Potwierdzeniem tego faktu jest kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez Policję oraz zeznania osób biorących udział w postępowaniu. Obecnie A. M. przebywa na terenie B. P., gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy od dnia [...] listopada 2008 r. do dnia [...] listopada 2013 r.
Wojewoda stwierdził, że organ administracji stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego, trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wynika z tego, iż organy administracji w sprawie o wymeldowanie zobowiązane są jedynie do ustalenia, czy występują okoliczności faktycznego opuszczenia lokalu.
Wojewoda wyjaśnił, że zameldowanie lub wymeldowanie jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby, a tym samym nie rodzi, ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Ewidencja ta ma służyć zbieraniu informacji w zakresie danych o faktycznym – a więc zgodnym z rzeczywistością – miejscu zamieszkania i pobytu osób. Sam zamiar przebywania w spornym lokalu nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji o wymeldowaniu, gdyż utrzymywanie meldunku osoby, która nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, stwarza fikcję prawną.
Odnosząc się do poruszanej w odwołaniu dobrowolności opuszczenia lokalu, organ odwoławczy podniósł, iż przesłanka ta nie może być oceniania przez organy administracji, bowiem nie przewiduje jej prawo materialne. Wojewoda argumentował dalej, że w obecnym stanie prawnym jedynym kryterium orzekania o wymeldowaniu stanowi przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się.
W skardze sądowej A. M. zarzucił, że nie brał udziału w przeprowadzonym postępowaniu i nie miał możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
W uzasadnieniu skarżący podał, że posiada samochód, zarejestrowany w i tam też posiada konto bankowe, zaś w domu w T. pozostawił sprzęt komputerowy oraz wiele rzeczy osobistych. Wyjaśnił, że w B. P. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W tych okolicznościach sprawa opuszczenia przez niego spornego lokalu – wbrew regułom wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - nie została przez organ dokładnie wyjaśniona.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Zdaniem Wojewody, w przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu położonym w T.od początku 2009 r., nie dopełnił obowiązku wymeldowania się i dlatego zostały spełnione przesłanki do wymeldowania w trybie powyższego przepisu.
W ocenie Wojewody, skoro skarżący nie przebywa w miejscu stałego zameldowania dłużej niż 3 miesiące, to należy go wymeldować z przedmiotowego lokalu.
Wojewoda zasygnalizował w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że skarżący zameldowany jest na terenie B. P. na pobyt czasowy od dnia [...] listopada 2008 r. do [...] listopada 2013 r. Pomimo posiadanej na ten wiedzy, organ nie odniósł się do tej okoliczności, aczkolwiek istotnej, nie poczynił ustaleń z jakiego powodu skarżący zameldowany jest czasowo na tak długi okres czasu w innej miejscowości.
W judykaturze słusznie akcentuje się, że zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonego przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązku w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z tą ustawą, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu (zobacz wyrok NSA z 31 stycznia 2007 r. sygn. akt: II OSK 263/06).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym – w myśl art. 7 ust. 1 cyt. ustawy - jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Jeżeli strona przebywa czasowo pod określonym adresem, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to wówczas nie ma znaczenia czy korzysta ona w sposób ciągły z lokalu, w którym jest na stałe zameldowana, czy też w nim sporadycznie bywa.
Właściwy miejscowo organ gminy dokonując zameldowania na pobyt czasowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, uznał że zachodzą okoliczności do zameldowania na taki pobyt, co oznacza brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego. W czasie trwania zameldowania pod adresem pobytu czasowego nie można przyjmować, iż jest to nowy adres pobytu stałego.
Kwestia ta została zupełnie pominięta przez Wojewodę, a to oznacza, że stanu sprawy nie wyjaśniono dokładnie. Do momentu, kiedy czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe, to tak długo nie ma podstawy do weryfikowania zameldowania na pobyt stały.
Z akt sprawy wynika, iż A. M. jest zameldowany na pobyt czasowy w B. P. przy ulicy M. [...] m.[...]. Dowodzi tego pismo Komendy Miejskiej Policji z dnia [...] lutego 2009 r.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż decyzja Wojewody, jak i Wójta Gminy została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1.k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz z naruszeniem prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., organ miał obowiązek zgromadzić i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie poddać go ocenie, mającej odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, kończącej postępowanie administracyjne (art. 107 § 3 k.p.a.). Oceny takiej należało dokonać łącznie z analizą i omówieniem przedmiotowego pisma Komendy Policji w nawiązaniu do treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach.
Mając powyższe na uwadze orzeczono o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 152 w/w ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło