III SA/Lu 516/21

Sygn. III SA/Lu 516/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2021 roku, Nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w B. P. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić K. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Sygn. III SA/Lu [...] UZASADNIENIE K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2021 r. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w całości lub stwierdzenie, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podniosła, że istotą sporu jest odpowiedź na pytanie czy Prezydent Miasta mógł powierzyć stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w B. P. na podstawie wadliwie, niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przeprowadzonego konkursu na to stanowisko. Dalej wskazała, że Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta ogłosił konkurs na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w B. P.. Następnie Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. Prezydent Miasta powołał komisję w celu przeprowadzenia konkursu. Skarżąca podała skład osobowy komisji i wyjaśniła, że A. D. wskazana jako przedstawicielka Rady Rodziców Zespołu Szkół jest podporządkowana służbowo Prezydentowi Miasta, bowiem jest pracownikiem organu prowadzącego Zespół Szkół. Zdaniem skarżącej w pracach komisji konkursowej brał udział przedstawiciel Rady Rodziców zatrudniony jednocześnie w podległym Prezydentowi Urzędzie Miasta, co stanowi nieprawidłowość. Zachodzi w takiej sytuacji domniemanie braku obiektywizmu członka komisji konkursowej. W ocenie skarżącej, w takiej sytuacji zachodziły podstawy do wyłączenia A. D. z prac komisji konkursowej. Skarżąca wyjaśniła, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących procedury konkursowej mogącej mieć wpływ na wynik konkursu, organ prowadzący może nie tylko odmówić powierzenia wyłonionemu kandydatowi stanowiska dyrektora szkoły, ale ma obowiązek unieważnienia konkursu niezależnie od momentu powzięcia o tym fakcie wiedzy, aż do momentu zatwierdzenia tego konkursu. Skarżąca wskazała, że posiada interes prawny do złożenia skargi, gdyż złożyła ofertę w związku z ogłoszeniem konkursu na stanowisko dyrektora szkoły i w tym konkursie uczestniczyła. Zarządzenie w przedmiocie zatwierdzenia wyniku konkursu posiada walor rozstrzygnięcia ostatecznego w postępowaniu konkursowym i zostało podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej. Bezspornie wynik konkursu wpływa bezpośrednio i konkretnie na sferę potencjalnych uprawnień uczestnika postępowania konkursowego. W ocenie skarżącej konsekwencją wadliwości przy powołaniu członków komisji konkursowej jest konieczność stwierdzenia, że także akt w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora został wydany z naruszeniem prawa. Jeżeli powołanie komisji konkursowej nie było prawidłowe, to nie może być mowy o legalnie przeprowadzonym konkursie. W takiej sytuacji akt powierzenia stanowiska uznać należy za wydany bez przeprowadzenia konkursu, a zatem z istotnym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku braku podstaw do odrzucenia – o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przedstawił okoliczności ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w B. P., sposób wyłonienia członków komisji konkursowej, aż do momentu rozstrzygnięcia konkursu i powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół B. M.. W ocenie Prezydenta Miasta skarżąca nie posiada legitymacji do złożenia skargi na zarządzenie o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły innemu z kandydatów dopuszczonych do konkursu. W ocenie Prezydenta Miasta na podstawie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządnie gminnym, do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia naruszeniem. Interes prawny winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Prezydenta Miasta podał, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogło być zarządzenie o powołaniu komisji konkursowej, a zwłaszcza zarządzenie zatwierdzające przeprowadzony konkurs, nie zaś zarządzenie w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły jednemu z kandydatów dopuszczonych do konkursu. Prezydenta Miasta wskazał, że skarżąca złożyła już uprzednio w dniu [...] lipca 2021 r. skargę na zarządzenie o powołaniu komisji konkursowej oraz skargę na zarządzenie zatwierdzające przeprowadzony konkurs. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęły skargi skarżącej na Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2021 r. – zarejestrowana pod sygnaturą [...] oraz na Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r. – zarejestrowana pod sygnaturą [...]. Przedmiotowe sprawy są w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, tj. akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej lub akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inny niż akty prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, określającym wymagania decydujące o legitymacji do zaskarżenia aktów organu gminy do sądu administracyjnego jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372). Zgodnie z treścią tego przepisu, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tym samym legitymacja skargowa oparta na przepisie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter szczególny, odmienny od legitymacji, jaką trzeba się wykazać przy zaskarżaniu decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą tego interesu jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Innymi słowy, interes prawny będzie posiadał taki podmiot, któremu obowiązujące przepisy przyznają określone uprawnienia lub nakładają na podmiot wymierne obowiązki. Obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej. Szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym i postępowaniu administracyjnym jest bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Jednocześnie interes prawny musi być "własny", to jest nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami były związkami o charakterze prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r., I OSK 1503/18 i powołane tam orzecznictwo). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Interes faktyczny nie stwarza legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Jak już wyjaśniono, legitymacja procesowa wynikająca z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter szczególny, kwalifikowany. Wymaga nie tylko wskazania przez wnoszącego skargę normy prawa materialnego, kształtującej jego sytuację prawną, ale nadto wykazania, że zaskarżony akt oddziałuje na przysługujący skarżącemu interes prawny, który w ten sposób zostaje naruszony. Skarga stanowi środek ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ wydający akt z zakresu administracji publicznej. Do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1503/18 i powołane tam stanowisko doktryny). W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną postępowania toczącego się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga wnoszona na tej podstawie nie ma charakteru actio popularis - nie jest skargą wnoszoną w interesie publicznym. Jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku naruszenia indywidualnego chronionego prawem interesu. Dopiero wykazanie naruszenia takiego interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na akt organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2904/20). Dla wykazania naruszenia interesu prawnego koniecznym jest wskazanie naruszenia, przez uchwałę lub zarządzenie, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zatem niezgodność z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia lub naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2904/20 oraz powołane tam poglądy doktryny). Sąd w związku z tym stwierdza, że skarżąca nie wykazała związku pomiędzy zaskarżonym zarządzeniem, a naruszeniem jej aktualnej, indywidualnej sytuacji prawnej. Skarżąca kwestionuje zarządzenie Prezydenta Miasta o powierzeniu B. M. stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w B. P. i upatruje swój interes prawny do wniesienia skargi przede wszystkim w tym, że nie wygrała konkursu na to stanowisko, w jej ocenie z uwagi na wadliwość wyboru członków komisji konkursowej. Naruszenie interesu prawnego następuje, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. (zob. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r., sygn. I OSK 1919/18). Zarządzenie o powołaniu innej osoby na stanowisko dyrektora nie dotyczy praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone zarządzenie dotyczy jedynie praw tej innej osoby, do której adresowano zarządzenie i której sytuację prawną uregulowano. Skarżąca ma zatem wyłącznie interes faktyczny, ale niepoparty interesem prawnym. Brak jest bowiem przepisu prawa, który przyznawałby kandydatowi ubiegającemu się o stanowisko dyrektora szkoły jakiekolwiek prawo lub nakładał na niego jakikolwiek obowiązek w związku z powołaniem innej, konkretnej indywidualnie oznaczonej osoby na stanowisko dyrektora szkoły. Skarżąca także nie wskazała takiego przepisu. Skoro skarżąca nie wykazała naruszenia przysługującego jej interesu prawnego, a tym samym legitymacji do wniesienia skargi, to skargę należało odrzucić. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zwrócił skarżącej kwotę [...]zł tytułem uiszczonego wpisu.