III SA/Lu 517/15
WyrokWSA w Lublinie2015-12-22
Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, oparta na skorygowanym operacie technicznym, jest zgodna z prawem, jeśli skarżąca kwestionuje zmianę powierzchni działki w stosunku do aktu własności ziemi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków, oparta na prawidłowo sporządzonej i przyjętej do zasobu geodezyjnego dokumentacji technicznej, jest zgodna z prawem. Zmiana powierzchni działki wynikająca z korekty błędu w pomiarze granic nie stanowi naruszenia prawa własności, lecz odzwierciedla rzeczywisty stan prawny i faktyczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany dotyczyły powierzchni działek skarżącej i innych właścicieli, wynikając z korekty błędu pisarskiego w pomiarze granic z 1979 roku. Skarżąca kwestionowała te zmiany, domagając się przywrócenia powierzchni wynikającej z aktu własności ziemi z 1975 roku, zarzucając naruszenie prawa własności i procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Samcik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
III SA//Lu 517/15
Decyzją nr [...] z [...] lutego 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z poźn. zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2014 r., w sprawie wprowadzenia z urzędu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków m. [...], obręb [...] art. 7, w zakresie obejmującym informację o gruntach, w ten sposób, że:
W jednostce rejestrowej G4 – właściciel : Pani [...], w miejsce dotychczasowej działki nr [...] po pow. 5.992 m2 położonej w [...] przy ul. [...], dla której księgę wieczystą prowadzi Sąd Rejonowy w [...], należy wpisać - zabudowaną budynkiem gospodarczym działkę gruntu nr [...] o pow. 5.544 m2 położoną w [...], obręb [...], ark [...], przy ul. [...].
W jednostce rejestrowej G1 – właściciele : [...], w miejsce dotychczasowej zabudowanej działki gruntu oznaczonej nr [...] o pow. 5.285 m2 położonej w [...] przy ul. [...] uregulowanej aktem własności ziemi [...] r. należy wpisać – zabudowaną działkę gruntu nr [...] o pow. 5739 m2 położoną w [...] obręb [...] ark [...] przy ul. [...]
Za podstawę decyzji przyjęto następujące ustalenia :
W operacie pomiarowym, służącym do założenia pierwszej powszechnej ewidencji gruntów miasta [...], dla obrębu [...] (obecnie część obrębu [...]), w jednostce rejestrowej nr [...] dla działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 5.689 m2 - wpisano jako właścicieli [...] i [...] małżonków [...]. W jednostce rejestrowej Nr [...] wpisani zostali [...] i [...] małżonkowie [...] oraz [...] jako współwłaściciele działek nr [...] i [...] o łącznej pow. 1.1076 m2. Z ustalenia stanu posiadania spisano protokóły, z udziałem osób zainteresowanych, wykonano mapy ewidencyjne i na tej podstawie obliczono powierzchnię wymienionych działek. Organ zaznaczył, że pomiędzy tymi działkami przebiegał rów melioracyjny. Punkty załamania granic ustalono na podstawie pomiaru terenowego w oparciu o osnowę geodezyjną. Organ ustalił ponadto, że nabycie własności działek oznaczonych w ewidencji nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 5.689 m2 przez poprzedników prawnych [...] (skarżącej), nastąpiło w wyniku uwłaszczenia na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, co potwierdzał akt własności ziemi z [...] maja 1975 r. Nr [...]. Organ ustalił ponadto, że przy wydawaniu tego aktu własności (dla małżonków [...]) nie uwzględniono przy pomiarze powierzchni zmiany granic faktycznego posiadania gruntów, jako że działki te graniczyły bezpośrednio z działkami nr [...] i [...] użytkowanymi przez [...] i [...][...] oraz [...], dla których w następstwie uzupełniającego pomiaru granic i obliczeń powierzchni, a także w wyniku podziału tych działek i wyodrębnienia działki dla [...], wydany został akt własności ziemi nr [...] z [...] maja 1975 r., w którym wpisano łączną powierzchnię tych działek wynoszącą 5.489 m2.
Z dalszych ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że w 1979 roku przeprowadzono z urzędu nowy pomiar granic działek dla całego obrębu nr [...], co dokumentował operat techniczny nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Poszczególne punkty załamania granic określono współrzędnymi geodezyjnymi i na tej podstawie obliczono powierzchnię działek. Działkom i punktom załamania granic nadano nową numerację, a część powierzchni rowu melioracyjnego (stanowiącego działkę oznaczoną nr [...]) włączono do działek pomiędzy którymi przebiegał. W wyniku przeprowadzania okresowej analizy i oceny spójności mapy cyfrowej z dokumentami źródłowymi znajdującymi się w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wykryty został błąd powstały przy przepisywaniu cyfr współrzędnych geodezyjnych dla punktu nr [...] (współrzędną 2571,67 błędnie pisano jako 2471,67 zamieniając cyfrę 5 na cyfrę 4), przez który przebiegała granica działek oznaczonych numerami [...] i [...] (obecnie [...] i [...]), co spowodowało że rysunek na mapie cyfrowej z załamaniem linii granicy w kierunku działki [...] nie odzwierciedlał stanu faktycznego istniejącego na gruncie. W celu eliminacji tej rozbieżności został sporządzony Operat Techniczny korygujący dokumentację geodezyjną, przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] [...] września 2009 r. za numerem [...]. W wyniku dokonanej korekty współrzędnych ponownie obliczono powierzchnie działek nr [...] i nr [...], uzyskując wynik 5.543m2 dla działki nr [...] i 5.738 m2 dla działki nr [...]. Tym samym w roku 2009 zapoczątkowany został proces zmian w rejestrze gruntów i budynków obrębu [...], miasta [...]. Pierwsza decyzja została wydana przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] września 2009 r. W wyniku odwołania wniesionego przez [...] została ona uchylona przez organ drugiej instancji decyzją z [...] marca 2010 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem okoliczności wymagających wyjaśnienia. Kolejne decyzje organu pierwszej instancji, wydawane odpowiednio w dniach : [...] sierpnia 2010 r., [...] stycznia 2013 r., [...] stycznia 2014 r., w wyniku odwołań wnoszonych przez [...], były uchylane przez organ odwoławczy i przekazywane do ponownego rozpoznania, ze wskazaniem okoliczności wymagających wyjaśnienia.
Następnie decyzją z [...] lipca 2014 organ pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił genezę błędu pisarskiego przy przenoszeniu współrzędnych na mapę w trakcie modernizacji operatu ewidencji gruntów w roku 1979. Wskazał ponadto, że nowa powierzchnia działki nr [...] jest wynikiem eliminacji tego błędu i wykonania aktualizującego pomiaru powierzchni przy uwzględnieniu prawidłowych współrzędnych, jest zatem ona wynikiem kontrolnego pomiaru istniejącego na gruncie stanu faktycznego użytkowania gruntów a pomiędzy stronami nie ma sporu granicznego.
Skarżąca ponownie nie zgodziła się z ustaleniami przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia, żądając przywrócenia powierzchni z daty nadania ziemi aktem własności. W wyniku rozpoznania sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2014 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania i wskazał, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta [...] przeprowadził analizę materiałów źródłowych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i w oparciu o dokumenty tego zasobu, oraz w oparciu o przeprowadzony dowód z Operatu Technicznego Nr [...], wyjaśnił przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...] i na tej podstawie ustalił powierzchnię sąsiadujących działek, w tym działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej. Powołując się na przepisy ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ wskazał, że stosownie do § 36 powołanego rozporządzenia, przebieg granic działek wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wskazał ponadto, że zgodnie z przepisem § 37 tego rozporządzenia, w przypadku gdy dane zawarte w dokumentacji geodezyjnej dotyczące przebiegu granic nie są wiarygodne, pozyskuje się je w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub pomiarów fotogrametrycznych. Stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, w wyniku czego na zlecenie organu administracji geodezyjnej, wykonany został Operat Techniczny Nr [...], a ustalona w jego wyniku powierzchnia działki nr [...], będącej własnością [...], stanowi wypadkową pomiarów geodezyjnych przebiegu granic tej nieruchomości, ustalonych na gruncie i niespornych. Organ podniósł ponadto, że zmiany w ewidencji gruntów ujawnione zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta [...], odzwierciedlają aktualny stan prawny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, [...] reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie obu decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy w przekonaniu strony została ona wydana z naruszeniem zasad wynikających z art. 7, 8 i 77 k.p.a., tj. bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i bez uwzględnienia słusznego interesu strony i narażenie jej na straty. Wskazuje ponadto na naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazuje na przepisy art. 46 i 64 Konstytucji RP, których naruszenia upatruje w – będącym następstwem wydanych decyzji – faktycznym wywłaszczeniu z części nieruchomości stanowiącej jej własność. Końcowo podniosła zarzut naruszenia przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez utrzymanie w mocy decyzji przekraczającej zakres upoważnienia zawarty w tych aktach i ingerującej w prawo własności. W warstwie argumentacyjnej, skarżąca podniosła, że organ nie wskazał, w oparciu o jakie dane określił położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy oraz ustalił nową powierzchnię działek [...] i [...]. Wskazała na niejasność stanowiska organu, co do zmiany przebiegu ich granicy. Dalej przytoczyła tezy z orzecznictwa dotyczące faktycznego i prawnego uzasadniania decyzji administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje :
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, ze sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, zarówno pod kątem zgodności z prawem materialnym jak i z przepisami postępowania administracyjnego. W myśl art. art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej.
Zaskarżona decyzja dotyczy wpisów w ewidencji gruntów i budynków, wobec czego zasadnym jest przywołanie odpowiednich do przedmiotu rozstrzygnięcia regulacji prawnych z zakresu tej dziedziny administracji. Podstawą wpisów do ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015, poz. 520 z poźn. zm.), dalej jako p.g.k. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące gruntów i budynków, w tym między innymi granic gruntów, ich położenia, powierzchni, z także ich właścicieli. Przepis art. 22 tej ustawy, wskazuje organ administracji geodezyjnej i kartograficznej prowadzący ewidencję, którym jest starosta, przy czym w przypadku miast na prawach powiatu, a takim jest [...], funkcje organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, o których mowa w art. 6a ust. 1 pkt 2 lit "b" ustawy p.g.k, wykonuje prezydent. Jak wynika natomiast z przepisu art. 24 ust. 2a p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji, przy czym jako podstawę tej aktualizacji ustawodawca wskazuje między innymi "wykrycie błędnych informacji" (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit "d").
Aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie do bazy danych udokumentowanych zmian, między innymi na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit "d" p.g.k.). Postępowanie aktualizacyjne ma zatem na celu utrzymanie takiego stanu ewidencji, aby dane w niej zawarte były zgodne, zarówno z okolicznościami faktycznymi, jak i ze stanem prawnym. Przy czym należy podkreślić, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (m. inn. wyrok NSA w sprawie I OSK 1488/06, wyrok NSA w sprawie I OSK 1044/08). Warto też dodać, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów może nastąpić zarówno na wniosek jak i z urzędu. Przesłanką do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego z urzędu, jest między innymi wykrycie w ewidencji "błędnych informacji" (art. 24 ust. 2a pkt 1lit "d" p.g.k.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że przyczynę zaistniałego w tej sprawie sporu stanowiło wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w kierunku aktualizacji danych w rejestrze gruntów i budynków, na skutek wykrycia przez organ błędnego oznaczenia punktu granicznego nr [...], naniesionego na mapę w obrębie obejmującym działki skarżącej i uczestników postępowania (oznaczone wówczas numerami [...] i [...]). Błąd ten został dostrzeżony w wyniku przeprowadzania okresowej oceny spójności mapy cyfrowej z dokumentami źródłowymi, przy czym ustalono, że zniekształcony w jego wyniku przebieg granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...], spowodował dalsze następstwa w postaci zmiany powierzchni tych nieruchomości. Ponieważ do zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dokumentami i materiałami źródłowymi, taki stan rzeczy wymagał podjęcia stosownych działań. Ich prawną podstawę stanowi przepis art. 24 ust. 2a pkt 1 lit "d" ustawy p.g.k., zgodnie z którym – wykrycie błędnych danych w ewidencji, stanowi samoistną podstawę prawną ich aktualizacji, czyli wprowadzenia stosownych zmian do ewidencji gruntów i budynków, zaś prawną formę tej aktualizacji stanowi decyzja administracyjna. Stosownie zaś do regulacji zawartej w przepisach § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542), dalej jako "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów, podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków jest dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Oznacza to, że organ nie może zaktualizować danych w ewidencji gruntów, bez sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej. Ma ona kluczowe znaczenie w sprawach dotyczących ewidencji gruntów, albowiem zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 p.g.k., zawarte tam dane na temat położenia, granic i powierzchni gruntów, stanowią informacje będące podstawą ustaleń przyjętych przez organ w wydanym rozstrzygnięciu.
Zadaniem Sądu orzekającego w sprawie jest więc kontrola prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania i weryfikacja jego rezultatów, w kontekście obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem podniesionych w skardze zarzutów.
W niniejszej sprawie stosowną dokumentację geodezyjną stanowi Operat Techniczny wykonany dla Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przez uprawnionego geodetę i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w listopadzie 2012 r. za numerem [...] r. Podstawę jego opracowania stanowiły następujące dokumenty :
a) mapa aktualizacji operatu ewidencji gruntu z uwidocznioną załamaną granicą pomiędzy działkami [...] i [...] – ustaloną w oparciu o punkt graniczny NR [...] – ustalony w wyniku pomyłki pisarskiej w określeniu wartości współrzędnych.
b) zaktualizowana mapa zasadnicza,
c) wykaz zmiany danych ewidencyjnych budynków,
d) topologia działek z wykazem współrzędnych
e) szkic działek [...] i [...] z uwidocznionym na czerwono załamaniem w wyniku przyjęcia błędnych współrzędnych dla punktu granicznego [...].
f) protokół z 1975 zawierający dane o posiadanych gruntach dla celów aktu własności ziemi (uwłaszczenia) sporządzony z udziałem zainteresowanych, wraz ze szkicem odzwierciedlającym przebieg granic (bez załamania granicy pomiędzy działkami )
g) akt własności ziemi z 1975 r. z uwidocznioną dla działek [...] i [...] powierzchnią 5689 m kw.
h) mapy odzwierciedlające przebieg granicy w oparciu o błędny punkt graniczny nr [...].
Operat Techniczny zawiera dodatkowo Załącznik stanowiący część opisową weryfikacji danych stanowiących podstawę jego opracowania. Na tej podstawie ustalono, iż w wyniku przeprowadzonej w 1979 roku modernizacji ewidencji gruntów, doszło do błędnego określenia współrzędnych punktu granicznego nr [...], co nastąpiło za sprawą pomyłkowego przepisania wartości jednej ze współrzędnych tego punktu (współrzędną 2571,67 przepisano jako 2471,67). W wyniku tego błędu, dotychczasowa granica pomiędzy działkami nr [...] i [...], będąca linią prostą, zmieniła przebieg na linię ukośną, poszerzając pole działki nr [...], na niekorzyść działki nr [...], czego dalszą konsekwencją było nieprawidłowe obliczenie powierzchni działek sąsiadujących (działce nr [...] należącej do skarżącej przypisano 5.994 m2, natomiast działce nr [...] należącej do uczestników postępowania – 5.285 m2). Analiza akt administracyjnych sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, aby stan ten miał odzwierciedlenia na gruncie i spowodował zmianę zakresu korzystania z graniczących nieruchomości. Wręcz przeciwnie, z okoliczności sprawy wynika, że błąd ten został wykryty przez organ i następnie skorygowany operatem technicznym przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 2009 roku na numerem [...]. Wydana wówczas w oparciu o wyniki tego dokumentu decyzja Prezydenta m. [...] z [...] września 2009 r. została uchylona przez organ drugiej instancji, co zapoczątkowało szereg kolejnych rozstrzygnięć w tej sprawie.
Operat Techniczny z 2012 r. jest dokumentacją geodezyjną wykonaną w związku z dostrzeżoną nieprawidłowością w ewidencji. Jego ustalenia mają charakter kompleksowy, co znajduje odzwierciedlenie między innymi we wspomnianym wyżej załączniku, stanowiącym opisową wersję danych, gdzie w formie tabelarycznej przedstawiono również informacje obrazujące w którym roku, jakie prace ewidencyjne i dla których działek – zostały wykonane, oraz rezultaty tych prac. Z treści tego dokumentu wynika ponadto, że błędna współrzędna punktu [...] została skorygowana w Operatem Technicznym z 2009 roku i opisana nowym punktem granicznym o numerze [...]. Natomiast na potrzeby dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w 2012 r. wykonano transformację współrzędnych z układu "[...]" do układu "2000" (pakiet Gonet dla miasta [...]). Co więcej, z treści Operatu Technicznego wynika ponadto, że w trakcie prac geodezyjnych wykonano pomiar kontrolny elementów naziemnych treści mapy zasadniczej oraz analizę istniejącej dokumentacji technicznej (w zasobie). Czynności pomiarowe dokumentuje Raport Pomiarowo-obliczeniowy Pomiaru GPS z 20.11.2012 r. (strona [...] akt adm). Na podstawie tego pomiaru, w oparciu o wykaz współrzędnych punktów granicznych, obliczona została powierzchnia działek [...] i [...] (str. [...] akt adm.). W wyniku dokonanych pomiarów ustalono, że powierzchnia działki nr [...], należącej do skarżącej wynosi 5.543 m2, natomiast powierzchnia działki nr [...] należącej do uczestników zajmuje 5.738 m2. Wyniki pomiarów każdej z działek ewidencyjnych przedstawione zostały również w postaci Mapy Aktualizacji Operatu Ewidencji Gruntów i Budynków uwzględniającej zmianę danych ewidencyjnych w zakresie ich powierzchni (strona [...] akt adm.). Z zamieszczonego w tym dokumencie Wykazu zmiany danych ewidencyjnych, wynika, że :
- według stanu dotychczasowego, powierzchnia działki nr [...], będącej własnością [...] wynosiła 5994 m2, natomiast według stanu nowego, uwzględniającego też zmianę numeracji na [...] - jej powierzchnia wyniosła 5544 m2
- według stanu dotychczasowego, powierzchnia działki nr [...] będącej własnością [...] i [...] małż. [...] wynosiła 5285 m2, zaś według stanu nowego, uwzględniającego też zmianę numeracji na [...] – wyniosła 5739 m2.
Wykaz zmiany danych koresponduje z częścią graficzną tego dokumentu, na której skreślono dawny punkt graniczny [...], zastępując go nowym punktem wytyczonym w oparciu o prawidłowe współrzędne, oznaczonym numerem [...].
Przyjęcie prac wynikowych zawartych w sporządzonej w toku postępowania dokumentacji geodezyjnej za podstawę decyzji z [...] lipca 2014 r. o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków, znajduje uzasadnienie prawne w treści art. 24 ust. 2a pkt 1 lit "d", ust. 2b pkt 2 ustawy p.g.k. oraz w treści § 36 pkt 5, 37 ust. 1 oraz 45 ust. 1 pkt 3 i 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.
Skarżąca powołując się na akt własności ziemi z [...] maja 1975 r. wydany na rzecz jej poprzedników prawnych, wskazuje, że powierzchnia działki w dacie wydania tego dokumentu wynosiła 5689 m2, natomiast w wyniku nowego pomiaru została zweryfikowana do wielkości 5544 m2. Różnica wynosząca 146 m2 (sto czterdzieści sześć metrów kwadratowych), stanowi w jej ocenie okoliczność niewyjaśnioną przez organ.
W ocenie Sądu stanowisko to nie jest prawidłowe. Po pierwsze należy przyjąć założenie, że powierzchnia działki jest pochodną przebiegu jej granic, które wyznaczają współrzędne punktów granicznych, a punkty te ustala się je w drodze pomiarów geodezyjnych. Po drugie, przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ustala się na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Operat Techniczny z 2012 r. spełnia powyższe kryterium, jako że został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w trybie określonym przepisami art. 12a in fine ustawy p.g.k., co potwierdza stosowna klauzula urzędowa zamieszczona na dokumencie z nadanym numerem przyjęcia do zasobu ([...]). Ponadto, hipoteza powołanego przepisu obejmuje szereg różnych postępowań, w wyniku których sporządza się dokumentację geodezyjną. Wśród nich wymienia także postępowanie administracyjne, w ramach którego opracowana dokumentacja geodezyjna wykorzystana zostaje do wydania ostatecznej decyzji administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem dokumentacja geodezyjna w postaci Operatu Technicznego została sporządzona na potrzeby postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania błędnych danych zawartych w ewidencji gruntów, wobec czego ma swoje uzasadnienie w treści § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Kolejnym uwarunkowaniem prawnym przeprowadzonego postępowania i wydania decyzji administracyjnej, jest nałożone na organ administracji geodezyjnej i kartograficznej zadanie w postaci okresowej weryfikacji danych zawartych w ewidencji, oraz obowiązek jej aktualizacji w razie wykrycia błędów. Obowiązek taki wynika wprost z treści art. 24 ust. 2 p.g.k oraz z § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Przyjęta za podstawę decyzji administracyjnej dokumentacja geodezyjna, wbrew zarzutom skargi, nie zmienia istniejącej na gruncie granicy pomiędzy nieruchomościami nr [...] i [...]. Odzwierciedla jedynie przebieg linii granicznej według stanu sprzed błędnego wytyczenia punktu nr [...]. Udokumentowane w niej zmiany danych dotyczących powierzchni tychże działek ewidencyjnych, są więc następstwem wykonanych pomiarów geodezyjnych, wobec czego stanowią prawną podstawę aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów. Zgodnie z przepisem § 45 rozporządzenia, aktualizacji dokonuje się między innymi w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym lub stanem prawnym, danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym. Stosownie zaś do przepisu § 46 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, zmiany opisowych danych ewidencyjnych, dotyczące działek ewidencyjnych lub budynków, ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych utrwala się w "wykazie zmian danych ewidencyjnych". Przyjęte za podstawę decyzji opracowanie geodezyjne spełnia również i ten wymóg, gdyż jego częścią jest wykaz zmian danych ewidencyjnych w odniesieniu do działki nr [...] oraz działki nr [...] (strona [...] akt adm), zawierający wyniki nowych pomiarów powierzchni tych działek.
Podsumowując powyższe rozważania, należy zatem stwierdzić, że sporządzony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym Operat Techniczny, spełnia wymogi wykazania w ewidencji gruntów rzeczywistego przebiegu granic działek ewidencyjnych. Przyjęty został bowiem do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz zawiera wykaz zmian, o którym mowa w § 46 ust. 3 cytowanego rozporządzenia wykonawczego i zawiera Wykaz zmian danych ewidencyjnych. W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął tę dokumentację za podstawę decyzji z dnia [...] lipca 2014 r., którą wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków m. [...], obręb [...] w zakresie odnoszącym się do działek nr [...] i [...] – w sposób określony w jej sentencji. Konsekwentnie zatem, za prawidłową należy w tej sytuacji uznać decyzję organu odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zarzuty skargi nie zdołały podważyć prawidłowości tych ustaleń. W szczególności, nie została podważona prawidłowość danych wynikających z dokumentacji geodezyjnej, w szczególności odnośnie położenia punktów granicznych na podstawie których obliczona została powierzchnia działek ewidencyjnych. Również organ administracji nie był uprawniony do ich weryfikowania, w sytuacji braku pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości sporu o przebieg granicy, czy o prawa rzeczowe do tych gruntów.
Za chybiony należy uznać zarzut pominięcia okoliczności wynikających z przedstawionych przez skarżącą dokumentów, tj. aktu własności ziemi oraz wypisu z rejestru gruntów. Okoliczności te zostały przez organ ocenione, przy czym wnioski z tej oceny są odmienne od oczekiwań strony. Wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...], datowany na 1989 r., potwierdza wyłącznie istnienie w ewidencji nieprawidłowych danych dotyczących powierzchni działki, będących jak wynika z dokumentacji geodezyjnej, pochodną błędu w oznaczeniu jednego z punktów granicznych. Wbrew kolejnym zarzutom skargi, zaskarżona decyzja spełnia warunki formalne, o których mowa w art. 107 k.p.a., tj. zawiera powołanie podstawy prawnej poprzez wskazanie przepisów prawa, które stanowiły podstawę jej wydania, wraz z uzasadnieniem przytoczonych podstaw prawnych. Będąca podstawą decyzji dokumentacja geodezyjna, stanowi odzwierciedlenie aktualnych stanów prawnych i faktycznych dotyczących przedmiotowych działek, w tym ich powierzchni. W związku z tym akt własności ziemi, w którym wpisano powierzchnię działki o obecnym nr [...], o 146 m2 większą niż wynikająca z aktualnych pomiarów geodezyjnych, nie podważa ich wiarygodności, gdyż określa jedynie stan historyczny, a wobec niezgodności ze stanem aktualnym, nie może podważać ustaleń zaskarżonej decyzji. Nadto, stanowi on również element dokumentacji geodezyjnej, co oznacza, że zawarte w nim dane były brane pod uwagę w analizie zmiany danych dotyczących powierzchni tego gruntu. Należy też mieć na uwadze, że dane dotyczące powierzchni gruntów uwidocznionej w aktach własności ziemi z 1975 r. były pochodną Operatu pomiarowego dla miasta [...] z 1962 r., z którego wynika, że "na obszarze 404 ha, obliczenia powierzchni poszczególnych działek dokonywano metodą kombinowaną, wyrównując je do odnośnych obrębów (...), natomiast powierzchnie użytków i kontury klasyfikacyjne poszczególnych klas obliczono metodą mechaniczną". W tym stanie rzeczy, korekta powierzchni działki stanowiącej własność skarżącej, nawet jeśli przekracza zakres wynikający z błędnego wytyczenia punktu granicznego nr [...], nie oznacza ingerencji w jej prawo własności, jak to zarzuca skarżąca, powołując się na art. 46 i 64 Konstytucji RP. Nie ma podstaw do tego aby aktualizacja operatu ewidencyjnego sprowadzała się jedynie do przywrócenia stanu sprzed daty powstania błędu, czyli do przywrócenia dla działki nr [...] powierzchni 5.689 m2. Dane o gruntach wynikają bowiem z dokumentacji urzędowej, która powinna być utrzymywana w stałej aktualności. Wynik prac geodezyjnych ma zatem odzwierciedlać rzeczywiste wartości będące pochodną położenia granic, ustalonych w oparciu o prawidłowo wytyczone punkty graniczne. W rozpoznawanej sprawie korekta punktu granicznego nr [...] nie oznaczała de facto wytyczenia nowej granicy, gdyż jej przebieg na gruncie nie został zakłócony, w wyniku prac geodezyjnych dokonano jedynie korekty pomiaru powierzchni w dotychczasowych granicach, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych modernizacją operatu ewidencyjnego w roku 1979 r. W tym kontekście, podniesiony w skardze zarzut zmiany granicy działki, należy uznać za chybiony. Podobnie zarzut niewyjaśnienia zmiany powierzchni. W toku postępowania strona skarżąca nie zdołała podważyć wyników prac geodezyjnych stanowiących podstawę dokonanej aktualizacji.
Konkludując, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów, w tym danych dotyczących powierzchni, dokonana w trybie przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych, nie stanowi uchybienia konstytucyjnej zasadzie ochrony prawa własności.
Podnosząc w skardze zarzut naruszenia przepisów ustawy p.g.k. oraz przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, strona skarżąca nie wskazała, które przepisy zostały naruszone, wyłączając tym samym możliwość szczegółowego odniesienia się do tak sformułowanego zarzutu. Kontrolując zaskarżone decyzje, Sąd nie dostrzegł naruszenia przy ich wydaniu przepisów prawa materialnego, ani zasad postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło