III SA/Lu 519/24
WyrokWSA w Lublinie2024-11-19
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska, Agnieszka Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego, pomimo powoływania się na brak wpływu na stan techniczny pojazdu i jego dopuszczenie do ruchu?Ratio decidendi
Osoba zarządzająca transportem ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego, nawet jeśli twierdzi, że nie miała wpływu na stan techniczny pojazdu. Odpowiedzialność ta wynika z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia nr 1071/2009, które nakładają na zarządzającego transportem obowiązek rzeczywistego i ciągłego zarządzania operacjami transportowymi, w tym sprawdzania procedur związanych z bezpieczeństwem i utrzymaniem pojazdów. Brak wpływu na powstanie naruszenia lub wystąpienie zdarzeń nieprzewidywalnych, uzasadniających wyłączenie odpowiedzialności na podstawie art. 92c u.t.d., nie został w sprawie wykazany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. P., zarządzającego transportem w A. Spółce z o.o., za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego. Kontrola drogowa wykazała, że autobus wykonywał międzynarodowy przewóz osób, a termin ważności jego badań technicznych upłynął przed dniem kontroli. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o transporcie drogowym, twierdząc, że nie miał wpływu na stan techniczny pojazdu ani na dopuszczenie go do ruchu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 maja 2024 r., nr 15/ZT/WG/2024 Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w H. (dalej jako "organ i instancji") z dnia 19 lutego 2024 r., nr 2/ZT/2024 o nałożeniu na P. P. (dalej jako "skarżący") - zarządzającego transportem w A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.
W dniu 3 stycznia 2024 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w [...] autobus marki V. o numerze rejestracyjnym [...] , którym kierował A. Z. – obywatel [...], został poddany kontroli drogowej. Pojazdem wykonywany był regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji K. P. (Ukraina) – K. (Polska).
Kierowca okazał w trakcie kontroli dowód rejestracyjny autobusu, wypis z licencji wspólnotowej, dotyczący międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób nr [...], wpis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym wydanego dla A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R., dowód rejestracyjny autobusu, rozkład jazdy autobusów na trasie K.-K. P. – K., paszport i prawo jazdy wydane dla obywatela [...] A. Z..
W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Powyższe ustalono na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego autobusu [...], z którego wynikało, że termin badania technicznego potwierdzającego zdatność pojazdu do ruchu drogowego upłynął w dniu 29 grudnia 2023 r.
Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia 3 stycznia 2024 r.
W piśmie z dnia 15 stycznia 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego Biuro do spraw Transportu Międzynarodowego poinformował, że osobą zarządzającą transportem w A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest P. P., numer certyfikatu [...], wydany 18 lutego 2013 r.
Komendant Placówki Straży Granicznej w H. postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d." lub "ustawa".
Decyzją z dnia 19 lutego 2024 r. organ I instancji nałożył na skarżącego - zarządzającego transportem karę pieniężną w kwocie 200 zł na podstawie lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. P.. Skarżący podniósł, że kontrolowany autobus wyjeżdżając na [...] posiadał ważne badania techniczne, a w wyniku działań władz ukraińskich pojazd został zatrzymany przez wojsko we L. i wykorzystywany do przewozu żołnierzy na front oraz pomocy humanitarnej. Skarżący nie zajmuje się weryfikacją dokumentów kierowców, stanu technicznego pojazdów.
Decyzją z dnia 8 maja 2024 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 51), dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009", zarządzający transportem w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa, co oznacza, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za wszystkie aspekty przewozów. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego dotyczących zarządzającego transportem określony jest w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym i jednoznacznie wskazuje jakie obowiązki ciążą na zarządzającym transportem.
Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, że w momencie kontroli w drogowym przejściu granicznym w H. , w dniu 3 stycznia 2024 r. kierowca wykonywał międzynarodowy drogowy przewóz osób z [...] do P. na rzecz przedsiębiorcy: A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Organ II instancji odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej zakresu obowiązków skarżącego powołał się na rozporządzenie (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE. Organ wyjaśnił, że w rozporządzeniu tym wskazano, że jednym z warunków, jaki musi spełniać osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, jest posiadanie odpowiednich kompetencji zawodowych. Jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych za zgodą właściwego organu może zawrzeć odpowiednią umowę z osobą, która odpowiednie kompetencje posiada i w imieniu przedsiębiorcy wykonuje zadania zarządzającego transportem. Brak w zakresie obowiązków weryfikacji dokumentów kierowców, czy też weryfikacji stanu technicznego pojazdów nie zwalnia to skarżącego z odpowiedzialności w świetle przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia, które w art. 4 ust. 2 lit. b) obligują osobę zarządzającą transportem, posiadającą odpowiednie kwalifikacje potwierdzone certyfikatem i kompetencje zawodowe do wykonywania takich zadań, jak utrzymanie i konserwacja pojazdów, sprawdzanie umowa i dokumentów przewozowych, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Organ podkreślił, że zarządzający transportem nie może przerzucać odpowiedzialności co do sprawdzenia stanu technicznego pojazdu przed rozpoczęciem zadania przewozowego. Żadne wewnętrzne regulacje i zakresy obowiązków nie wyłączają odpowiedzialności zarządzającego transportem. Swoboda zawierania umów nie może znosić obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa publicznego. W świetle obowiązującego stanu prawnego nie jest dopuszczalne przenoszenie odpowiedzialności zarządzającego na przedsiębiorcę.
Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., podnosząc, że braku aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia. Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych jest sytuacją, na którą skarżący miał realny wpływ i mógł jej uniknąć.
Pismem z dnia 4 czerwca 2024 r. skarżący przesłał żądanie uzupełnienia decyzji organu II instancji w zakresie rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r. organ odwoławczy odmówił uzupełnienia decyzji z dnia 8 maja 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. P. zaskarżył decyzję Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 92a ust. 2 i ust. 8 i lp. 9.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym w związku rozporządzeniem nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
- art. 42 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a.", poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych naruszeń na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego, a w szczególności niewzięcie pod uwagę wyjaśnień skarżącego;
- art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, mogącego dać podstawy do uznania braku odpowiedzialności za nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli oraz oparcie wydanego rozstrzygnięcia w głównej mierze na domysłach i poszlakach, a nie na udowodnionych okolicznościach, przede wszystkim nieprzesłuchanie skarżącego oraz przedsiębiorcy;
- art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających wpływ na wynik sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
- przepisów k.p.a., w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego;
- art. 8 k.p.a., tj zasady zaufania do organów Państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień, bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek, a w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92c ust 1 i 92c ust. 1a u.t.d.;
- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych naruszeń, na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja o nałożeniu na skarżącego jako osobę zarządzającą transportem w A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 2 u.t.d., według którego zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 u.t.d.). Stosownie do art. 92a ust. 8 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Według Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną – zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Kwestie dotyczące wykonywania badań technicznych pojazdów uregulowano w przepisach unijnych i krajowych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE L z 2014 r. Nr 127, str. 51 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/45/U", każde państwo członkowskie zapewnia, aby pojazdy zarejestrowane na jego terytorium były okresowo badane zgodnie z niniejszą dyrektywą w stacjach kontroli pojazdów upoważnionych przez państwo członkowskie, w którym pojazdy te są zarejestrowane. Badania zdatności do ruchu drogowego są przeprowadzane przez państwo członkowskie rejestracji pojazdu, przez organ publiczny, któremu to państwo członkowskie powierzyło to zadanie, lub przez wyznaczone organy lub podmioty nadzorowane przez to państwo członkowskie, w tym upoważnione podmioty prywatne. Według art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego. W myśl art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającej dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 134 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/47/UE", państwa członkowskie wymagają, aby świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub – w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego – uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne.
Natomiast w krajowym porządku prawnym obowiązek przeprowadzenia badania technicznego został uregulowany w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z .2024 poz. 1539, z późn. zm.), dalej jako "p.r.d.". Według tego przepisu, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 1 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.), które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.
Organ rejestrujący pojazd wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu (art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d.).
Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, stosownie do 92a ust. 2 i ust. 8 oraz lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. określającego wykaz naruszeń, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 stycznia 2024 r. w trakcie kontroli autobusu marki V. , którym wykonywany był regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji K. P. (U.) – K. (P.) stwierdzono, że pojazd nie posiada ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z wpisów w dowodzie rejestracyjnym autobusu wynikało, że termin ważności ostatnich badań technicznych upłynął w dniu 29 grudnia 2023 r. (kserokopia dowodu rejestracyjnego autobusu – k. 7 akt adm.).
Powyższe ustalenia potwierdzają dane z Systemu Informatycznego Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (wydruk z SI CEPiK – k. 19 akt adm.). Okoliczność, że w dniu kontroli pojazd nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego nie budzi zatem wątpliwości.
Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego podlega karze w wysokości 200 zł, zgodnie z l.p. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d Zaskarżona decyzja, nakładająca na skarżącego karę w wysokości 200 zł jest zatem prawidłowa.
Prawidłowo organy przyjęły, że podmiotem, na który należało nałożyć karę pieniężną jest skarżący jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie. Z informacji uzyskanej od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w piśmie z dnia 15 stycznia 2024 r. nr BTM.WR.511.44.2024.1265 (k. 17 akt adm.) wynika, że skarżący jest osobą zarządzającą transportem w rozumieniu art. 7c u.t.d. w związku z art. 4 rozporządzenia nr 1071/2009. Podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej stanowił jak już wyżej wskazano art. 92a ust. 2 u.t.d. Odpowiedzialność z art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest zależna od winy, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Wynikająca z tego przepisu kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz stanowi logiczne następstwo zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą tej kary jest przy tym zmuszenie podmiotów w przepisie wymienionych do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa, a ściślej wymuszenie działań w kierunku dyscyplinowania kierowców bezpośrednio naruszających przepisy prawa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 382/19).
Trafna jest również ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zgodnie z art. 92c ust. 1a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2, a zatem w szczególności do zarządzającego transportem.
Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku/zarządzającym transportem spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20 oraz z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 696/22) wskazuje się, że uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonemu zarządzającemu transportem. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest więc łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które świadczyłyby o spełnieniu przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i podać dowody na poparcie swoich twierdzeń.
W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Skarżący, jako osoba sprawująca stały nadzór nad operacjami transportowymi, powinien był dołożyć należytej staranności, aby nie doszło do naruszenia przepisów w czasie wykonywanego w dniu 3 stycznia 2024 r. przewozu osób w transporcie międzynarodowym. Naruszenie nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Przewóz odbył się w dniu 3 stycznia 2024 r., a zatem w okresie, w którym termin ważności badania technicznego już upłynął. Skarżący nie podjął zaś odpowiednich kroków zapewniających wykonanie tego przewozu w sposób odpowiadający przepisom prawa, a więc pojazdem posiadającym ważne aktualne badania techniczne. Okoliczności, na które powoływał się skarżący, a mianowicie na to, że nie ma nic wspólnego z zatrudnianiem kierowców, weryfikacją ich dokumentów, stanem technicznym pojazdów i dopuszczeniem ich do ruchu nie można uznać za okoliczności uzasadniające wyłączenie odpowiedzialności zarządzającego transportem, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt u.t.d.
W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. i prawidłowo stwierdził brak podstaw do jego zastosowania.
Z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy pojazdem, który nie posiadał aktualnych badań technicznych, o których mowa w art. 81 ust. 1 p.r.d.
Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.
Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935)– oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło