III SA/Lu 52/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M.Ł. i M. Ł, - [...] spółka cywilna w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór samochodu oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] października 2007 r. na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie zwrotu wydatków oraz przyznania wynagrodzenia związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór samochodu marki Polonez nr rej. [...] sprawowany od dnia[...] października 2006 r. do dnia [...] grudnia 2006 r. w kwocie 156 zł. brutto – uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał kwotę 520 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. Policja wydała dyspozycję usunięcia opisanego samochodu, stanowiącego własność M. P., zamieszkałego w L.. Przedmiotowy pojazd został więc odholowany na parking strzeżony w L., prowadzony przez skarżących: M. Ł. i M. Ł. działających jako "[...]". Samochód nie został odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy, zatem na mocy art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 ze zm.), pojazd ten został uznany za rzecz niczyją i z mocy prawa został przejęty przez Skarb Państwa, co stwierdził organ likwidacyjny decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...]. W dniu [...] grudnia 2006 r. Skarżący skierowali do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 761,28 zł. za dozór sprawowany nad przedmiotowym samochodem w okresie od dnia [...] października 2006 r. do [...] grudnia 2006 r. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego kilkukrotnie wydawał postanowienia, które następnie były uchylane przez Dyrektora Izby Skarbowej . Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego przyznał skarżącemu kwotę 156 zł. z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu. Na postanowienie to skarżący złożyli zażalenie. Zmieniając zaskarżone zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że skarżący mimo wezwania nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących, lecz wyjaśnił, iż wskazaną we wniosku stawkę podał w oparciu o swój cennik usług, zgodnie z którym stawka dzienna wynosi 12 zł netto (14,64 zł. brutto). Organ likwidacyjny wystąpił do właścicieli parkingów, przechowujących na terenie miasta L. pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, o udzielenie wyjaśnień na temat wydatków oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przechowywanymi pojazdami. W wyniku zapytania uzyskał odpowiedź, iż stawka za dobę parkowania przedmiotowych samochodów w większości przypadków wynosi 10 zł brutto. Stawka 10 zł brutto jest również respektowana przez organy administracji publicznej, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/VI/2003. Ponadto Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. przy rozpatrywaniu innego wniosku skarżącego o zwrot koniecznych wydatków i przyznanie wynagrodzenia za dozór. Opracowano ją na podstawie informacji uzyskanych od właścicieli parkingów strzeżonych z terenu L. i B. przechowujących pojazdy, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Biegły określił wynagrodzenie za dozór z uwzględnieniem zakresu obowiązku dozorcy i okoliczności przechowywania samochodów osobowych i przyczep w wysokości 10 zł brutto. W toku postępowania skarżący przesłał dodatkowe dokumenty: - ocenę techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w L. z dnia 5 kwietnia 2000 r., - cennik usług obowiązujących w [...], - kopie faktur VAT. Ustosunkowując się kolejno do tych dokumentów organ uznał, że ocena techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w L. z dnia 5 kwietnia 2000 r. została sporządzona w celu określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym, wobec tego nie może mieć zastosowania przy rozliczeniach dokonywanych z urzędami skarbowymi. Cennik usług obowiązujących w spółce nie mogą być uznane za wiążące, gdyż Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego nie podpisał ze skarżącymi umowy dotyczącej parkowania pojazdów samochodowych. W ocenie organu brak jest również podstaw do uwzględnienia przekazanych przez skarżącego faktur przy określeniu stawki kwotowej w niniejszej sprawie. Dokumentacja ta dotyczy określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów oraz przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym na zlecenie podmiotów i organów innych niż Trzeci Urząd Skarbowy. Organ wskazał też, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że stawka opłaty za parkowanie płacona skarżącemu przez Sąd Okręgowy wynosi 4 zł. brutto dziennie (k. 68). W tej sytuacji Organ odwoławczy uznał, że stosowna jest stawka 10 zł, dziennie brutto. Na postanowienie to skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagają się uchylenia postanowienia w całości i zarzucają mu: 1. naruszenie przepisów postępowania - przepisu art. 7, 8, 9 i 11 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa - polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś odmiennej ocenie tej samej sytuacji faktycznej i prawnej i w rezultacie przyznania innej stawki wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozór nad ruchomością we wskazanych wyżej okresach wykonywany był przez ten sam podmiot, w takim samym zakresie, w takich samych warunkach i na niezmiennych zasadach; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a., przejawiające się w bezpodstawnej odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w toku postępowania w sytuacji, gdy dokumenty te istotnie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy; 3. rażące naruszenie przepisu art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - polegające na różnym traktowania tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego zróżnicowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w toku postępowania pomiędzy stronami dochodziło już do rozliczeń z tytułu dozoru sprawowanego przez skarżącego nad pojazdami, przy zastosowaniu stawki 12 zł netto dziennie, co potwierdzają załączone do skargi faktury. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Bezsporne jest, że przedmiotowy samochód przeszedł na własność Skarbu Państwa w dniu 16 października 2006 r. i pozostawał pod dozorem skarżącego w okresie od dnia 16 października 2006 r. do dnia 6 grudnia 2006 r. Stosownie do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Między skarżącym a organem egzekucyjnym istniał zatem stosunek: dozorca - organ egzekucyjny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Zgodzić się należy z organami administracji, które wskazują, że należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Tym samym zadaniem organów było ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu we wskazanym okresie, przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na wysokość tego wynagrodzenia mają wpływ następujące okoliczności: - czas przechowywania (w sprawie niniejszej od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] grudnia 2006 r.), - właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, - wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, - ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Zadaniem sądu kontrolującego zaskarżone postanowienie nie jest ustalanie wysokości opłaty, lecz badanie, czy ustalenie tej wysokości nie narusza prawa. W ocenie Sądu organy wywiązały się ze swego zadania prawidłowo, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla uznania, że zachowały obiektywizm i należycie ustaliły istotne okoliczności w sprawie. Kwota wskazana przez organy (10 zł brutto za dobę) jako podstawa do ustalenia wynagrodzenia jest stosowana przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, nie można więc podzielić poglądu skarżącego, że stawka objęta postanowieniem ma charakter uznaniowy. Podobna stawka obowiązywała na mocy uchwały Rady Miejskiej z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/VI/2003, która nie była kwestionowana przez lokalnych przedsiębiorców. Stawki te dla tego rodzaju pojazdów bywały wręcz o wiele niższe (4 zł ustalone uchwałą Rady Powiatu z dnia 6 lipca 2004 r. nr XXIl/212/04), ale organy nie oparły się na niższej możliwej stawce. Ponadto Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. sporządzoną na wniosek Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego , a także dane uzyskane od firm specjalizujących się w tego rodzaju usługach. Nie jest rolą organów badanie rentowności i szacowanie zysków przedsiębiorstw. W ocenie Sądu badanie poziomu nakładów na parking czy kosztów jego utrzymania nie powinno mieć miejsca. Wywody skarżącego w tym zakresie są bezzasadne. Należało zbadać jedynie, jakie stawki były zwykle stosowane przez tego i innych przedsiębiorców. Organy sięgnęły zatem do metody porównawczej i ustaliły, na ile mogły, poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Jest to podejście prawidłowe, jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętego w danych stosunkach" zgodnie z art. 836 § 1 Kodeksu cywilnego. Daje się dostrzec, że ustalona kwota mieści się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek. Należy jednak wziąć pod uwagę również to, że wartość przechowywanego pojazdu - porzuconego, zużytego i unieruchomionego Poloneza, do którego nikt nie rościł sobie pretensji - odpowiadała wartości złomu (100 zł), a tym samym i ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu było znikome. Zgodnie zaś ze słuszną tezą z wyroku NSA z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. I SA/Wr 2390/97 (opubl. w ONSA 2000/1/28) przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa wart. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości . Podkreślenia wymaga również i to, że czas przechowywania pojazdu był dlugi (52 dni). Inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze jedno - czy kilkudniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach, w dodatku świadczonych obok innych zleceń pochodzących od tego samego podmiotu. Tego właśnie aspektu nie uwzględnia opinia z dnia 5 kwietnia 2000 r., na którą skarżący powołuje się i w zażaleniu, i w skardze (k. akt adm. nr 49). Opinia ta złożona została w postępowaniu odwoławczym przez skarżącego, a zakres jej opracowania miał za przedmiot określenie stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywanie tych pojazdów na parkingu strzeżonym. Nadto podmiot sporządzający tę opinię nie uwzględnił w niej okoliczności, które mają wpływ na wysokość wynagrodzenia takich jak chociażby właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, wymagane staranie przy strzeżeniu rzeczy, ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące działalność tego rodzaju. Nie można również nie zauważyć, że opinia ta sporządzona została na potrzeby umowy cywilnej łączącej zamawiającego – podmiot specjalizujący się w holowaniu i przemieszczaniu pojazdów na zlecenie organów i podmiot specjalizujący się w opiniach techniczno-motoryzacyjnych. Tym bardziej zastrzeżenia skarżącego nie wydają się usprawiedliwione i trudno dopatrzyć się jego pokrzywdzenia działaniami organu. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu, iż jednokrotne zapłacenie wyższej stawki za krótki okres czasu - na podstawie faktury, nie może być podstawą domagania się, by podmiot ten (w tym przypadku Skarb Państwa) w każdym przypadku płacił już tę stawkę niezależnie od innych okoliczności, a w szczególności bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Dlatego zarzut naruszenia art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP polegający na różnym traktowaniu tego samego podmiotu prawnego w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Przecież to skarżący, żądając wynagrodzenia za dozór, wskazuje różne dobowe stawki cenowe za dozór w tym samym okresie czasu, a więc w stosunkach tego samego rodzaju stosuje różne wynagrodzenie (patrz: wniosek wszczynający postępowanie w sprawie – k. akt adm. nr 12, przesłuchanie skarżącego z dnia [...] marca 2007 r. – k. akt adm. nr 66, notatka służbowa k.68). Nie wskazuje przy tym, jakie okoliczności faktyczne i prawne doprowadziły do takiego zróżnicowania wynagrodzenia. Należy także podnieść, że skarżący mimo wezwania organu nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących związanych z prowadzeniem parkingu (k.89). Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Organ nie miał bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonanego dozoru, jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie. Z powyższych względów Sąd uznał, że organy ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór w oparciu o art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji trafnie zastosowały ten przepis, a swoje stanowisko uzasadniły w sposób wyczerpujący i przekonywujący bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.