III SA/Lu 529/07

WyrokWSA w Lublinie2008-01-31

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło z powodu leczenia szpitalnego i osoba ta nie mogła powrócić do lokalu z powodu zmiany zamków?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył prawo materialne i przepisy postępowania. Kluczową przesłanką do wymeldowania jest dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego, a pobyt w szpitalu nie może być utożsamiany z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na oświadczeniu strony przeciwnej i nie uwzględniając długotrwałego leczenia skarżącego oraz jego problemów z powrotem do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Wójta i orzekającej o wymeldowaniu S. W. z pobytu stałego. Organ odwoławczy uznał, że S. W. opuścił lokal od lutego 2007 r., co potwierdzają zeznania świadków i kontrola meldunkowa. S. W. przebywał na leczeniu szpitalnym od lutego do czerwca 2007 r. Po powrocie nie mógł wejść do lokalu z powodu zmiany zamków. S. W. złożył skargę do WSA, kwestionując dobrowolność opuszczenia lokalu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 87, poz. 960 z późno zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...], orzekającej o odmowie wymeldowania z pobytu stałego S. W. z lokalu znajdującego się w miejscowości U. nr [...], gmina R., uchylono decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzeczono o wymeldowaniu S. W. z pobytu stałego z lokalu znajdującego się w miejscowości U. [...], gmina R. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wykazała, iż S. W. nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku od lutego 2007 r. Potwierdzeniem powyższego są zeznania osób uczestniczących w postępowaniu, a także kontrola meldunkowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w R.. W okresie od 26 lutego 2007 r. do 4 czerwca 2007 r. przebywał na leczeniu szpitalnym, dowodem czego jest notatka służbowa z dnia 7 sierpnia 2007 r. sporządzona na podstawie okazanej karty informacyjnej leczenia szpitalnego oraz pismo z Urzędu Gminy W. z dnia 12 czerwca 2007 r. Po opuszczeniu Szpitala w A., S. W. nie powrócił do spornego lokalu w miejscowości U. [...], oznacza to, że opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, co stanowi podstawę do jego wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ administracji stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nie przebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu). Przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu. W kwestii zaś dobrowolności opuszczenia lokalu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 17 czerwca 2004 r. (sygn. akt III SA/Lu 535/03), stwierdził, że przesłanka dobrowolności nie może być oceniana przez organy administracji, bowiem nie przewiduje jej prawo materialne, a jej wykreowanie w drodze wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy i przyjętą zasadą rzetelnego prowadzenia ewidencji ludności, która służy zbieraniu informacji w zakresie danych o faktycznym - a więc zgodnym z rzeczywistością - miejscu zamieszkania i pobytu osób fizycznych. Organ wskazał, że jeżeli S. W. powróci do spornego lokalu, a fakt jego pobytu zostanie potwierdzony na druku meldunkowym, wówczas będzie mógł uzyskać zameldowanie na pobyt stały w tym lokalu ponownie. Na decyzję organu odwoławczego S. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, kwestionując twierdzenie, że dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu, ponieważ poszedł na leczenie szpitalne. W szpitalu przebywał w okresie 26 lutego 2007 r. - 4 czerwca 2007 r., po powrocie zastał zmienione zamki i dlatego nie mógł ponownie zamieszkać w domu. Skarżący wskazał, że nie może uzyskać pomocy od Policji we wprowadzeniu go do domu, o pomoc zwracał się również do prokuratury i wójta gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.), Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdza naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dojące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ww. ustawy). Kontrola sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy zważył, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego jak też naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 134, poz. 993 ze zm.). Stosownie do tegoż przepisu organ administracji wydaje decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z 14 maja 2001 r. sygn. V SA 1496/00 LEX Nr 54454). Przesłanką opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy jest spełniona jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r. sygn. akt V SA 3169/00, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 302/05). W judykaturze przyjmuje się, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zachowanie, poprzez które przejawia się przebywanie danej osoby na stałe w konkretnym lokalu mogą mieć w poszczególnych przypadkach różną postać, różną częstotliwość, co może się wiązać z określoną sytuacją życiową danej osoby. Wieloaspektowość stanu przebywania na stale w danym lokalu prowadzi do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności nie upoważniają jeszcze do autentycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że ze zgromadzonego w toku całego postępowania dowodowego materiale dowodowym nie wynika, aby skarżący na dzień wydania decyzji przez organ II instancji opuścił w sposób dobrowolny miejsce zamieszkania. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że S. W. w okresie od 26 lutego 2007 r. do 4 czerwca 2007 r. przebywał na leczeniu szpitalnym w A. co znalazło potwierdzenie w notatce służbowej sporządzonej przez organ I instancji (Wójta Gminy R.). Ustalenia powyższe stały się podstawą do odmowy wymeldowania skarżącego z budynku mieszkalnego usytuowanego w miejscowości U. [...] gm. R.. Wskazać należy, że w toku postępowania przed organem II instancji nie przeprowadzono żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego, a decyzję uchylającą w całości zaskarżone orzeczenie I instancji oparto jedynie na oświadczeniu zawartym w odwołaniu A. B., że S. W. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Postępowanie takie narusza przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 kpa. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżona decyzja zapadła zaledwie 3 m-ce i 12 dni od opuszczenia przez skarżącego szpitala w A. po długotrwałym leczeniu szpitalnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uzupełni materiał dowodowy i oceni w aspekcie obowiązujących przepisów ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych. Będzie miał przy tym na uwadze zamieszczone wyżej poglądy. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że sprawa nie została rozpoznana w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, a powyższe uchybienia obligują Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło