III SA/Lu 53/08

WyrokWSA w Lublinie2008-04-17

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu, który przeszedł na własność Skarbu Państwa, stosując stawkę 10 zł brutto za dobę, opierając się na materiałach porównawczych i opinii biegłego, mimo że skarżący powoływał się na inne stawki stosowane w przeszłości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu, stosując stawkę 10 zł brutto za dobę. Brak jest przepisów szczegółowych określających kryteria ustalania wynagrodzenia za dozór, dlatego należy posiłkować się art. 836 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że w braku umowy lub taryfy, należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, uwzględniając czas przechowywania, wartość pojazdu, wymagane starania oraz ceny rynkowe, a także zastosowały metodę porównawczą, opierając się na opiniach biegłych i stawkach stosowanych przez innych przedsiębiorców. Ustalona stawka mieści się w dolnych widełkach rynkowych i uwzględnia znikome ryzyko gospodarcze związane z dozorem pojazdu o wartości złomu.
Stan faktyczny
Spółka cywilna M.Ł. i M.Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i przyznało spółce wynagrodzenie za dozór pojazdu marki F. w kwocie 690 zł brutto. Spółka domagała się wyższej kwoty, powołując się na stawki stosowane w przeszłości przez organy egzekucyjne. Organy administracji ustaliły stawkę 10 zł brutto za dobę, opierając się na materiałach porównawczych i opinii biegłego, uznając, że przedstawione przez spółkę dowody nie potwierdzają faktycznie poniesionych kosztów i nie mogą stanowić podstawy do przyznania żądanej stawki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M.Ł. i M. Ł. – [...] spółka cywilna w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór samochodu oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w L. po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki F. nr rej. [...] sprawowany od dnia 19 lipca 2006 r. do dnia 25 września 2006 r. w kwocie 207 zł brutto – uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał z tego tytułu kwotę 690 zł brutto. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 18 stycznia 2006 r. Policja wydała dyspozycję usunięcia samochodu marki F., nr rej. [...]. Przedmiotowy pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa decyzją z dnia 6 października 2006 r. i pozostawał pod dozorem skarżących. Spółka prowadząca parking wystawiła i przesłała Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w L. fakturę VAT z dnia 26 września 2006 r. nr 247/2006 na kwotę 1.010 ,16 zł. W przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. kilkakrotnie wydawał postanowienia, które następnie były uchylane przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. W dniu 28 września 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. zaskarżonym postanowieniem przyznał skarżącemu kwotę 207 zł brutto z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu. Na postanowienie to Spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, polegające na różnym traktowaniu tego samego podmiotu w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej przy jednoczesnym braku uzasadnienia takiego zróżnicowania. Spółka domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu za dozór pojazdu wynagrodzenia przy zastosowaniu dobowej stawki w wysokości 14,64 zł brutto. Dyrektor Izby Skarbowej w L. rozpatrując zażalenie stwierdził, że organ I instancji wezwał Spółkę do przedstawienia dokumentów będących podstawą naliczenia dobowej stawki za dozór. W odpowiedzi na wezwanie Spółka przedstawiła: - ocenę techniczną Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w L. z dnia 5 kwietnia 2000 r., - cennik usług obowiązujących w A., - kopie faktur o numerach: 52/2006 , 4/c/2007, 219/2006, 92/2007, 41/2007, 42/2007, 252/2006. Organ odwoławczy podniósł, że w/w dokumenty nie stanowią dowodów świadczących o faktycznie poniesionych przez Spółkę kosztach związanych z dozorem pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Mogłyby stanowić jedynie materiał porównawczy, w stosunku do wyliczeń Spółki, których jednak nie przedstawiono. Ocena techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w L. została sporządzona w celu określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym, a zatem nie może być zastosowana przy rozliczeniach dokonywanych z urzędami skarbowymi. Z cennika usług obowiązujących w A. wynika, że stawka za dobę parkowania samochodów osobowych wynosi 12 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie podpisał ze Spółką umowy dotyczącej parkowania samochodu, a zatem cennik nie może stanowić podstawy do przyznania żądanej stawki. Ustosunkowując się do faktur VAT o numerach: 4/c/2007, 219/2006, 42/2007, 251/2006 organ odwoławczy stwierdził, że dotyczą one stawek za holowanie i przemieszczanie oraz przechowywanie pojazdów na parkingu strzeżonym na zlecenie podmiotów i organów innych niż [...] Urząd Skarbowy w L.. Odnosząc się do faktur o numerach: 52/2006, 92/2007 i 41/2007 podniósł że zostały one wystawione na [...] i [...] Urząd Skarbowy w L. , a między stronami toczą się postępowania, celem ustalenia dobowej stawki za parkowanie pojazdu, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Przedstawiając koszty poniesione w związku z wykonywaniem dozoru Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności. Ponieważ prowadzi ona działalność gospodarczą w szerszym zakresie niż dozór samochodów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa, to na podstawie podanych kosztów (za użytkowanie wiaty garażowej, biura i parkingu oraz wynagrodzenia pracowników, oświetlenia, utrzymanie psów pilnujących teren), nie można uznać, ze są one wydatkami związanymi wyłącznie z samochodem Skarbu Państwa. Dodatkowo uzyskano informację, że w rozliczeniach z Sądem Okręgowym w L. stosowana jest przez Spółkę stawka około 4 zł brutto. Organ likwidacyjny wystąpił do właścicieli parkingów przechowujących na terenie miasta L. pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, o udzielenie wyjaśnień na temat wydatków oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przechowywanymi pojazdami. W wyniku zapytania uzyskał odpowiedź, iż stawka za dobę parkowania przedmiotowych samochodów w większości przypadków wynosi 10 zł brutto. Stawka 10 zł brutto jest również respektowana przez organy administracji publicznej, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/VI/2003. Ponadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia 31 maja 2007 r. Opinia ta została sporządzona na wniosek innego organu przy rozpatrywaniu innej sprawy dotyczącej zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu , w związku z czym może służyć w niniejszej sprawie jako materiał porównawczy. Opracowano ją na podstawie informacji uzyskanych od właścicieli parkingów strzeżonych z terenu L. i B. przechowujących pojazdy, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Biegły określił wynagrodzenie za dozór z uwzględnieniem zakresu obowiązku dozorcy i okoliczności przechowywania samochodów osobowych i przyczep w wysokości 10 zł brutto. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji opierając się na materiale porównawczym zgromadzonym w toku postępowania, zasadnie orzekł o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przedmiotowym pojazdem, przy zastosowaniu dobowej stawki w wysokości 10 zł brutto. Spółka wnioskowała o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór nad przedmiotowym pojazdem od dnia 19 lipca 2006 r. do 25 września 2006 r., co przy zastosowaniu stawki 10 zł brutto za dobę, daje należną kwotę 690 zł brutto. Wskazanie w sentencji zaskarżonego postanowienia jedynie różnicy między kwotą już zapłaconą, a należną było nieprawidłowe. Z tego względu należało uchylić zaskarżone postanowienie i orzec o przyznaniu zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór w kwocie 690 zł brutto. Fakt częściowej zapłaty należnej Spółce kwoty, powinna zostać wskazana w uzasadnieniu postanowienia. Uwzględniając, że część należnej z tego tytułu kwoty została zapłacona Spółce w dniu 11 maja 2007 r. (483 zł brutto), do zapłaty pozostało 207 zł brutto. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagali się jego uchylenia, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania - przepisu art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś odmiennej ocenie tej samej sytuacji faktycznej i prawnej i w rezultacie przyznania innej stawki wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozór nad ruchomością wykonywany był przez ten sam podmiot w takim samym zakresie w takich samych warunkach i na niezmiennych zasadach; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. przejawiające się w bezpodstawnej odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w toku postępowania w sytuacji, gdy dokumenty te istotnie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy; 3) rażące naruszenie przepisu art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP polegające na różnym traktowania tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego zróżnicowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przy gromadzeniu materiału dowodowego oraz przy jego ocenie, uwadze organu likwidacyjnego całkowicie umknął fakt znany mu z urzędu, że pomiędzy skarżącymi, a organem likwidacyjnym wielokrotnie dochodziło już do rozliczeń z tytułu dozoru nad pojazdami, które z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa przy przyjęciu stawki 12 zł netto za dobę. Świadczą o tym przyjęte i zapłacone faktury VAT o numerach: 81/2006, 140/2006, 137/2006, 139/ 2006, 138/2006, 193/2006, 168/2006, 166/2006, 141/2006, 25/2006, 24/2006. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Bezsporne jest, że przedmiotowy samochód przeszedł na własność Skarbu Państwa i pozostawał pod dozorem strony w okresie od dnia 19 lipca 2006 r., do dnia 25 września 2006 r. Stosownie do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Między skarżącym, a organem egzekucyjnym istniał zatem stosunek: dozorca - organ egzekucyjny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Zgodzić się należy z organami administracji, które wskazują, że należy w tym zakresie posiłkować się przepisem art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym - jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Tym samym zadaniem organów było ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu we wskazanym okresie, przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na wysokość tego wynagrodzenia mają wpływ następujące okoliczności: - czas przechowywania (w sprawie niniejszej od dnia 19 lipca 2006 r. do dnia 25 września 2006 r. - właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, - wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, - ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Zadaniem sądu kontrolującego zaskarżone postanowienie nie jest ustalanie wysokości opłaty, lecz badanie, czy ustalenie tej wysokości nie narusza prawa. W ocenie Sądu organy wywiązały się ze swego zadania prawidłowo, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla uznania, że zachowały obiektywizm i należycie ustaliły istotne okoliczności w sprawie. Kwota wskazana przez organy (10 zł brutto za dobę) jako podstawa do ustalenia wynagrodzenia jest stosowana przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, nie można więc podzielić poglądu skarżącego, że stawka objęta postanowieniem ma charakter uznaniowy. Podobna stawka obowiązywała na mocy uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/VI/2003, która nie była kwestionowana przez lokalnych przedsiębiorców. Stawki te dla tego rodzaju pojazdów bywały wręcz o wiele niższe np. 4 zł (płacona przez Sąd Okręgowy w L. ), ale organy nie oparły się na niższej możliwej stawce. Ponadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia 31 maja 2007 r. sporządzoną na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. , a także dane uzyskane od firm specjalizujących się w tego rodzaju usługach. Nie jest rolą organów badanie rentowności i szacowanie zysków przedsiębiorstw. W ocenie Sądu badanie poziomu nakładów na parking czy kosztów jego utrzymania nie powinno mieć miejsca. Wywody skarżącego w tym zakresie są bezzasadne. Należało zbadać jedynie, jakie stawki były zwykle stosowane przez tego i innych przedsiębiorców. Organy sięgnęły zatem do metody porównawczej i ustaliły, na ile mogły, poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Jest to podejście prawidłowe, jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętego w danych stosunkach" zgodnie z art. 836 § 1 Kodeksu cywilnego. Daje się dostrzec, że ustalona kwota mieści się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek. Należy jednak wziąć pod uwagę również to, że wartość przechowywanego pojazdu - porzuconego, całkowicie zużytego i unieruchomionego Fiata 126p, do którego nikt nie rościł pretensji - odpowiadała wartości złomu, a tym samym i ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu było znikome. Zgodnie zaś ze słuszną tezą zawartą w wyroku NSA z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. I SA/Wr 2390/97 (opubl. w ONSA 2000/1/28) przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości . Podkreślenia wymaga również i to, że czas przechowywania pojazdu w przedmiotowej sprawie był dość długi (ponad dwa miesiące). Inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze jedno - czy kilkudniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach, w dodatku świadczonych obok innych zleceń pochodzących od tego samego podmiotu. Tego właśnie aspektu nie uwzględnia opinia z dnia 5 kwietnia 2000 r., na którą skarżący powoływali się. Zakres jej opracowania miał za przedmiot określenie stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywanie tych pojazdów na parkingu strzeżonym. Nadto podmiot sporządzający tę opinię nie uwzględnił w niej okoliczności, które mają wpływ na wysokość wynagrodzenia takich jak chociażby właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, wymagane staranie przy strzeżeniu rzeczy, ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące działalność tego rodzaju. Nie można również nie zauważyć, że opinia ta sporządzona została na potrzeby umowy cywilnej łączącej zamawiającego – podmiot specjalizujący się w holowaniu i przemieszczaniu pojazdów na zlecenie organów i podmiot specjalizujący się w opiniach techniczno-motoryzacyjnych. Należy podnieść, że skarżący mimo wezwania organu nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących związanych z prowadzeniem parkingu. Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Organ nie miał bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonanego dozoru, jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie. Odnosząc się do kserokopii faktur dołączonych do skargi stwierdzić należy, że strona owych dowodów nie składała w toku postępowania administracyjnego, ani nie powoływała się na nie. Sąd administracyjny nie jest kolejnym szczeblem administracji publicznej, uprawnionym do gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Zadaniem Sądu jest wyłącznie ocena, czy kontrolowany akt administracyjny nie narusza obowiązującego prawa. Ubocznie tylko zauważyć trzeba, że kserokopie faktur złożonych na etapie skargi sądowej opiewają na usługę pod nazwą "parking". Nie jest to zatem tożsama usługa, z czynnościami wykonanymi przez Spółkę w przedmiotowej sprawie, a opartymi na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Poza tym wskazać należy, że wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze – stawka 12 zł netto nie była jedyną stawką stosowaną przez spółkę (por. faktura nr 193/2006 – k.20 akt sądowych). Z tych względów uznać należy, że organy ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór w oparciu o w/w przepis, właściwie go zastosowały, a swoje stanowisko uzasadniły w sposób przekonywujący bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło