III SA/Lu 531/20
WyrokWSA w Lublinie2021-01-07
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać wyłącznie wnioskodawców, czy też powinny być podzielone po połowie między wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, zgodnie z art. 152 k.c.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie rozgraniczeniowe leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko wnioskodawców. W związku z tym, koszty tego postępowania powinny być ponoszone po połowie przez wszystkich właścicieli, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 152 k.c., co zostało potwierdzone w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 5/06) i późniejszym orzecznictwie.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego między ich nieruchomością a nieruchomością sąsiadującą. Po zawarciu ugody co do części granicy, Wójt Gminy umorzył postępowanie w tej części i przekazał sprawę do sądu, jednocześnie ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego i obciążając nimi skarżących (wnioskodawców). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i k.c. poprzez błędne ustalenie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienie Wójta Gminy B. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Protokolant po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi U. C. i M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz U. C. i M. C. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia U. C. i M. C., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy B. (dalej jako: "organ I instancji") z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], ustalające na kwotę [...]zł wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego między nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka numer [...], stanowiąca własność M. C. i jego żony U. C. a nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka numer [...], stanowiąca własność J. S. i jego żony E. S., położonymi w obrębie geodezyjnym R. S., i obciążające tymi kosztami wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego, tj. U. C. i M. C. (dalej jako: "skarżący").
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
We wniosku z [...] 2019 r. skarżący zwrócili się do organu I instancji o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego między stanowiącą ich własność nieruchomością, położoną w R. S., oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] a działką sąsiadującą, oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], stanowiącą własność J. S. i E. S..
Postanowieniem z [...] 2019 r. organ wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomościami wskazanymi w złożonym wniosku. Postanowieniem z [...] 2019 r. organ upoważnił do ustalenia przebiegu granic geodetę uprawnionego J. P..
W dniu [...] 2019 r. strony zawarły przed upoważnionym geodetą ugodę, ustalającą przebieg granicy między działkami numer [...] i [...] na odcinku od punktu numer [...] do punktu numer [...]. Nie ustalono natomiast przebiegu granicy na odcinku oznaczonym graficznie na szkicu granicznym jako linia łącząca punkty numer [...] i [...] ponieważ grunty przygraniczne na tym odcinku nie są w posiadaniu ani użytkowaniu stron postępowania rozgraniczeniowego.
Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Wójt Gminy [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych w ewidencji jako działki nr [...] i [...], objęte ugodą, tj. co do odcinka granicy wyznaczonego przez linię przebiegającą od punktu nr [...] do punktu nr [...]. Natomiast co do przebiegu granicy na odcinku od punktu nr [...] do punktu nr [...], przekazał sprawę z urzędu Sądowi Rejonowemu w [...]
Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., na podstawie przepisów art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 k.p.a., organ I instancji ustalił koszty przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...]zł, stanowiącą koszty czynności geodety. Organ I instancji obciążył kosztami postępowania skarżących uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone jedynie w interesie wnioskodawców. Organ podkreślił, że granica ustalona w trakcie czynności rozgraniczeniowych pokrywa się z granicą istniejącą przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego, zaś uczestnicy postępowania nie wnosili sprzeciwu do przebiegu granicy, a zatem nie wystąpił spór graniczny.
Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji. Zarzucili, że koszty postępowania zostały poniesione nie tylko w ich interesie, lecz także pozostałych uczestników postępowania, wobec czego koszty tego postępowania powinny ponieść obie strony. W uzasadnieniu zażalenia powołali się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. wskazującą zasadę podziału kosztów po połowie, zgodnie z art. 152 k.c.
Organ postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że strony postępowania zawarły ugodę przed uprawnionym geodetą i nie ustaliły innego sposobu podziału kosztów rozgraniczenia, wobec czego przyjęty przez organ I instancji podział kosztów jest prawidłowy. Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku, gdy nowa granica rozgraniczeniowa nieruchomości, przebiega w tym samym miejscu, co przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego, koszty obciążają wnioskodawcę rozgraniczenia, ponieważ tylko wnioskodawca miał interes prawny w wytyczeniu granicy działki, którą można było ustalić poprzez wznowienie punktów granicznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucili:
1) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 80 oraz art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 152 k.c. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie dowodów i ich błędną ocenę oraz wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie, a przez to brak stosownego rozdzielenia kosztów postępowania, a w konsekwencji dowolne uznanie, że przyjęte przez organ obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego znajduje swoje uzasadnienie w materiale dowodowym, jak też odpowiada zasadzie rozdziału kosztów;
2) naruszenie art. 262 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 264 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy stronę obciążają koszty postępowania, które zostały poniesione nie tylko w jej interesie, w przypadku, gdy przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone w interesie wnioskodawców oraz uczestników postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga jest uzasadniona.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego i obciążające tymi kosztami skarżących (wnioskodawców w sprawie rozgraniczenia).
W związku z przedmiotem niniejszego postępowania w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 z późn. zm.), dalej: "ustawa" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999, Nr 45, poz. 453).
W myśl 29 ust. 1 ustawy celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 ustawy). Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia.
Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Jeżeli brak jest danych, o których mowa w ust. 2, bądź są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy).
Przepisy ustawy oraz przepisy rozporządzenia nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego ani sposobu ich rozliczania. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy Działu IX ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej: "k.p.a."
Stosownie do art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (art. 263 § 2 k.p.a.).
Powołane wyżej przepisy ustawy i rozporządzenia wskazują na zasadę udziału geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym. W następstwie tego koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w postępowaniu. Należą one do kosztów postępowania administracyjnego. Wysokość kosztów ustalona w sprawie niniejszej nie jest kwestionowana. W ocenie sądu wysokość ta ustalona została prawidłowo na podstawie przedłożonej przez geodetę faktury (k.36 akt adm. organu I instancji).
Stronę obciążają te koszty postępowania, które 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 k.p.a.).
Przepis art. 262 § 1 k.p.a. ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Wskazany przepis stanowi podstawę do orzekania o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie nakładają bowiem na organ administracji publicznej obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy rozdziału kosztów postępowania między stronami rozgraniczenia.
Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jaki i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
W wyroku z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1833/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powołana uchwała nie pozwala organom na uznaniowość w stosowaniu art. 152 Kodeksu cywilnego. Skoro w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Sąd podkreślił, że z art. 152 k.c. wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem). Skoro są oni stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich, a zagadnienie sporności granic czy istnienia innych powodów do ich kwestionowania nie ma tu znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach.
Również w wyroku z 20 września 2017 r., sygn. akt I OSK 3039/15, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest rozgraniczenie, ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 K.c. Podkreślił, że interes prawny jest kategorią obiektywną, a udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadujących. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uważać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które - w jego ocenie - zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne.
Wbrew stanowisku organów, nie zachodziły zatem podstawy do obciążenia całością kosztów postępowania tylko jednego z właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że przedłożona przez organ I instancji dokumentacja geodezyjna potwierdza, że w sprawie niniejszej nie wystąpił spór graniczny, a strony zgodnie zawarły akt ugody, potwierdzający istniejący przebieg granicy, co w ocenie organu oznacza, że rozgraniczenie przeprowadzone zostało wyłącznie w interesie wnioskodawców.
Przede wszystkim zauważyć należy, że już z postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie rozgraniczenia (k. 22 akt adm. organu I instancji) wynika, że granice obu nieruchomości nie były wcześniej ustalane i nie ma możliwości wznowienia zatartych znaków granicznych. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało prawidłowo doręczone uczestnikom postępowania, którzy nie wnieśli jakichkolwiek zastrzeżeń, w szczególności zaś nie sprzeciwili się rozgraniczeniu i nie powoływali się na bezsporny przebieg granicy.
Z akt sprawy wynika ponadto, że jeszcze przed wszczęciem postępowania organ I instancji zwrócił się do Starosty [...] o informację dotyczącą dokumentów, które stanowić mogłyby podstawę do ustalenia położenia punktów granicznych i przebiegu granic. W piśmie z [...] 2019 r. Starosta B. poinformował, że pomiar do ewidencji gruntów dokonywany był w 1968 r. i dokumentacja z tego pomiaru została przyjęta do zasobu geodezyjno-kartograficznego. Ponadto wyjaśnił, że opracowywane były także operaty z podziału działek nr [...], jednak dokumentacja ta nie spełnia wymogów rozporządzenia z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu kartograficznego. Z kolei z opinii technicznej geodety, przeprowadzającego rozgraniczenie wynika, że brak jest możliwości określenia przebiegu granicy na odcinku od pkt [...] do pkt [...] na podstawie dokumentów oraz że określenie punktu [...] jest mało dokładne. Obiektywnie istniała zatem potrzeba ustalenia przebiegu granicy, aczkolwiek, jak wynika z akt sprawy, strony nie były zainteresowane ustaleniem przebiegu granicy na odcinku od punktu [...] do punktu [...], ponieważ faktycznie żadna ze stron rozgraniczenia nie użytkuje faktycznie tych części swoich działek.
Natomiast co do odcinka od punktu [...] do punktu [...], w aktach znajduje się akt ugody, w której stwierdzono wprost, że "strony czyniąc sobie wzajemne ustępstwa, polegające na tym, że oddały sobie przygraniczne pasy gruntu, a przynajmniej przestały wnosić pretensje do granicy ustalonej ugodą" i ustaliły granicę po istniejącym ogrodzeniu. Ponadto uczestnicy zobowiązali się do usunięcia istniejącego ogrodzenia w czasie, gdy wnioskodawcy będą budować nowe ogrodzenie.
Uczestnicy brali zatem aktywny udział w rozgraniczeniu i wspólnie z wnioskodawcami ustalili satysfakcjonujący obie strony przebieg granicy.
Nie można więc w żadnym wypadku twierdzić, jak czynią to organy obu instancji, że rozgraniczenie nastąpiło tylko w interesie wnioskodawców oraz że nie było sporu granicznego. Zawarcie ugody świadczy wprost o tym, że uczestnicy widzieli potrzebę rozgraniczenia. Ugoda ma moc orzeczenia sądowego. Ustalona nią granica przesądza o przebiegu granicy, co niewątpliwie nastąpiło w interesie właścicieli obu rozgraniczanych nieruchomości.
Organy rozstrzygając w sprawie pominęły wskazane wyżej okoliczności i nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego. W konsekwencji wysnuły mylne wnioski co do braku po stronie uczestników E. S. i J. S. interesu prawnego w rozgraniczeniu ich nieruchomości.
Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Z uwagi na to, że takich samych uchybień dopuścił się także organ I instancji, sąd uchylił również postanowienie organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a., jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią dokonaną w niniejszym wyroku ocenę prawną i dokonają rozdzielenia kosztów postępowania z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w uchwale w sprawie I OPS 5/06, wskazującego, że rozgraniczenie następuje w interesie właścicieli sąsiadujących nieruchomości oraz że zgodnie z art. 152 k.c. koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w piśmie z 28 sierpnia 2020 r. (k. 14). Skarżący i uczestnicy postępowania, mimo doręczenia odpisów wniosku (k. 32-35), nie żądali przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło