III SA/Lu 535/11

WyrokWSA w Lublinie2012-01-12

Skład orzekający: Marek Zalewski, Robert Hałabis, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedawnienie prawa do określenia i powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego, wynoszące co do zasady trzy lata, może zostać przedłużone do pięciu lat w przypadku, gdy dług celny powstał na skutek czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego, nawet jeśli sprawcą tego czynu nie był wskazany dłużnik?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedawnienie prawa do określenia i powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego, które co do zasady wynosi trzy lata, może zostać przedłużone do pięciu lat, jeśli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego. Kluczowe jest stwierdzenie faktu popełnienia takiego czynu, niezależnie od tego, czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn osobie dłużnika. W analizowanej sprawie, dołączenie sfałszowanej faktury do zgłoszenia celnego, potwierdzone informacjami od szwajcarskich władz celnych oraz wszczęciem postępowania karnego, uzasadniało zastosowanie dłuższego terminu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu od importowanego samochodu osobowego. Skarżący L.S. zakwestionował prawidłowość ustalenia wartości celnej pojazdu oraz zarzucił przedawnienie możliwości retrospektywnego zaksięgowania należności celnej. Organy celne uznały, że zadeklarowana wartość celna była niewiarygodna ze względu na nieistnienie firmy widniejącej na fakturze zakupu oraz wszczęcie postępowania karnego w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa sfałszowania dowodu zakupu. Wartość celna została ustalona metodą "ostatniej szansy" na podstawie opinii rzeczoznawcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B.P. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania L.S. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo Celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), art. 20 ust, 1, ust. 3 lit. a i c, art. 31, art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdział 2, Tom 4, str. 307), art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 6, str. 3) – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] określającą kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu od importowanego samochodu osobowego marki [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 15 maja 2006 r. według dokumentu SAD Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], numer nadwozia [...], klasyfikowany do kodu TARIC 8703239000, ze stawką celną wynoszącą 10%. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. dowód zakupu wystawiony przez [...], określający wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 150 franków szwajcarskich (CHF). Podaną wartość powiększono o dodatkowe koszty w wysokości 24,90 zł. W związku z otrzymaniem pisma szwajcarskich władz celnych dotyczącego niezidentyfikowanych przez administrację Szwajcarii podmiotów figurujących na fakturach i umowach kupna-sprzedaży samochodów, z których wynikało, że firma [...], która widnieje na dowodzie zakupu dołączonym do zgłoszenia celnego nie istnieje lub nie można jej odnaleźć, Naczelnik Urzędu Celnego powiadomił Prokuraturę Rejonową o podejrzeniu popełnienia przestępstwa sfałszowania dowodu zakupu i postanowieniem z dnia 25 października 2010 r. wszczął "z urzędu" postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wartości celnej samochodu osobowego marki [...] oraz kwoty długu celnego. W toku postępowania strona poinformowała organ, że nie dokonywała zakupu samochodu marki [...] i nie jej podpis widnieje na umowie, a okoliczności zakupu i podrobienia podpisu na umowie kupna-sprzedaży wyjaśniane są przez policję. Następnie w dniu 4 marca 2011 r. wskazała, że samochód był kupiony przez członka rodziny, a ona sama nie miała wpływu na formalności zakupu. Rzeczoznawca R.W. na podstawie dołączonej dokumentacji sporządził w dniu 6 kwietnia 2011 r. opinię. Przyjmując przy określaniu wartości pojazdu notowania samochodu o podobnych właściwościach konstrukcyjno-użytkowych, to jest samochodu Mazda MPV wyprodukowanego w Japonii, ustalił wartość rynkową na podstawie notowań rynkowych z katalogu Info-Ekspert "Pojazdy Samochodowe – Wartości Rynkowe V-2006". Po uwzględnieniu stosowanych korekt wartość pojazdu będącego przedmiotem oceny rzeczoznawca określił na kwotę 9.000 zł. W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 376 zł, ustalającą wartość celną pojazdu na kwotę 4.162 zł. Wartość celna importowanego pojazdu została określona na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (metodą "ostatniej szansy"). Jako podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową samochodu określoną w opinii rzeczoznawcy z dnia 6 kwietnia 2011 r. Jednakże organ nie uwzględnił korekty zawartej w tejże opinii, z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej w wysokości 10% i przyjął wartość samochodu w kwocie 10.139 zł. Wartość tę pomniejszono o zwyczajową marżę (10%), cło (10%), podatek VAT (22%) i podatek akcyzowy (65%). W wyniku kalkulacji otrzymano kwotę 4.162 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył L.S. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że jego syn, w nieznanych mu okolicznościach dokonał zakupu przedmiotowego samochodu w Szwajcarii. On zaś w wyniku "rodzinnej grzeczności" zgodził się zarejestrować auto na siebie. Przeciwko synowi toczy się przed Sądem Rejonowym [...] sprawa o podrobienie podpisu na fakturze zakupu auta, w oparciu o którą zostało dokonane zgłoszenie celne. Wyjaśnił jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia możliwości retrospektywnego zaksięgowania należności celnej. Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy wskazał, że wartość celna jest ustalana zasadniczo na bazie wartości transakcyjnej zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Przepis art. 181a Rozporządzenia Wykonawczego uprawnia organ celny w razie powzięcia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, do pominięcia metody wartości transakcyjnej i zastosowania innej, przewidzianej w art. 30, bądź w art. 31. W przedmiotowej sprawie zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd, bowiem pismem z dnia 22 września 2006 r. szwajcarskie władze celne poinformowały polską administrację celną, że firma [...] – nie istnieje lub nie można jej odnaleźć. Dokument sporządzony przez szwajcarskie władze celne Naczelnik Urzędu Celnego przyjął jako dowód w sprawie potwierdzający występowanie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a Rozporządzenia Wykonawczego, bowiem w świetle uzyskanych informacji dokument pochodzący od nieustalonego podmiotu nie odzwierciedla rzeczywistych czynności kupna-sprzedaży. Jednocześnie wynikająca z niego kwota zakupu (sprzedaży) pojazdu określona 150 CHF nie jest również wiarygodna, gdyż nie odzwierciedla rzeczywiście zawartej transakcji kupna-sprzedaży. Do ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego pojazdu organ wykorzystał metody zastępcze wynikające z Wspólnotowego Kodeksu Celnego określone w art. 31 (metoda "ostatniej szansy") z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. i artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz przepisów Tytułu II Rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ wskazał również, że samochód Fiat Ulysse będący przedmiotem niniejszej sprawy jest produkowany na obszarze Wspólnoty, dlatego w świetle art. 31 ust. 2 lit. a WKC niedopuszczalnym byłoby przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej marki. W ocenie technicznej 6 kwietnia 2011 r. biegły rzeczoznawca zgodnie ze zleceniem organu celnego, dokonał ustalenia wartości pojazdu podobnego do pojazdu importowanego [...], wyprodukowanego poza Wspólnotą metodą określoną w Systemie Info-ekspert. Jako najbardziej zbliżony do występującego w zleceniu wybrał pojazd marki Mazda MPV (kraj produkcji Japonia). Jest to pojazd najbardziej zbliżony pod względem roku produkcji, rodzaju nadwozia oraz rodzaju zapłonu silnika. Stan techniczny biegły określił na podstawie dokumentacji pojazdu. Rzeczoznawca określił wartość rynkową pojazdu na kwotę 9.000 zł, uwzględniając stan techniczny i stosowne korekty. Odnosząc się argumentów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 199 Rozporządzenia Wykonawczego, bez uszczerbku dla ewentualnego stosowania przepisów karnych, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela, bądź też złożenie zgłoszenia tranzytowego przy wykorzystaniu technik elektronicznego przetwarzania danych czyni zgłaszającego lub jego przedstawiciela odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów procedurą celną. Zgodnie z art. 4 pkt 18 WKC, zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. W myśl zaś art. 201 ust. 3 WKC, dłużnikiem jest zgłaszający. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało złożone przez L.S., a zatem w świetle przytoczonych wyżej przepisów to on jest dłużnikiem w przedmiotowej sprawie. Konkretny podmiot staje się stroną z mocy przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa i obowiązki, a nie w wyniku uznania za stronę przez organ celny. Tym samym fakt powoływania się na prowadzone postępowanie karne przeciwko synowi M.S. nie przesądza o braku odpowiedzialności L.S. za powstały dług celny z tytułu importu samochodu osobowego marki [...]. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia możliwości retrospektywnego zaksięgowania należności, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC, na czas trwania procedury odwoławczej. Powyższy trzyletni termin stanowi termin przedawnienia prawa do określenia i powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego, który jednak może zostać przedłużony na skutek popełnienia czynu zabronionego. Jak wynika bowiem z art. 221 ust. 4 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. Poprzez odesłanie do "obowiązujących przepisów" prawodawca wspólnotowy pozostawił ustawodawcom krajowym możliwość przedłużenia wymienionego terminu. Z regulacji zawartej w art. 56 ustawy Prawo celne wynika zaś, że w przypadku o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego. Odnosząc się do kluczowej kwestii rozumienia pojęcia "czyn podlegający w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego" organ celny odwołał się do poglądów wyrażanych w literaturze i orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości UE oraz polskich sądów administracyjnych. Podniósł, że w rozpatrywanej sprawie dług celny powstał w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2 WKC), to jest w dniu 15 maja 2006 r. Organ celny I instancji powiadomił stronę o zaksięgowaniu kwoty długu celnego w dniu [...] kwietnia 2011 r. (data doręczenia zaskarżonej decyzji). Naczelnik Urzędu Celnego skorzystał z art. 221 ust. 4 WKC wskazując, że pismem z dnia 23 września 2010 r. został powiadomiony, iż zostało wszczęte dochodzenie o przestępstwo przewidziane w art. 270 § 1 k.k. nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową . Wszczęcie postępowania karnego potwierdza, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną, a umorzenie postępowania nie zmienia powyższego faktu. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący L.S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji jako naruszających prawo, bądź umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego organ niezasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości retrospektywnego zaksięgowania cła, w sytuacji, gdy zasadniczo termin ten wynosi 3 lata. Jego wydłużenie jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, gdy dług celny powstał na skutek przestępstwa. Organ nie odniósł jednak powyższego do konkretnej sytuacji. Skarżący zauważył, że przeciwko jego synowi M.S. toczy się postępowanie o podrobienie podpisu na fakturze zakupu, nie zaś o wpisanie kwoty zakupu niezgodnej z rzeczywistą. Organ nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego, nie wyjaśnił w szczególności, czy wskazana na podrobionej fakturze cena była ceną rzeczywiście zapłaconą. Jednocześnie podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jaki jest związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy podrobieniem podpisu, czy nazwy firmy – a powstaniem długu celnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny uprawniony jest do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa (materialnego i procesowego) w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a"). Dlatego, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne byłoby stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – prawa nie naruszają. W pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przez organy celne przepisu art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W konsekwencji –zdaniem skarżącego – nie było podstaw do wykorzystania przez organy celne możliwości wydłużenia terminu z uwagi na toczące się postępowanie przeciwko M.S. W ocenie skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, aby pomiędzy czynem podlegającym w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego oraz powstaniem długu celnego istniał bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Zarzut ten jest nieuzasadniony z przytoczonych niżej powodów. Bieg wskazanego terminu trzyletniego zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie zaś z ust. 4 art. 221 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne przepisu art. 221 ust. 4 WKC, termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 422 z późn. zm). Zgodnie z tym przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie Wspólnotowego Kodeksu Celnego stosuje się odpowiednio. Nie ma wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie został zachowany podstawowy termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, określony w art. 221 ust. 3 WKC. Zgłoszenia celnego dokonano bowiem w dniu [...]maja 2006 r., zaś decyzja organu pierwszej instancji nosi datę [...] kwietnia 2011 r. Natomiast zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie należności organy celne uzasadniły spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Istnienie związku pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego organy celne upatrywały w fakcie powiadomienia polskich władz przez szwajcarskie władze celne, że firma [...] widniejąca na fakturze zakupu dołączonej do zgłoszenia celnego – nie istnieje lub nie można jej odnaleźć oraz wszczęciem w dniu 23 września 2010 r. postępowania o przestępstwo określone w art. 270 § 1 k.k. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 lipca 2009 r., w połączonych sprawach C-124/08 i C-125/08, Gilbert Snauwaert i in. przeciwko państwu belgijskiemu (Lex nr 505787, dostępne także na stronie www.eur-lex.europa.eu) wywiódł, że art. 221 ust. 3 WKC należy interpretować w ten sposób, że organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych podlegających zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego, w wypadku gdy organy nie mogły określić dokładnej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był wskazany dłużnik. Innymi słowy, dla możliwości powiadomienia dłużnika o kwocie należności istotne jest stwierdzenie faktu popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, niezależnie od tego, czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn osobie dłużnika. Prawidłowość takiej interpretacji art. 221 ust. 4 WKC została potwierdzona również w orzecznictwie krajowym – analogiczne poglądy jak przedstawione wyżej zaprezentowano m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. III SA/Lu 233/09 i III SA/Lu 252/09, czy ostatnio w wyroku z dnia 27 października 2011 r. sygn. III SA/Lu 394/11, a także w szeregu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego – m.in. oddalających skargi kasacyjne od dwóch pierwszych wskazanych wyroków WSA w Lubinie – wyroki z dnia 11 marca 2011 r. (sygn. I GSK 101/10 i I GSK 102/10), jak też w wyrokach z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. I GSK 187/10, I GSK 189/10, I GSK 192/10) i z dnia 12 maja 2011 r. (sygn. I GSK 188/10; I GSK 190/10 i I GSK 191/10). W rozpoznawanej sprawie związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC, polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego sfałszowanej faktury, co zostało oparte na informacjach szwajcarskich władz celnych, które w ocenie organów celnych podważyły wiarygodność dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku zakupu samochodu. Skarżący w toku postępowania administracyjnego również podnosił, że jego syn M.S. bez jego wiedzy podpisał faktury jego imieniem i nazwiskiem oraz "dokonywał innych fałszerstw i oszustw, za które został skazany prawomocnym wyrokiem w sprawie sygn. [...] Sądu Rejonowego ". W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że organy celne orzekające w badanej sprawie prawidłowo zastosowały przepis art. 221 WKC i art. 56 Prawa celnego. Tym samym podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 221 ust. 3 WKC należało uznać za bezzasadny. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu dotyczącego powołania przez organy celne biegłego w celu oszacowania rzeczywistej wartości samochodu podnieść należy, że zgodnie z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać jako biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Z treści omawianego przepisu wynika, że kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, bowiem użyte słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy podatkowej. W każdej sprawie, gdy dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub jego oceny nie jest wystarczająca wiedza ogólna i doświadczenie życiowe pracownika organu, lecz niezbędne są wiadomości specjalistyczne – organ podatkowy ma obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że ustalenie stanu faktycznego sprawy należy zawsze do organu podatkowego, a biegły powinien jedynie udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego nie może się zatem opierać wyłącznie na opinii biegłego, lecz powinno uwzględniać także inne okoliczności ustalone przez organy podatkowe w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie organ celny prawidłowo uznał, że uzyskane od szwajcarskich organów celnych informacje, iż sprzedawca przedmiotowego samochodu nie istnieje, świadczyły o tym, że kwota zakupu podana na przedmiotowej fakturze z dnia [...] maja 2006 r. przedstawionej do zgłoszenia celnego nr [...] – nie odzwierciedla rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Mając na uwadze, że dla ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego wymagane były wiadomości specjalne, organy zasadnie powołały dowód z opinii biegłego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 376 zł. Ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 WKC na kwotę 4.162 zł, jako podstawę wyliczeń przyjmując wartość rynkową samochodu określoną w opinii biegłego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W ocenie Sądu nieuwzględnienie przez organy zastosowanej przez biegłego 10% korekty z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej było prawidłowe, gdyż nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi, z poszanowaniem praw strony i czynnym jej udziałem. Organy wskazały szczegółowo motywy swoich rozstrzygnięć, oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach, a ich ocena nie narusza granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy (protokół rozprawy – k. 63). We wniosku tym pełnomocnik skarżącego wskazywał, że przebywa 400 km od siedziby sądu, a o terminie rozprawy zawiadomiony został telefonicznie w dniu poprzedzającym rozprawę (pismo – k. 55). Pełnomocnik organu oponował przeciwko odroczeniu rozprawy. Tymczasem z dowodu doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy wynika, że o terminie tym pełnomocnik skarżącego został zawiadomiony w dniu 16 grudnia 2011 r., a więc prawie na miesiąc przed terminem rozprawy (dowód doręczenia – k. 61). W takich okolicznościach nie zachodziły podstawy do odroczenia rozprawy określone zarówno w art. 99 p.p.s.a., jak i art. 109 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku, oddalając skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło