III SA/Lu 537/07

WyrokWSA w Lublinie2008-02-07

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną, może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zostać dopuszczone do udziału w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną i nie zostało do niego dopuszczone na prawach strony, nie może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie strony postępowania. W konsekwencji, wadliwe wszczęcie postępowania wznowieniowego uniemożliwia dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na przewóz osób. Organ I instancji wznowił postępowanie na wniosek Stowarzyszenia, dopuszczając je do udziału w sprawie. SKO uchyliło decyzję organu I instancji, uznając, że Stowarzyszenie nie spełniało wymogów organizacji społecznej działającej na prawach strony, a tym samym wznowienie postępowania było wadliwe. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących udziału organizacji społecznych i oceny materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [....] sierpnia 2007 r. , po rozpatrzeniu odwołania Firmy Handlowo-Usługowej "N." J. N. z siedzibą w T. od decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. znak: [...] wydanej z upoważnienia Marszalka Województwa L., orzekającej o uchyleniu ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zaskarżona decyzja została podjęta na skutek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r., mocą której umorzono postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] maja 2004 r. (zmienionego decyzjami z dnia [...] stycznia 2005 r. i z dnia [...] grudnia 2005 r.). Organ I instancji przyjął istnienie przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Powyższe stwierdzenie odniósł do Stowarzyszenia "B." w L., przypisując mu przymiot organizacji społecznej, która może ubiegać się o status podmiotu na prawach strony. Uwzględniając zatem wniosek Stowarzyszenia z dnia 19 stycznia 2007 r., organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie, jak podkreślił organ I instancji - po uzyskaniu informacji, że Stowarzyszeniu nie udzielono licencji na wykonywanie krajowego i międzynarodowego transportu drogowego, Marszałek Województwa L. odrębnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia z dnia [...] maja 2004 r. wydanego dla FHU "N." J. N., na prawach strony. Organ I instancji wyjaśnił dalej, że analiza materiału dowodowego wykazała szereg nieprawidłowości związanych z wykonywaniem treści zezwolenia i załączonego do niego rozkładu jazdy. W odwołaniu od tej decyzji FHU "N." J. N. podważyła treść decyzji i jej rozstrzygnięcie. Zakwestionowała dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie oraz samo wznowienie postępowania. Zwalczała ustalenia merytoryczne dokonane w sprawie przez organ I instancji. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że w myśl art. 151 § 1 pkt 2 kpa – organ administracji, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Postanowienie wydane w trybie art. 149 § 2 kpa jest tylko aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawę wznowienia, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie zatem, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie wynikają z tego skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie rezultatem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa. Ustawodawca przewidział jednak również i taką sytuację, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne (z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych). Niedopuszczalność wznowienia postępowania wystąpi wówczas, gdy żądanie wznowienia złoży podmiot nie będący stroną. Z uwagi na charakter przedmiotowej sprawy i rolę Stowarzyszenia, zasadnicze znaczenie ma jego status prawny w kontekście przesłanek do uznania go za organizację społeczną działającą na prawach strony. Postanowienia uwzględniające żądania owego podmiotu, dotyczące wszczęcie postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu, nie podlegają zaskarżeniu zażaleniem, ale mogą być zakwestionowane w przypadku wniesienia odwołania. Oba postanowienia organu I instancji, noszące tę samą datę ([...] stycznia 2007r.) i identyczne oznaczenia numeryczne, zostały zakwestionowane w odwołaniu. W aktach sprawy postanowienia te zamieszczone są w odwrotnej kolejności, co zdaje się świadczyć o tym, że najpierw wznowiono postępowanie, a później dopuszczono Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Ma to o tyle istotne znaczenie, że organ I instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. na wniosek strony, która nie brała udziału w postępowaniu, podczas gdy z art. 31 § 2 kpa wynika, że organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu. Wada postanowienia wszczynającego postępowanie jest zatem ewidentna. Dopuszczając natomiast Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu, organ I instancji nie określił podstawy prawnej tej czynności procesowej, co samo w sobie eliminuje to orzeczenie. Wznawiając postępowanie, przypisano Stowarzyszeniu cechy wymagane przepisami art. 31 § 1 pkt 1 i 2 kpa. W aktach sprawy, poza dokumentami wskazującymi na to, że Stowarzyszeniu nie udzielono licencji na wykonywanie przewozów, brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że Stowarzyszenie spełnia wymogi przewidziane w/w unormowaniem. W § 6 ust. 1 statutu Stowarzyszenia określono jego cel – integracja właścicieli prywatnych środków transportu i reprezentowanie ich interesów. Fakt, że Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a przez to – konkurencyjnej z działalnością firmy "N.", nie wyklucza takiej działalności. Działalność konkurencyjną prowadzą natomiast członkowie Stowarzyszenia, którzy zamierzają z tego powodu wyrugować z rynku w/w firmę. Stowarzyszenie nie zamierza więc realizować interesu społecznego, lecz wyłącznie interes partykularny swoich członków, co stoi w sprzeczności z wymogami prawa. Nie można zatem przypisać Stowarzyszeniu cech organizacji społecznej działającej na prawach strony. Skoro zatem Stowarzyszenie nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 31 § 1 kpa , to jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest wykluczone. Gdyby jednak pierwszeństwu w sprawie przyznać postanowieniu o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, to wypada zwrócić uwagę na wadę tego orzeczenia, gdyż wówczas nie toczyło się jeszcze żadne postępowanie administracyjne. W konkluzji organ odwoławczy uznał, że oba postanowienia organu I instancji z dnia [...] tycznia 2007 r. naruszają obowiązujące przepisy prawa i jako takie podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W tej sytuacji, zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne jako bezprzedmiotowe (art. 138 § 1 pkt 2 kpa). Art. 145 § 1 kpa w sposób wyczerpujący wymienia listę przesłanek do wznowienia postępowania. Organ I instancji, poza wadliwym powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie wskazał innych przesłanek wznowieniowych, co jest o tyle istotne, że raz już na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia firmie "N.". Akta sprawy nie zawierają natomiast dowodów, że w międzyczasie były prowadzone postępowania mające wykazać, bądź wykazujące działalność tej firmy w sposób sprzeczny z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874). Organ odwoławczy nie zakwestionował prawa weryfikacji własnego orzeczenia przez organ I instancji. Zwrócił jedynie uwagę na konieczność zachowania trybu i zasad obowiązujących w tym zakresie. O ile zostaną ujawnione obiektywnie mające miejsce okoliczności działalności firmy " N.", jako sprzeczne z wydanymi warunkami zezwolenia, to organ będzie musiał podjąć stosowną decyzję. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie [...] "B." w L., wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając: - rażące naruszenie art. 31 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 kpa oraz ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - rażące naruszenie art. art. 6-10 , art. 61 § 1 i art. 80 kpa oraz ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - rażące naruszenie art. 7 i art. 77 kpa oraz ich wadliwą wykładnię i błędną, dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nietrafne jest stanowisko organu, iż Stowarzyszenie nie zamierza realizować interesu społecznego, lecz partykularny interes swoich członków. W ocenie skarżącego, za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawiały przede wszystkim następujące okoliczności: troska o zdrowie bezpieczeństwo publiczne, bezpieczeństwo w ruchu drogowym, troska o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym. Wszystkie dowody – zdaniem skarżącego, świadczące o nieprawidłowościach w działaniu firmy "N.", zostały przekazane do wiadomości organu I instancji, a były to nowe dowody, które jednak istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2006 r. Jest to dodatkowa, samoistna przesłanka wznowienia postępowania. Interes społeczny może polegać również na czuwaniu nad ochroną praw pewnej grupy ludności. W przypadku niniejszej sprawy, jest to grupa przewoźników zrzeszonych w Stowarzyszeniu "B.". Sąd rejestrowy, rejestrując skarżące Stowarzyszenie uwzględnił zapisy statutowe, że członkiem Stowarzyszenia może być tylko przedsiębiorca albo wspólnik prawa handlowego lub cywilnego, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób oraz to, że cele statutowe będą realizowane m.in. poprzez występowanie o wszczęcie oraz przystępowanie do toczących się postępowań administracyjnych. W chwili obecnej firma "N." jest jedyną firmą obsługującą linię komunikacyjną T.– W. Doszło zatem do niedopuszczalnego zjawiska monopolizacji w obrocie gospodarczym. Zaskarżona decyzja stanowi więc przejaw preferencyjnego traktowania partykularnego interesu firmy "N.". Żadna organizacja społeczna nie skupia wszystkich obywateli państwa. Przepis art. 31 § 1 pkt 2 kpa nie wymaga przy tym, aby za dopuszczeniem danej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym przemawiał interes całego społeczeństwa, tj. wszystkich jego członków razem i każdego z osobna. Twierdzenie, że Stowarzyszenie będzie chciało wyeliminować z rynku firmę "N." nie ma racjonalnych podstaw. Stowarzyszanie miało prawo wziąć czynny udział w postępowaniu, którego przedmiot jest zbieżny z jego zakresem działania i zaprezentować poglądy, które mogły być odmienne od stanowiska organów decyzyjnych. Skoro przedmiotem postępowania było cofnięcie zezwolenia na wykonywanie przewozów, to Stowarzyszenie było w pełni kompetentne by w tym postępowaniu wziąć udział na prawach strony, gdyż zrzesza osoby znające stosowne przepisy i realia gospodarcze. Na poparcie swego stanowiska, skarżący przytoczył poglądy wyrażone w wyrokach: NSA z dnia 23 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Kr 1191/99; WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 786/06 i WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2001 r. – LEX Nr 81984. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 20 sierpnia 2007 r., znak: [...] wydana w trybie kontroli instancyjnej na skutek odwołania strony – Firmy Handlowo-Usługowej "N." J. N. z siedzibą w T., wniesionego od decyzji dnia [...] czerwca 2007r., znak :[...] wydanej z upoważnienia Marszałka Województwa L. Ta ostatnia decyzja zapadła, po uprzednim wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. [...], umarzającą postępowanie wszczęte z urzędu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, wydanego przez Marszałka Województwa L. w dniu [...] grudnia 2005 r. Firmie Handlowo-Usługowej "N." J. N., na linię komunikacyjną T.– Z.– L. – W Jak wynika z postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] stycznia 2007r. (k. 36 tomu I akt administracyjnych) , zostały ono wydane na podstawie art. 149 i art. 150 § 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że postępowanie wszczęto na żądanie Stowarzyszenia [...] "B." z siedzibą w L. (zwanego dalej Stowarzyszeniem), zawarte w piśmie z dnia 19 stycznia 2007r. , w którym Stowarzyszenie domagało się również dopuszczenia do udziału w sprawie na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 kpa. Przepisy art. 145 § 1 i art. 145 a kpa w sposób enumeratywny wymieniają przesłanki wznowieniowe. W przesłance wyszczególnionej w pkt 4 art. 145 § 1 chodzi o sytuację, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 147 kpa – wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a/ następuje tylko na żądanie strony. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca przyznając stronie inicjatywę w domaganiu się wznowienia postępowania, miał na myśli podmiot mający przymiot strony w postępowaniu "zwyczajnym", zakończonym decyzją ostateczną. To stwierdzenie odnosi się również do organizacji społecznej, dopuszczonej do udziału w postępowaniu "zwyczajnym", w trybie art. 31 § 2 kpa. Z akt administracyjnych (tom I) wynika, że w trakcie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. Stowarzyszenie złożyło żądanie dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2006 r. wydanym z upoważnienia Marszałka Województwa L., odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Na skutek zażalenia złożonego przez Stowarzyszenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r., uchyliło w/w postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nie jest sporne, że organ I instancji w ramach postępowania "zwyczajnego", nie rozstrzygnął postanowieniem wniosku Stowarzyszenia, gdyż jeszcze przed wydaniem przez SKO owego postanowienia, w dniu [...] czerwca 2006 r. zapadła decyzja ostateczna. Przepisy kpa nie zawierają unormowań, w jaki sposób ma być załatwione postępowanie incydentalne w przedstawionej sytuacji. Nie wdając się w rozważania co do formy i podstawy procesowej zakończenia postępowania wpadkowego stwierdzić należy jedynie, że skoro w obrocie prawnym istnieje już decyzja ostateczna, niecelowe jest wydawanie postanowienia rozstrzygającego merytorycznie żądanie złożone w trybie art. 31 § 1 pkt 2 kpa., bowiem postępowanie "główne" zostało zakończone, zaś sprawa załatwiona w rozumieniu art. 104 § 1 kpa. Wraz z zakończeniem postępowania "głównego", ustaje byt postępowania incydentalnego, ponieważ nie jest to byt samodzielny. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 23 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Kr 1191/99 (OSP 2000/7-8/112). Pogląd ten spotkał się również z krytyką doktryny, jako sprzeczny z zasadą pierwszeństwa ochrony praw nabytych przed prawami procesowymi oraz z art. 31 § 3 kpa, przyznającym uprawnienia procesowe strony tylko takiej organizacji społecznej, która została dopuszczona do udziału w postępowaniu (por. glosa Janusza Borkowskiego do w/w wyroku – OSP 2000/7-8/112; P. przybysz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – str. 298; Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis , W-wa 2005; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – str. 579-580, Wydawnictwo C.H.Beck, W-wa 2000 r.). Poza tym zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe to nowe, odrębne i autonomiczne postępowanie w stosunku do postępowania "zwyczajnego", zakończonego decyzją ostateczną. Nie można zatem w postępowaniu wznowieniowym kontynuować czynności procesowych, które nie zostały formalnie zakończone w postępowaniu "zwyczajnym". Niezależnie od przytoczonych argumentów podnieść trzeba, że w/w wyrok NSA z dnia 23 listopada 1999 r. zapadł w odmiennym stanie faktycznym, gdyż w sprawie rozstrzygniętej tym wyrokiem organy w ogóle nie rozpoznały wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w toczącym się postępowaniu. Skoro w niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie uczestniczyło na prawach strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. (art. 31 § 3 kpa), to nie mogło skutecznie złożyć żądania wznowienia postępowania z przyczyn, o których była już mowa wcześniej. Stosownie do art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z jednym z dwóch żądań: - wszczęcia postępowania, - dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Nie jest również wykluczone, aby organizacja społeczna wystąpiła z obydwoma wymienionymi żądaniami łącznie. Uwzględnienie jej żądania uzależnione jest od wykazania, że jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Z akt administracyjnych (k. 35 , tom I) wynika, że w piśmie z dnia 19 stycznia 2007r. Stowarzyszenie złożyło jednocześnie dwa żądania: - wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. (art. 31 § 1 pkt 1 kpa), - dopuszczenia do udziału we wznowionym postępowaniu (art. 31 § 1 pkt 2 kpa). Rozpatrując te żądania, Marszałek Województwa L. wydał w dniu [...] stycznia 2007 r. dwa odrębne postanowienia. W pierwszym postanowieniu, wydanym w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (k.36) wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. W drugim, wydanym w trybie art. 31 § 2, w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 kpa (k. 37) dopuścił Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym "(...) w sprawie cofnięcia zezwolenia (...) wydanego przez Marszałka Województwa L. z dnia [...] grudnia 2005 r., Firmie Handlowo-Usługowej "N." (...) na linię komunikacyjną T.– Z.– L.– W., zakończonego decyzją ostateczną Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. (...), a wznowionego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r.". Od tych postanowień nie przysługiwały zażalenia, jednak strona mogła je zakwestionować w odwołaniu od decyzji (art. 142 kpa), co zresztą uczyniła w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium odwoławcze w L. trafnie skonstatowało, że oba postanowienia są wadliwe. Zgodnie z art. 31 § 2 kpa organ administracji publicznej uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, wydaje jedno z postanowień ( w zależności od rodzaju zgłoszonego żądania): - wszczyna postępowanie z urzędu, - dopuszcza organizację do udziału w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie, żądanie zawarte w piśmie Stowarzyszenia z dnia 19 stycznia 2007 r. mogło doprowadzić wyłącznie do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. Tak się jednak nie stało, gdyż przytoczona w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2007 r. przesłanka wznowieniowa (art. [...]5 § 1 pkt 4 kpa) dotyczy strony. Zatem postępowanie wszczęto na wniosek Stowarzyszenia, które nie miało przymiotu strony (art. [...] kpa) w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 r. Stowarzyszenie nie występowało również w owym postępowaniu na prawach strony w rozumieniu art. 31 § 3 kpa. Organ administracji publicznej, uprawniony jest do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie jednej z ustawowych przesłanek, z wyjątkiem przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a/ kpa, które są zastrzeżone wyłącznie dla strony (art. 147 zdanie 2 kpa). Skoro w przedmiotowej sprawie, nie było podstaw prawnych do wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa , tym samym nie było podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 31 § 2 kpa. Nie toczyło się postępowanie wszczęte z urzędu, a zatem nie istniało w sensie prawnym postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby. Wskazane wady prawne obydwu postanowień organu Instancji z dnia [...] stycznia 2007 r., nie mogły doprowadzić do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania strony, prawidłowo zastosowało art. 138 § 1 pkt 2 kpa, tj. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Decyzja procesowa tego rodzaju oznacza niedopuszczalność merytorycznej oceny decyzji pierwszoinstancyjnej. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego w I instancji , może być wynikiem stwierdzenia, że nie ma podstaw do wydania określonej decyzji w sprawie (np. wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 r. , sygn. akt IV SA 310/97 -LEX nr 48252). W tych warunkach ocena zarzutów skargi, czy Stowarzyszenie powinno było zostać dopuszczone do udziału w sprawie w trybie art. 31 § 2 kpa z powodu wykazania przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 pkt 2 kpa, ma znaczenie drugoplanowe . Stowarzyszenie byłoby uprawnione do żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu (art. 31 § 1 pkt 2 kpa) jedynie w przypadku, gdyby organ administracji publicznej wznowił postępowanie z urzędu. Trzy przesłanki, umożliwiające uwzględnienie żądania organizacji społecznej w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym określa przepis art. 31 § 1 pkt 2 kpa: 1/ przed organem administracji publicznej musi się toczyć postępowanie, 2/ musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania, z celami i zakresem działania (przedmiotem działania) organizacji społecznej, 3/ uczestnictwo organizacji społecznej na prawach strony musi być uzasadnione interesem społecznym. Przesłanki te muszą występować kumulatywnie. Wadliwe wszczęcie postępowania, nie może być równoznaczne ze stwierdzeniem, że przed organem administracji publicznej toczyło się postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby. Już z tego względu, nie można było uwzględnić żądania Stowarzyszenia zawartego w piśmie z dnia 19 stycznia 2007 r. Bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutów wymienionych w pkt 2 i pkt 3 skargi, bowiem skarżący w ogóle nie uzasadnił, na czym polega naruszenie wskazanych przepisów. Stwierdzić jedynie należy, że Sąd nie dopatrzył się, aby w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło