III SA/Lu 551/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-02-13
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z rodziną, posiadającej stałe, choć niskie dochody, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, który posiada stałe źródło dochodu (emerytura), zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i mimo trudnej sytuacji materialnej rodziny, jest w stanie pokryć koszty sądowe (wpis od skargi kasacyjnej), nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, ze względu na niskie dochody na osobę w rodzinie, chorobę członka rodziny i konieczność ponoszenia kosztów utrzymania domu, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodziną, a jego dochody są niskie. Referendarz sądowy rozpatrzył wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego i jego rodziny oraz koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano W. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów postanawia: I.Przyznać W. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II.Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 stycznia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, uzupełnionym w dniu 7 lutego 2014 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Referendarz sądowy stwierdził co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym za sporządzenie skargi kasacyjnej wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną strony skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym.
Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, zięciem i dwojgiem małoletnich wnuków. Wraz z rodziną zamieszkuje w należącym do córki domu o pow. [...] m2, położonej na działce o pow. [...] arów. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się emerytura skarżącego w kwocie [...] zł, renta rodzinna córki w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę na [...] etatu męża córki w kwocie [...] zł. Skarżący podkreślił, że jeden z zamieszkujących z nim wnuków jest osobą niepełnosprawną, co wiąże się z wyjazdami na kontrole do [...] w [...]. Odnośnie kosztów utrzymania koniecznego rodziny, skarżący w oświadczeniu z dnia 7 lutego 2014 r. wyjaśnił, że ze swojej emerytury pokrywa wydatki związane z utrzymaniem domu (energia, gaz, woda, ścieki, opał) oraz wydatki związane ze swoim bieżącym utrzymaniem, a także wspomaga córki. Łączny koszt tych wydatków wynosi [...] zł.
W przedstawionej sytuacji (niski dochód na osobę w rodzinie /[...] zł/, brak majątku, choroba członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym, generująca koszty związane z leczeniem) jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty, w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku).
W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada własne, stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] zł brutto. Jakkolwiek skarżącemu nie można zarzucić, że z powodu osiągania niskich dochodów przez córkę i jej męża, tylko on pokrywa koszty utrzymania domu, to mając na uwadze wielkość miesięcznych dochodów skarżącego stwierdzić należy, że poniesienie kosztów sądowych występujących na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego (wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł), leży w granicach realnych możliwości finansowych strony.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarżący nie wykazał, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzasadnia orzeczenie w pkt II postanowienia.
Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło