III SA/Lu 554/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K.G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. L. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] października 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania K. G. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w L. Nr [...] z dnia [...] października 2007 r.; utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżonym rozkazem personalnym zwolniono K. G. ze służby z dniem 4 października 2007 r. na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Organ I instancji odstąpił od uzasadnienia w trybie art. 107 § 4 k.p.a., gdyż rozkaz w całości uwzględniał żądanie strony wyrażone w raporcie z dnia 5 lipca 2007 r. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania stwierdzając, że młodszy aspirant K. G. – asystent Referatu [...] – w dniu 5 lipca 2007 r. złożył raport, w którym zwrócił się o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 4 października 2007 r., w związku nabyciem praw emerytalnych. Prośba o zwolnienie została zaakceptowana w dniu 9 lipca 2007 r. przez Komendanta Miejskiego Policji w L. Organ I instancji zrealizował wolę policjanta, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy. Treść raportu o zwolnienie rozpatruje się w kontekście złożenia przez stronę oświadczenia woli w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 60 i art. 61 k.c. , oświadczenie woli osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia wolę w sposób dostateczny, zaś złożone zostaje z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł on skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Prośbę K. G., zawartą raporcie z dnia 5 lipca 2007 r., organ I instancji prawidłowo potraktował jako wyraźne żądanie zwolnienia policjanta ze służby, z dniem 4 października 2007r. Treść raportu z dnia 7 września 2007 r. , złożonego w dniu 14 września 2007 r., w którym K. G. zwrócił się o "wycofanie raportu rozwiązującego stosunek pracy z dniem 4 października 2007 roku", została rozpatrzona pod kątem wad oświadczenia woli określonych w art. 82 k.c. Stwierdzono, że wada oświadczenia woli tego rodzaju nie wystąpiła. Odwołanie pierwotnego oświadczenia woli dotarło do Komendanta Miejskiego Policji w L., już po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Na zmianę decyzji organ I instancji nie zgodził się, gdyż uznał, że nie może ulegać zmiennym stanom emocjonalnym ze strony K. G.. Z tym stanowiskiem zgodził się również organ drugoinstancyjny. W sytuacji złożenia oświadczenia woli o określonej treści, a następnie jego odwołania pod wpływem zmiany nastawienia emocjonalnego, nie można wykluczyć kolejnej zmiany woli. Takie zachowanie uniemożliwiłoby podjecie jakiejkolwiek decyzji, do czego organ administracji publicznej nie może dopuścić. Skargę sądową na powyższy rozkaz personalny złożył K. G., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozkaz personalny z dnia [...] września 2007 r. został wydany z naruszeniem szeregu przepisów postępowania, a zwłaszcza z naruszeniem art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie został powiadomiony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a tym samym nie mógł złożyć stosownych wniosków w sprawie, jeszcze przed wydaniem rozkazu. Co więcej, nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Miało to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia spawy, ponieważ przed wydaniem rozkazu z dnia [...] września 2007 r. skarżący chciał złożyć sprostowanie oświadczenia z dnia 5 lipca 2007 r. Niestety, takie oświadczenie zostało złożone, już po wydaniu rozkazu z dnia [...] września 2007 r. W oświadczeniu zawarto wyjaśnienie przyczyn, dla których skarżący zmodyfikował swoje pierwotne oświadczenie. W dacie składania oświadczenia z dnia 5 lipca 2007 r. , skarżący nie był świadomy wszystkich konsekwencji, jakie to oświadczenie może wywołać. Nie został bowiem o tym, w sposób należyty pouczony. Złożenie odwołania powinno skutkować zmianą rozkazu personalnego wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w L. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niesporne jest, że w raporcie z dnia 4 lipca 2007 r., złożonym w dniu 5 lipca 2007 r. sierżant sztabowy K. G. pełniący służbę w Sekcji [...] w L., zwrócił się z prośbą "(...) o zwolnienie (...) ze służby w Policji w związku z nabyciem praw emerytalnych z dniem 4 października 2007r.". Stosownie do art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) – policjanta zwalnia się ze służby w terminie do miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Z przepisu tego wynika, że rozkaz personalny na podstawie którego zwalnia się policjanta ze służby, ma znamiona decyzji związanej. Oznacza to, że właściwy organ musi wydać tego rodzaju rozstrzygnięcie ("zwalnia"), o ile policjant pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby. Organ ograniczony jest jedynie terminem wydania takiego rozstrzygnięcia, który wynosi maksymalnie 3 miesiące od dnia złożenia stosownego raportu. O ile w tym terminie nie zapadnie decyzja o zwolnieniu ze służby nie jest możliwe późniejsze zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Przedmiotowy raport jest jednostronną czynnością prawną, która wywołuje skutki prawne określone w w/w przepisie. Stanowił on jednoznaczne, nie budzące wątpliwości , oświadczenie woli w rozumieniu art. 60 k.c. W myśl art. 61 k.c. – oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Bezsporne jest, że K. G. nie odwołał pierwotnego oświadczenia woli zawartego w raporcie z dnia 4 lipca 2007 r. w terminie przewidzianym w art. 61 zdanie 2 k.c., a zatem późniejsze modyfikacje tego oświadczenia nie mogły wywrzeć skutków prawnych, oczekiwanych przez policjanta. W dniu 17 września 2007 r. Komendant Miejski Policji w L. wydał rozkaz personalny na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, w którym uwzględnił w całości żądanie skarżącego, tak co do trybu zwolnienia ze służby, jak również co do terminu rozwiązania stosunku służbowego. K, G. przyznaje w skardze, że raport noszący datę [...] września 2007 r. (k. 3 akt administracyjnych) złożył już po wydaniu rozkazu personalnego przez organ I instancji. Uwzględnienie w całości żądania strony usprawiedliwiało odstąpienie przez organ pierwszoinstancyjny od uzasadnienia rozkazu personalnego (art. 107 § 4 k.p.a.). Skarżący, składając pierwotny raport świadomy był skutków, jakie ów raport może wywrzeć. Gdyby nie znał regulacji zamieszczonej w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, z pewnością nie złożyłby tego raportu. Wbrew stanowisku skarżącego postępowanie, w sprawie wywołanej jego wnioskiem, nie wymagało wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Przepisy k.p.a. wymagają wydanie takiego postanowienia jedynie w kilku przypadkach (zob. art. 31 § 2 i art. 149 § 1 k.p.a.). Od strony formalnej rozkaz pierwszoinstancyjny został wydany z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., jednak owo uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Komendant Miejski Policji w L. rozstrzygał bowiem wyłącznie w oparciu o raport złożony przez K. G.. Nie zebrał innych dowodów i materiałów, z którymi należało zapoznać skarżącego. Poza tym, brak wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozkazu personalnego, nie niweczyło skarżącemu tego uprawnienia. Zaznaczyć trzeba, że w okresie od złożenia pierwotnego raportu, do czasu wydania rozstrzygnięcia w I instancji, skarżący nie złożył żadnego pisma, ani wyjaśnienia. Nawet hipotetycznie przyjmując, że gdyby Komendant Miejski Policji w L. przed wydaniem rozkazu personalnego zawiadomił skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonego żądania i gdyby w zakreślonym terminie skarżący złożył pismo odwołujące swój pierwotny raport, wówczas takie oświadczenie woli byłoby nieskuteczne z przyczyn, o których mowa wcześniej. Wyłącznie zatem od dobrej woli organu i od jego uznania zależałoby wyrażenie zgody na wycofanie pierwotnego raportu, zawierającego wniosek o zwolnienie ze służby (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r. , sygn. I OSK 958/05 – LEX nr 209113). W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego trafnie wywiedziono, że oświadczenie zawarte w raporcie z dnia 4 lipca 2007 r. można byłoby uznać za nieważne wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że owo oświadczenie zostało dotknięte jedną z wad, o których mowa w przepisach art. 82 i nast. k.c.. Skarżący jednak, ani w postępowaniu administracyjnym ani też w skardze sądowej nie twierdził, jakoby jego oświadczenie woli zawarte w pierwotnym raporcie obarczone było wadą prawną. Organy policyjne mają obowiązek respektować żądania policjantów, o ile takie żądania znajdują oparcie w przepisach prawa. Żądanie skarżącego zostało zatem spełnione niezwłocznie (art. 35 § 2 k.p.a.). Późniejsza próba wycofania owego żądania mogłaby doprowadzić do destabilizacji kadrowej, a także rodziłaby stan niepewności. Z analizy odwołania i raportu z dnia 7 września 2007 r. wynika bowiem, że skarżący i tak zdecydowany byłby wystąpić z wnioskiem o zwolnienie ze służby, jednak datę zwolnienia uzależniał od terminu podjęcia dalszego zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę trafnie podniesiono, że pozostawienie K. G. w dalszej służbie prowadziłoby do powstania takiej sytuacji, że mógłby on aż do zakończenia postępowania administracyjnego składać i cofać zgłoszone żądania, a organ nie mógłby podjąć żadnych czynności związanych z zawarciem nowego stosunku służbowego. Taki stan rzeczy zakłóciłby normalny tok służby. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.