III SA/Lu 560/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień – [...]– [...] dnia [...] września 2007 r. nr [...] I Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], którą Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił skierowania M. S. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej celem weryfikacji otrzymanej kategorii zdrowia "E". Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 29 ust. 5 w zw. z art. 29 ust. 1 i ust. 2, art.58 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz § 49 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 848). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2007 r. do Wojskowego Komendanta Uzupełnień wpłynął wniosek skarżącego o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem weryfikacji otrzymanej w 2005 r. kategorii zdrowia "E". Organ I instancji odmówił skierowania do komisji lekarskiej, wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 29 ust. 5 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym, skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej poborowego oraz żołnierza rezerwy na jego wniosek może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Organ I instancji wskazał również, iż skarżący nie posiada statusu poborowego lub żołnierza rezerwy, gdyż decyzją z dnia [...] marca 2005 r. orzeczono wobec niego kategorię zdolności do służby wojskowej "E" – trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Zgodnie z art. 58 ust. 2 wskazanej ustawy posiadając kategorię zdrowia "E" nie podlega obowiązkowi służby wojskowej i w związku z powyższym został skreślony z ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień. Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy wskazał, iż argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, iż skierowanie żołnierza rezerwy do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej jest realizowane na podstawie przepisów art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 29 ust. 2 oraz art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu, w stosunku do skarżącego nie występują przesłanki wskazane w art. 29 w/w ustawy, gdyż po orzeczeniu wobec niego kategorii zdolności do służby wojskowej – "E" – trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, nie jest on poborowym ani żołnierzem rezerwy i od momentu uprawomocnienia się decyzji nie podlega obowiązkowi służby wojskowej, co wynika z treści art. 58 ust. 2 ustawy. Jak wskazuje organ, w konsekwencji zapisu wynikającego z treści art. 58 ust. 2 ustawy oraz w oparciu o § 16 ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej, skarżący został skreślony z ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień. II Na przedmiotową decyzję M. S. złożył bardzo lakoniczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., w której nie wskazał jakichkolwiek zarzutów. III W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarga jest bezzasadna ponieważ w sprawie zastosowana została właściwa podstawa prawna rozstrzygnięcia tj. art. 29 ust. 1, 2 i 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyczerpująco wykazano, że nie istnieją prawne możliwości skierowania do wojskowej komisji lekarskiej wobec uprzedniego orzeczenia trwałej i całkowitej niezdolności do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., zważył co następuję: IV Rozpatrując przedmiotową sprawę stwierdzić należy, iż zarówno zaskarżona decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] października 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień - z dnia [...] września 2007 r., zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Zarówno organ I jak i II instancji, jako podstawę wydania decyzji wskazał m. i. art. 29 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. - o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którymi poborowych i żołnierzy rezerwy kieruje z urzędu lub na ich wniosek do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień, przy czym skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek tych osób może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Organy uznając, że nie zachodzą potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych, odmówiły skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej. Przepis art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy, określa właściwość wojskowych komisji lekarskich i stanowi, iż komisje te właściwe są do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: - poborowych w okresie kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska, żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, żołnierzy rezerwy. Zwrócić jednak należy uwagę na treść art. 28 ust. 4 wskazanej powyżej ustawy, który stanowi, że ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu lub na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Wobec czego należy stwierdzić, iż w sytuacji gdy skarżący złożył wniosek z dnia [...] sierpnia 2007 r. o podwyższenie kategorii zdrowia (k 11,akt administracyjnych) należało potraktować go jako wniosek o zmianę ostatecznego orzeczenia z dnia [...] marca 2005 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr 1, w przedmiocie kategorii zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej, i przekazać organowi właściwemu. Podkreślić należy, iż organ wszczynając postępowanie na żądanie strony, z urzędu bada swoją właściwość i w razie negatywnego wyniku tej kontroli, nie podejmuje czynności, przekazuje podanie do organu właściwego. Natomiast jeżeli organ wszczął postępowanie, pomimo swojej niewłaściwości to zobowiązany jest postępowanie takie umorzyć (art. 105 § 1 kpa). Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie komisji lekarskich oraz wynagrodzenia za udział w ich pracy, powiatowa komisja lekarska działa w terminie określonym w wojewódzkim planie poboru, z zastrzeżeniem § 4, który w ustępie 2 stanowi, iż przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej może w uzasadnionym przypadku zarządzić posiedzenie komisji po upływie terminu określonego w paragrafie 3, jeżeli zaistnieją okoliczności, o których mowa w art., 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast z uzasadnienia decyzji zarówno Wojskowego Komendanta Uzupełnień jak i Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, nie wynika czy organy te dokonały ustaleń dotyczących urzędowania powiatowej komisji lekarskiej. Mając na uwadze treść wskazanych powyżej przepisów stwierdzić należy, iż skoro wniosek złożony został do niewłaściwego organu (Wojskowego Komendanta Uzupełnień), a dotyczył ponownego orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, to zgodnie z art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ ten zobowiązany był do przekazania tego wniosku organowi właściwemu, tj. powiatowej komisji lekarskiej. Ponadto nawet jeżeli w okresie orzekania nie urzędowała powiatowa komisja lekarska, organ powinien ustalić czy komisja w tym czasie urzęduje oraz czy nie zachodzi uzasadniony przypadek żeby przewodniczący komisji zarządził jej posiedzenie mimo upływu okresu jej urzędowania (§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie komisji lekarskich (...). Ustalenia te winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo należy podnieść, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, poborowymi są mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt: II OSK 811/06). Zdaniem sądu skarżący uprawniony był do złożenia wniosku o zmianę orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, natomiast Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień– organ do którego wniosek został złożony- powinien przekazać sprawę do organu właściwego w przedmiotowej sprawie tj. do powiatowej komisji lekarskiej, która zgodnie z powołanym powyżej art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, może zmienić ostatecznie orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej. Z tych względów, na podstawi art. 145 § 1 pkt. 1 lit "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak sentencji.