III SA/Lu 567/19

WyrokWSA w Lublinie2020-01-29

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Robert Hałabis, Anna Strzelec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków poprzez wydzielenie dwóch nowych działek ewidencyjnych z jednej dotychczasowej, która nie spełnia definicji działki ewidencyjnej z powodu nieciągłości obszaru i niejednorodności prawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wydzielając dwie nowe działki z jednej dotychczasowej, która nie spełniała definicji działki ewidencyjnej z powodu nieciągłości i niejednorodności prawnej. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny, a jej aktualizacja ma na celu zapewnienie zgodności z prawem i rzeczywistym stanem, nie kształtując stosunków własnościowych. Zmiana ta była konieczna do wyeliminowania błędów w operacie ewidencyjnym, wynikających z poprzednich prac geodezyjnych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. C. wniosła skargę na decyzję L Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zmiana polegała na wykreśleniu działki nr [...] o pow. 0,25 ha i wykazaniu w jej miejsce dwóch nowych działek o mniejszych powierzchniach. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodność zmian z księgami wieczystymi oraz brak wyczerpującego postępowania dowodowego. Spór dotyczył prawidłowości wydzielenia działek, które pierwotnie biegły po obu stronach drogi, co naruszało definicję działki ewidencyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję L Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...] L Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania J. C., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2018 r., nr [...], którą Starosta [...] wprowadził zmiany w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...] [...], jednostka ewidencyjna [...] 2 Ż. w zakresie działki o nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Dla obrębu [...] operat ewidencji gruntów założony został w 1961 r. W 1963 roku do operatu ewidencji gruntów i budynków wprowadzono zmiany – nr operatu [...]/[...], wtedy dokonano wpisu działek podzielonych (min. działkę [...]), przeznaczonych pod drogi pozostających w posiadaniu Powiatowego Zarządu Dróg Lokalnych w [...]. Działka oznaczona nr [...] wykazywana była jako usytuowana po obu stronach drogi. W operacie technicznym z pomiaru do uwłaszczeń z 1976 r. stan rozbieżności pomiędzy treścią mapy ewidencyjnej a treścią ujawnioną w rejestrze gruntów nie został usunięty tylko powtórzony. Analiza dostępnej organowi dokumentacji wykazała, iż działka nr [...] nie spełnia zapisów definicji działki ewidencyjnej zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393 dalej; rozporządzenie). Działka ta znajduje się po obu stronach działki będącej w posiadaniu samoistnym Gminy Ż. określonej jako grunt pod drogą (użytek gruntowy - dr), co narusza warunek ciągłości obszaru zajmowanego przez przedmiotową działkę. Z operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] [...], jednostka ewidencyjna [...] 2 Ż. wynika, że działka nr [...] o powierzchni 0,25 ha stanowi aktualnie własność J. J. C., córki S. i M.. Prawo własności nieruchomości uregulowane jest w księdze wieczystej KW [...], która to została wydzielona z księgi wieczystej KW [...] - poprzedniego właściciela nieruchomości S. C.. Ujawniony błąd spowodował zlecenie przez Starostę [...] jednostce wykonawstwa geodezyjnego sporządzenie dokumentacji technicznej i ujawnienia w niej właściwego określenia przebiegu granic, obliczenie właściwej powierzchni powyższej działki zgodnie z § 61 i § 62 rozporządzenia oraz dokonanie aktualizacji użytków gruntowych w działkach. Geodeta uprawniony sporządził na okoliczność niniejszego postępowania operat techniczny przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] za nr [...] i ustalił, że istnieje rozbieżność w operacie ewidencji gruntów i budynków, pomiędzy treścią mapy ewidencyjnej a treścią ujawnioną w rejestrze gruntów. Błędy te wynikały z poprzednio prowadzonych prac geodezyjnych (utworzenie drogi). Działka nr [...] o powierzchni 0,25 ha przebiega z południowego – wschodu w kierunku północno- zachodnim. Na długości ok. 100 metrów bieżących od południowowschodniej granicy z działką nr [...] zlokalizowana jest działka nr [...], po czym po dalszych ok. 30 mb od północnej granicy działki [...] w kierunku północno- zachodnim, działka kończy swój przebieg na działce nr [...]. Przebieg granic działki zgodny jest z opisem i mapą znajdującym się w aktach księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości, tylko w zakresie granic zewnętrznych nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Starosta [...] decyzją z dnia10 września 2018 r., znak:[...], orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...] [...], jednostka rejestrowa [...] 2 Ż. w ten sposób, że w jednostce rejestrowej nr G. 340, w której jako właściciel wpisana jest J. J. C., córka S. i M., wykreślić działkę Nr [...] o pow. [...] ha, w tym Rllla - 0,20 ha, Rlllb - 0,05 ha, a w jej miejsce wykazać działkę nr [...] o pow. 0,0548 ha, w tym Rllla - 0,0548 ha i działkę nr [...] o pow. 0,2171 ha, w tym Rllla - 0,1465 ha, Rlllb - 0,0706 ha. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, L Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone przez Starostę [...] czynności znajdują swoje umocowanie w art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Błąd w niniejszej sprawie dotyczył niewłaściwego oznaczenia przedmiotowych działek na mapie ewidencyjnej i w ewidencji gruntów. Przedmiotowa działka nie stanowiła obszaru gruntu o charakterze ciągłym, była podzielona inna działką, a zatem zachodziła konieczność ujawnienia prawidłowej powierzchni przedmiotowych nieruchomości oraz nadanie numerów ewidencyjnych dla działek pozostających poza działkami stanowiących pas drogi. Celem tego postępowania nie była regulacja stosunków własnościowych, ale ustalenie błędów ujawnionych w operacie ewidencyjnym (nieprawidłowa numeracja działek ewidencyjnych). Błędy te wynikały z poprzednio prowadzonych prac geodezyjnych. W operacie ewidencji gruntów działki znajdujące się po zachodniej stronie działek stanowiących tereny komunikacyjne nie otrzymały nowych numerów ewidencyjnych. Zarówno na mapie ewidencyjnej jak i na wyrysie znajdującym się w księdze wieczystej [...] (z której odłączono część nieruchomości składającej się m.in. z działki [...] i przeniesiono do KW nr [...] na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 2016 r., Rep. A nr [...]) zostały jedynie oznaczone "przehaczeniem", które wskazuje, że przynależą do nieruchomości po wschodniej stronie drogi (a contrario droga stanowi odrębny przedmiot władania). Podnoszony więc w toku całego postępowania, jak i w odwołaniu zarzut, że działka [...] powinna zawierać również pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów jako tereny komunikacyjne nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Akta sprawy wskazują natomiast na słuszność podjętych działań przez Starostę [...] w celu wyeliminowania nieprawidłowości w operacie ewidencji gruntów i budynków. J. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r., zarzuciła: 1) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.: a) polegające na zaniechaniu przez organ II instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto na niekompletnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego i nie odniesieniu się do części zgromadzonych dowodów, dokonaniu oceny zebranego materiału w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych; b) naruszenie prawa procesowego art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 k.p.a., przez ich niezastosowanie w sprawie niniejszej, poprzez oparcie się przy wydawaniu decyzji na kwestionowanym operacie geodety, pomimo wyraźnego wskazania wyrokiem WSA dnia [...] października 2013 r., że przez działki stanowiące własność J. C. (wcześniej S. C.) biegnie co najwyżej droga wewnętrzna, zaś organ nie wyjaśnił skąd i od kiedy wzięło się samoistne posiadanie gruntów skarżącej przez Gminę Ż. i na jakiej podstawie geodeta wydzielił te grunty; 2) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 3, art. 5 i art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, co skutkuje usiłowaniem usunięcia rozbieżności między stanem prawnym ujawnionym w treści księgi wieczystej, a stanem wynikającym z zapisów w rejestrach gruntów w trybie postępowania administracyjnego. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę L Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przesłanki określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Rozpoznając wniesioną skargę w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ze znajdujących zastosowanie w sprawie regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyraźnie wynika, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, czyli wtórny wobec już zaistniałych zdarzeń prawnych. Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Z art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynika, że operat ewidencyjny obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 (w odniesieniu do gruntów opisane w pkt 1 tego przepisu), zawarte w ust. 1) bazie danych, o której mowa w art. 4 ust. 1 a pkt 2 - tj. dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 2) zbiorze dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Przepisy powołanego rozporządzenia określają części składowe operatu ewidencyjnego (§ 20). W ramach części operatu stanowiącej operat geodezyjno-prawny, wyróżnia się tzw. rejestr gruntów - stanowiący raport o danej działce ewidencyjnej w zakresie jej danych podmiotowych i przedmiotowych (§ 20 ust. 1, § 22, § 23 ust. 1 i 2). Opisowo-kartograficzna część operatu składa się z odpowiedniego fragmentu mapy, określającej m.in. granice określonej działki i jej numer (§ 20, § 21, § 28). Rozporządzenie w § 44 pkt 2 nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie z urzędu lub na wniosek udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1, przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35). Ten ostatni przepis określa jakie dokumenty i materiały stanowią materiały źródłowe dla założenia ewidencji gruntów i budynków. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmian na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko powiadamia (§ 48, § 49) albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji, które kończy się decyzją wprowadzenia zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany, względnie umorzeniem postępowania wszczętego z urzędu, gdy po jego przeprowadzeniu stwierdzono brak podstaw do wprowadzenia zmiany. W sprawie rozpatrywanej wprowadzenie zmiany stało się konieczne, ze względu na ustalenie, iż działka oznaczona nr [...] o pow. 0,25 ha nie stanowiła obszaru gruntu o charakterze ciągłym, była przedzielona inną działką o odmiennym stanie prawnym. Niezbędne było więc usunięcie rozbieżności istniejących w operacie ewidencji gruntu pomiędzy treścią mapy ewidencyjnej i treścią ujawnioną w rejestrze gruntów. Powyższe stwierdzenie – zdaniem Sądu - oznacza, że działka oznaczona nr [...], będąca działką niejednorodną prawnie (gdyż przedziela ją ciąg komunikacyjny), nie może być uznana za działkę ewidencyjną. Sąd zauważa bowiem, że z treści § 9 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że "Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych." Sens definicji działki od 1955 r. zawarty w dekrecie z 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 1955 r. Nr 6, poz. 32) i przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 4; zarządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r., poz. 1198) nie zmienił się. Pojęcie to wymagało dla ciągłego obszaru gruntu, jednorodności pod względem prawnym. Bezspornym jest, że jednorodność pod względem prawnym, to obszar gruntów stanowiący przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasność tych samych osób), co zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, np. teza zawarta w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 896/06, opubl. LEX nr 255795: "Z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wynika, iż połączyć w jedną można wyłącznie działki jednorodne fizycznie i prawnie. Obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasności tych samych osób)", jak również wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 526/13 - opubl. LEX nr 1407660) błędne połączenie odrębnych nieruchomości w jednej działce ewidencyjnej. Z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach administracyjnych a w szczególności z mapy ewidencyjnej gruntów wsi O. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] oraz wpisanego do ewidencji dnia [...] grudnia 1976 r. za nr [...] [...] rejestru gruntu oraz mapy ewidencyjnej sporządzonej do uwłaszczeń (tom [...] akt administracyjnych) wynika, że działka oznaczona nr [...] położona jest po obu stronach drogi oznaczonej nr [...] co oznacza, że była niejednorodna prawnie gdyż jej obszar gruntu przedzielała inna działka pozostająca w posiadaniu Powiatowego Zarządu Dróg Lokalnych w [...] nie spełniała więc definicji działki ewidencyjnej. Prawidłowo organ w decyzji tłumaczył, że stan, w którym w ewidencji gruntów wykazana jest jako jedna działka ewidencyjna obszar niejednorodny pod względem fizycznym i prawnym, jako naruszający regułę wynikającą ze wskazanego § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, musi być wyeliminowany w drodze aktualizacji operatu, tj. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wyodrębnieniu obszarów jednorodnych pod względem prawnym, które stanowić będą samodzielne, odrębne działki ewidencyjne, i to bez względu na to, czy skarżąca o to wnosiła, czy też nie wnosiła. W takim stanie rzeczy koniecznym stało się utworzenie poprzez ustalenie w jednostce rejestrowej Nr G. 340, w której jako właściciel wpisana jest J. J. C. dla działki Nr [...] o pow. 0,25 ha, w jej miejsce dwóch działek oznaczonych prawidłowymi numerami ewidencyjnymi tak, by wymogi § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zostały spełnione. Podjęte zatem w tym zakresie przez uprawnionego geodetę czynności określone w dokumentacji "Operat Techniczny - aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynku", przyjętej do zasobu, zostały prawidłowo przez organy ocenione. Działkę nr [...] wykreślono bowiem z ewidencji, tworząc dwie odrębne działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,0548 ha, i Nr [...] o pow. 0,2171 ha, gdyż każda z nich poprzez tego rodzaju działanie stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych, jak to stanowi przywoływany już kilkakrotnie § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Racje mają też orzekające organy, że zmiana powierzchni działek nastąpiła w wyniku ustalenia granic na podstawie operatu nr [...]. Przebieg granic nowych działek ewidencyjnych nr: ([...]), i ([...]) został pozyskany w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych (k.[...]), poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie w zgodzie z postanowieniami § 36 do § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a pole powierzchni tych działek zostało obliczone w zgodzie z § 62 tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z treścią § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co do zasady, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydawania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych. Po uaktualnieniu powierzchni działki nr [...] zostały wydzielone działki nr [...] o pow. 0,0548 ha i [...] o pow. 0,2171 ha. W tym zakresie z protokołu ustalenia przebiegu granic wynika, że część punktów granicznych ustalono według ostatniego stanu posiadania, a tam, gdzie to było sprzeczne z informacjami wynikającymi z dokumentów określających stan prawny gruntów - ustalenia dokonano na podstawie wszelkiej dostępnej w tym zakresie dokumentacji, oświadczeń zainteresowanych podmiotów, co zgodne jest z postanowieniami nie tylko § 39 ust. 2, ale § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Trafna jest argumentacja orzekających organów, że przedmiotowa decyzja nie tworzy nowego stanu prawnego a jedynie uporządkowała kwestie związane z prawidłowym oznaczeniem działek gruntu poprzez nadanie im numerów ewidencyjnych zgodnie z § 9 ust.4 i ust.5 rozporządzenia. Ponownie podkreślić należy, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dają zatem podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Organy prowadzące ewidencje nie mogą więc samodzielnie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmiany osoby właściciela w oparciu o własne ustalenia (por. m.in wyroki NSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2403/14, Lex nr 2118089 i z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2099/00). Wobec powyższego nie można skutecznie zarzucić orzekającym organom, że naruszyły przepisy postępowania - artykuły 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi organy dokonały wnikliwej i poprawnej oceny dowodów - opracowanej i przyjętej do zasobu dokumentacji geodezyjnej, stanowiącej podstawę do dokonania aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. W obliczu prawidłowych wyjaśnień orzekających organów, zwłaszcza wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej oraz decyzji organu I instancji, co do charakteru postępowania aktualizacyjnego i jakimi rządzi się ono prawami, zawartej oceny czynności wskazanych w dokumentacji geodezyjnej, nie można też zarzucić organom naruszenia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób obszerny przytoczyły nie tylko okoliczności stanu faktycznego, ale i treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i ich rozumienie. Wobec tego nie można im postawić również i zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnie i nieprawidłowe zastosowanie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 3 ust. 1 w zw. art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece, przede wszystkim dlatego, że organ nie stosował tego przepisu. Wprowadzone zmiany w ewidencji nie oznaczają zmiany właścicieli spornych działek i nie zmieniają granic nieruchomości. W związku z twierdzeniem strony, że w sprawie tej przeprowadzone administracyjne postępowanie zastąpiło postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jest to według Sądu wyprowadzanie błędnego wniosku. Nie jest uzgodnieniem, w rozumieniu art. 10, sprostowanie oznaczenia nieruchomości, albowiem wpisy w dziale I-O nie są objęte domniemaniem prawdziwości z art. 3, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, na co wskazuje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1994 r., sygn. akt III CZP 15/94 (LEX nr 9176) stwierdzająca, że "Wpisy w dziale I-O są więc wpisami danych faktycznych o znaczeniu informacyjnym (por. wyrok SN z dnia 10 października 1985 r., sygn. akt II CR 281/85 (OSNCP 1986, nr 7-8, poz. 125), a nie wpisami określającymi stan prawny nieruchomości. Wpisy o takim charakterze, a w szczególności wpisy dotyczące obszaru nabytej nieruchomości, nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych przewidzianą w art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, co wynika wyraźnie z treści tego przepisu, który odnosi zawartą w nim regulację wyłącznie do stanu prawnego nieruchomości". Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w szczegółowo umotywowanej uchwale z dnia 28 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 13/89 (OSNCP 1990, z. 2-3, poz. 26). Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 26 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, "podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości", a zgodnie z art. 27 w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości, co oznacza, że sąd wieczysto-księgowy musi uzyskać te dane od organu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło