III SA/Lu 574/07

WyrokWSA w Lublinie2008-02-14

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 KPA) poprzez brak umożliwienia stronie zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jeśli organ odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego ani nie przyjmował nowych dokumentów?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie naruszył zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 KPA), jeśli nie przeprowadzał postępowania dowodowego ani nie przyjmował nowych dokumentów w postępowaniu odwoławczym. Strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Decyzja o wymeldowaniu jest decyzją administracyjną, która stwierdza wyłącznie obiektywną okoliczność faktyczną braku stałego pobytu w danym lokalu i nie jest związana z prawami majątkowymi do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Wojewoda uznał, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego, co potwierdziły kontrole meldunkowe, oświadczenia sąsiadów oraz ustalenia sądów w sprawach rozwodowej i eksmisyjnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 KPA przez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w postępowaniu odwoławczym oraz podniosła, że decyzja pozbawi ją prawa do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], orzekającej o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ł. 21/6 w L., Wojewoda L. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ł. 21/6 w L., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem przesłanek art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się, nie precyzując zarzutów co do zaskarżonej decyzji. Po zapoznaniu się z treścią odwołania i zgromadzonym materiałem dowodowym organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i wyjaśnił, że organ administracji, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby. która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że odwołująca się pod adresem zameldowania nie zamieszkuje od wielu lat. Powyższy fakt potwierdzają przeprowadzone na przestrzeni kilku lat toczącego się postępowania kontrole meldunkowe przez funkcjonariuszy Komisariatu III i VI Policji w L. Podczas wielokrotnie przeprowadzanych kontroli meldunkowych nigdy nie zastano odwołującej się w lokalu pod adresem zameldowania. z wyjątkiem jednego razu, kiedy to kontrola meldunkowa była umówiona telefonicznie przez odwołującą się. Przeprowadzone kontrole meldunkowe oparte zostały na oświadczeniach sąsiadów, którzy konsekwentnie i stanowczo stwierdzali, iż skarżąca w spornym lokalu nie zamieszkuje. Za dowód potwierdzający to, że skarżąca pod wskazanym adresem zamieszkania nie zamieszkuje, organ przyjął także wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] lipca 2001 r., sygn. [...] o rozwód, gdzie Sąd ustalił, że domem dla odwołującej się było miejsce zamieszkania jej rodziców, natomiast w swoim domu bywała rzadko. Rozpatrujący sprawę o eksmisję skarżącej i jej synów z lokalu przy ul. Ł. 21/6 w L. Sąd Rejonowy w swoich ustaleniach również potwierdził, że nie przebywają oni stale w tym lokalu (postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. [...]). Organ uznał, że skoro rozpatrujące powyższe sprawy sądy ustaliły, że odwołująca się już wówczas nie zamieszkiwała w spornym lokalu, trudno dać wiarę jej twierdzeniom, że zamieszkuje z byłym mężem, z którym pozostaje od wielu lat głębokim konflikcie, biorąc pod uwagę fakt, że jest ona właścicielką posesji położonej w miejscowości B. nr 32 gmina A. i tam również zamieszkują jej rodzice (B. nr 25), z którymi jest emocjonalnie związana. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na tę decyzję z powodu jej niezgodności z prawem. Skarżąca podnosi, że nie została powiadomiona przez organ odwoławczy o możliwości zapoznania się z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co jej zdaniem stanowi naruszenie art. 10 § 1 i 3 kpa. Ponadto skarżąca zarzuca, że na skutek krzywdzącej ją decyzji nie będzie mogła zamieszkiwać w lokalu, do którego ma prawo. Podnosi ona również, że były mąż zamieszkujący w tym lokalu utrudnia jej pobyt poprzez różne złośliwości, gdyż istnieje między nimi głęboki konflikt. Skarżąca zarzuca też byłemu mężowi przekupywanie świadków i nakłanianie ich do fałszywych zeznań. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy bardzo istotnej zasady – zasady czynnego udziału w postępowania administracyjnym, wyrażonej w art. 10 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 kpa). Organ odwoławczy nie naruszył tej zasady. Skarżąca miała możliwość zapoznania się z całością materiału dowodowego w postępowaniu przed organem I instancji, zaś organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego, ani nie złożono w tym postępowaniu żadnych nowych dokumentów czy oświadczeń. Nie powstały wiec na tym etapie żadne materiały, z którymi skarżąca mogłaby być zapoznana. Argument skarżącej jest zatem bezpodstawny. Przechodząc do merytorycznej oceny decyzji, wskazać należy, że decyzja o wymeldowaniu jest wydawana m. in. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym w myśl art. 6 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Trafnie wskazuje organ odwoławczy, że o kwalifikacji pobytu nie decyduje oświadczenie osoby meldowanej, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby, której obowiązek meldunkowy dotyczy, tj. miejsce skoncentrowania najważniejszych spraw życiowych, częstotliwość pobytu w miejscu stałego zameldowania wraz z powodami, dla których tam bywa. O takiej kwalifikacji pobytu przesądza możliwość ustalenia, że osoba tam mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję, co w tej konkretnej sprawie nie ma miejsca. Pozostawienie rzeczy w lokalu, które nie nadają się do użytku, bądź nie są potrzebne w miejscu faktycznego przebywania osoby, nie świadczą o istnieniu jej związku z lokalem i nie stanowią ujemnej przesłanki do dokonania wymeldowania w przypadku istnienia faktów, od których ustawa uzależnia możliwość dokonania wymeldowania. Do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego konieczne było więc stwierdzenie przesłanki braku pobytu stałego skarżącej w spornym lokalu, która to przesłanka została ustalona w sposób niebudzący wątpliwości w toku postępowania administracyjnego. Stanowisko to zgodne jest z treścią i uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie o sygn. akt 20/01 (OTK ZU 2002/3A poz. 34, Dz. U. nr 78 poz. 716). Podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące nieprawdziwości zeznań świadków i przyczyn tej sytuacji są gołosłowne. Skarżąca błędnie przy tym pojmuje istotę meldunku. Tym tłumaczyć należy stawianie zarzutu, że decyzja pozbawi ją prawa korzystania z lokalu. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zameldowanie jest więc jedynie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osoby i nie jest ani źródłem, ani pochodną tytułu prawnego do lokalu. W konsekwencji można być zameldowanym w lokalu, nie mając do niego uprawnień, o ile się w nim przebywa na stałe – np. grzecznościowo, można też nie być zameldowanym w lokalu, którego się jest wyłącznym właścicielem, skoro możliwe jest zameldowanie na pobyt stały tylko w jednym miejscu, zaś lokali objętych własnością można mieć więcej niż jeden. Nie należy utożsamiać zameldowania z nabyciem, a wymeldowania z utratą uprawnień do lokalu. Są to dwie niezależne od siebie sprawy, z których jedna dotyczy kwestii przebywania w określonym miejscu, zaś druga - praw majątkowych uprawnionego, przy czym ta druga kwestia w kontekście zameldowania nie jest przedmiotem zainteresowania ani organów administracji, ani Sądu Administracyjnego. Decyzja ta zapadła w innej płaszczyźnie niż cywilnoprawne stosunki majątkowe, ma charakter administracyjno – prawny, stwierdza wyłącznie okoliczność mającą znaczenie w administracyjno-prawnej sferze porządkowo – organizacyjnej i dotyczy wyłącznie obiektywnej sfery faktów. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło