III SA/Lu 575/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia 5 października 2007 r. wydaną z upoważnienia Wojewody L., po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L., orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu przy ul. L. [...] w L.; utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że podstawę wydania decyzji przez organ I instancji stanowiło ustalenie, iż spełnione zostały przesłanki do wymeldowania, określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania, podtrzymując stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszoinstancyjny. Stwierdził, że J. G. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 2006 r. , sygn.[...], pozbawiony został prawa do przebywania i korzystania z lokalu przy ul. L. [...]. Orzeczony przez sąd nakaz opuszczenia i opróżnienia przedmiotowego lokalu i wydania go M. G., został wykonany przymusowo przez komornika w dniu 18 czerwca 2007 r. Od tego zatem dnia, odwołujący się nie zamieszkuje w tym lokalu. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył J. G., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że egzekucja komornicza była bezprawna, co wynika m.in. z pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 5 czerwca 2007 r. Przez wykonanie eksmisji zostały naruszone zasady współżycia społecznego (w mieszkaniu, które skarżący zabezpieczył rodzinie pozostawiono byłą żonę z synem). Nie została wyeksmitowana 98-letnia matka skarżącego, przez co pozbawiona została niezbędnej opieki ze strony skarżącego. Tuż po wykonaniu eksmisji, skarżący zamieszkał w piwnicy przynależnej do przedmiotowego lokalu. Aktualnie toczy się postępowanie o "całkowity" podział majątku, m.in. o podział mieszkania. Wartość tego mieszkania została rażąco zaniżona. Za otrzymana spłatę skarżący nie jest w stanie kupić choćby niewielkiego lokalu. W wyniku eksmisji zabrano skarżącemu "wszystko", zostawiając tylko to, co "miał na sobie". W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W obowiązującym stanie prawnym ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. – sygn. II OSK 561/05 – LEX nr 194344). Co do zasady – utrwalone orzecznictwo przyjmuje, że aby wydać decyzję, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - zwanej dalej ustawą – opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu musi być dobrowolne i nosić cechy trwałości. Wynika to z definicji pojęcia pobytu stałego, zamieszczonej w art. 10 w zw. z art. 6 ust .1 ustawy. Od zasady tej istnieją wyjątki. Przyjmuje się bowiem, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2005 r. , sygn. II OSK 65/05 – LEX nr 188693; z dnia 5 października 2000 r. , sygn. V SA 234/00 - LEX Nr 80641; z dnia 6 lutego 2003 r. , sygn. V SA 1398/02 – LEX nr 159189). Komornik nie ma prawa badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym – tj. tytułem egzekucyjnym zaopatrzonym w klauzulę wykonalności (art. 804 k.p.c.) bowiem jednym z fundamentów demokratycznego państwa prawnego jest skuteczne wykonywanie wyroków sądowych. Komornik związany jest przepisami k.p.c., m.in. co do sposobu prowadzenia egzekucji. Na jego czynności przysługuje skarga, wnoszona do właściwego sądu rejonowego (art. 767 § 1 k.p.c.). W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne są niesporne. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II Ns 643/04 – nakazano J. G. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. L. [...] oraz wydanie tego lokalu M. G. (pkt IV postanowienia). Orzeczenie to zostało zaopatrzone w klauzulę wykonalności (k. 11 akt administracyjnych). Ponieważ J. G. nie wykonał dobrowolnie powyższego obowiązku, w dniu 18 czerwca 2007 r. Komornik Rejonowy Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w L. dokonał przymusowego opróżnienia w/w lokalu i wydał go wierzycielce (k. 2 akt administracyjnych). Oczywiste jest, że wykonanie prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję lokalu mieszkalnego świadczy o tym, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, skoro doszło do przymusowego wykonania orzeczenia sądowego przez organ egzekucyjny. Opróżnienie lokalu stanowiącego przedmiot zameldowania danej osoby na pobyt stały – w drodze czynności egzekucyjnej, znosi powinność organu ewidencyjnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, badania przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Skoro skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w dniu 18 czerwca 2007 r. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, przeto organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 15 ust. 2 ustawy. Argumenty przytoczone w skardze nie mają prawnego znaczenia przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Ani organy ewidencyjne, ani sąd administracyjny nie mogą oceniać czynności egzekucyjnych przeprowadzonych przez komornika. Do takiej oceny uprawniony jest wyłącznie właściwy sąd rejonowy, który władny jest m.in. uchylić dokonane czynności egzekucyjne. Podkreślić należy, że tak jak zameldowanie w lokalu nie daje żadnych praw do niego, tak też wymeldowanie w żaden sposób praw do lokalu nie ogranicza. O ile skarżący zamieszka w przyszłości w przedmiotowym lokalu, będzie miał wówczas nie tylko prawo, ale i obowiązek ponownie się w nim zameldować, zaś zaskarżona decyzja ulegnie wtedy dezaktualizacji, ze względu na zmianę okoliczności faktycznych. Z tych wglądów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z e zm.).