III SA/Lu 584/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2013r. sprawy ze skargi I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Wnioskiem z dnia (...) marca 2013 r. (uzupełnionym w dniu (...) marca 2013 r.) I. w W. wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w B. P. o wydanie – na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz art. 24 ust. 1 b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych w związku z bezskutecznością art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubelskiego. W uzasadnieniu wniosku Spółka powołując się na orzeczenie TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C – 213/11, C – 214/11, C – 217/11 stwierdziła, że przepisy ustawy z 2009 r. o grach hazardowych, powodujące ograniczenie, stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, a w szczególności te, które zakazują wydawania nowych zezwoleń, przedłużania zezwoleń lub zmiany lokalizacji punktów gier poza kasynami gry, stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Niedopełnienie obowiązku notyfikacji przepisów technicznych, w tym art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, skutkuje tym, że nie można ich stosować. W tych okolicznościach za bezskuteczny uznać należy art. 144 w/w ustawy, co oznacza, że art. 24 ust. 1b ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych nakazuje wydać nowe zezwolenie. W realiach rozpoznawanej sprawy wnioskowane zezwolenie dotyczy punktów gier na automatach o niskich wygranych objętym - wygasłym z powodu upływu czasu - pozwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 4 lipca 2005 r. Organy Służby Celnej mylnie pouczyły Spółkę, że nie możliwości przedłużenia w/w zezwolenia. Wobec tego wniosek o wydanie nowego zezwolenia jest w całości zasadny. Dyrektor Izby Celnej w B. P. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, w uzasadnieniu podnosząc, że rozpatrywanie wniosku naruszałoby zasadę legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z 2009 r. o grach hazardowych, a ta w art. 144 stwierdza, że traci moc ustawa z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Wniosek Spółki dotyczy określonego w art. 24 ust. 1b ustawy z 1992 r. terminu, który nie występuje w aktualnym stanie prawnym, co powoduje, że postępowanie w tym zakresie – na podstawie art. 165a par 1 Ordynacji podatkowej – nie może być wszczęte. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła, że bezpodstawnie zastosowano art. 129 ustawy o grach hazardowych oraz niezastosowano art. 24i innych ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia (...) kwietnia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, w uzasadnieniu argumentując dodatkowo, że byłaby nadużyciem zbyt szeroka interpretacja dyrektywy 98/34 oznaczająca, że praktycznie wszystkie warunki wydawania zezwoleń na prowadzenie gier hazardowych, nawet w przypadku najmniejszych zmian w prawie, powinny być notyfikowane. Polska nie ma obowiązku liberalizowania i deregulowania krajowego rynku gier hazardowych. Przepisy ustawy z 2009 r. regulujące problematykę zezwoleń, w tym jej sporny art. 129 ust. 2, nie jest przepisem technicznym. Może on być nadal legalnie stosowany jako niedyskryminacyjny oraz niebędący przeszkodą w handlu unijnym i niestanowiący bariery w swobodnym przepływie towarów, czego dowodzi analiza stanowiska wyrażanego w bogatym orzecznictwie TSUE. Potwierdza to przywoływany przez Spółkę wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. W skardze do WSA w Lublinie Spółka zarzuciła bezprawną odmowę wszczęcia postępowania na mocy ustawy o grach hazardowych, uniemożliwiającej wydanie nowego zezwolenia, w sytuacji, gdy ustawą tą przewidziany zakaz wydania zezwolenia stanowi regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE. Spółka wniosła - na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a - o stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia (...) czerwca 2013 r. oraz z dnia (...) kwietnia 2013 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Spółka podtrzymała stanowisko zawarte w skardze, rozwijając ją o argumentację wyrażoną w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy przed Sądem w dniu (...) listopada 2013 r. Przedstawiła również opinię prawną z dnia (...) września 2012 r. w sprawie prawnej możliwości stosowania nienotyfikowanych przepisów ustawy o grach hazardowych oraz opinię z dnia (...) października 2012 r. w sprawie znaczenia wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżonym postanowieniem organ – zgodnie z obowiązującymi przepisami - prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Merytorycznego rozpatrywania wniosku Spółki z dnia (...) marca 2013 r. w tej sprawie nie sposób pogodzić z zasadą, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (zasadą legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz w art. 120 Ordynacji podatkowej). Przedmiotowy wniosek zawiera żądanie, o którym mowa w art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej. Z treści jej art. 165a § 1 wynika, że jeżeli żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Spór na tle przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 165a Ordynacji podatkowej wynika z odmiennego rozumienia przez skarżącą Spółkę oraz Dyrektora Izby Celnej w B. P. skutków prawnych, jakie wywołuje ustawa o grach hazardowych, w tym jej przepisy art. 129 ust. 2 oraz art. 144 w aspekcie możliwości udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych stosownie do przepisów ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Organ reprezentuje pogląd, że przepis art. 24 ust. 1b ustawy z 1992 r. nie obowiązuje już – w świetle art. 144 ustawy o grach hazardowych – i dlatego nie można wszcząć postępowania, którego przedmiotem jest udzielenie wnioskowanego zezwolenia. Spółka uważa, że wprowadzony ustawą o grach hazardowych zakaz wydawania nowych zezwoleń urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, stanowiący "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady – wobec bezspornej okoliczności dotyczącej naruszenia obowiązku notyfikacji tego zakazu – powoduje brak materialnoprawnej podstawy do udzielenia nowego zezwolenia, co czyni odmowę wszczęcia postępowania bezprawną. Stanowisko Spółki nie jest usprawiedliwione. Przepis art.165a § 1 Ordynacji podatkowej w sensie formalnym przyznaje organowi prawo do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Nie budzi większych wątpliwości, że w/w przepis w zakresie ewentualnej oceny odnośnie prawnych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania powinien być rozpatrywany w kontekście przepisów regulujących szczegółowo materię dotyczącą żądania strony występującej do organu w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie Spółka oficjalnie domaga się od organu wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Obowiązująca obecnie ustawa o grach hazardowych nie przewiduje możliwości udzielenia wnioskodawcy nowego zezwolenia w tym zakresie, co wynika z analizy przepisów tejże ustawy, w tym art. 14 określającego, że prowadzenie gier na automatach jest możliwe wyłącznie w kasynach gier oraz jej art. 129 ust. 2 przewidującego, że postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. Wykładnia tych oraz pozostałych przepisów ustawy świadczy, że uwzględnienie wniosku Spółki i wydanie zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, jest aktualnie niedopuszczalne. Brak jest również przesłanek do orzekania przez organ o udzieleniu zezwolenia na mocy art. 24 ust. 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Tenże przepis - jako nieobowiązujący – nie stanowi normatywnej podstawy do rozstrzygania o zezwoleniu. Słusznie organ podnosi, że z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z 2009 r. o grach hazardowych, a ta w art. 144 stwierdza, że traci moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. W tym stanie rzeczy do "innych przyczyn", o których mowa w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, zalicza się sytuację, kiedy brak jest normatywnej podstawy do udzielenia zezwolenia wnioskodawcy w świetle obowiązującego porządku prawnego. W orzecznictwie podnosi się, że dyspozycja art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej powinna znaleźć zastosowanie w przypadku gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt II FSK 1097/07; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 551/08, wyrok WSA w W. z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2450/11). W świetle powyższych uwag kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w B. P. nie wykazała, aby naruszało ono prawo. W swoich rozważaniach organ nie pomija kwestii "regulacji technicznej" zakazu udzielania nowych zezwoleń i dokonuje w tej materii prawidłowej wykładni spornego przepisu art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ocenianego – w realiach rozpoznawanej sprawy - jako nietechniczny, niedyskryminacyjny oraz niebędący przeszkodą w handlu unijnym i niestanowiący bariery w swobodnym przepływie towarów, z uwzględnieniem poglądów wyrażanych w licznych i przywoływanych orzeczeniach TSUE. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. ----------------------- 5