III SA/Lu 59/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności złożonego odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2021 r., znak: [...] Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia 18 października 2021 r. złożonego przez M. D. - Dyrektora Sklepu C. w Z. na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zamościu z dnia 4 października 2021 r., znak: [...] Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 13 września 2021 r. została przeprowadzona przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zamościu kontrola sanitarna w sklepie budowlano-remontowym C. w Z.. O zamiarze wszczęcia kontroli i jej terminie zawiadomiona została C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. do której należy przedmiotowy sklep. Zawiadomienie zostało wysłane na adres Spółki W., ul. [...] (k-1 akt administracyjnych). W związku z uchybieniami stwierdzonymi w czasie kontroli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zamościu decyzją z dnia 4 października 2021 roku, znak: [...] nakazał C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością: - prowadzić rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi i ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym zgodnie z obowiązującymi wymaganiami; - prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym zgodnie z obowiązującymi wymaganiami; - prowadzić rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych zaklasyfikowanych do 3 grupy zagrożenia z uwzględnieniem danych określonych w obowiązujących przepisach; - prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zaklasyfikowanych do 3 grupy zagrożenia zgodnie z obowiązującymi wymaganiami. Powyższa decyzja doręczona została na adres Spółki w W., ul. [...] w dniu 11 października 2021 r.( k-29 akt administracyjnych). Odwołanie od tej decyzji w ustawowym terminie zostało wniesione przez C. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i podpisane przez M. D. - Dyrektora Sklepu C. w Z.. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 9 listopada 2021 r. wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych złożonego odwołania poprzez podpisanie go przez osobę uprawnioną do reprezentowania C. Spółki z o. o. w W. lub dołączenia stosownego pełnomocnictwa/upoważnienia dla osoby podpisanej pod odwołaniem do reprezentowania zakładu w przedmiotowym zakresie zgodnie z art. 33 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Wezwanie zaadresowane na adres Spółki w W., ul. [...] otrzymała ona w dniu 15 listopada 2021 r.(k-50 akt administracyjnych). Termin do usunięcia braków formalnych odwołania upłynął w dniu 22 listopada 2021 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2021 r., stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia 18 października 2021 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że odwołanie z 18 października 2021 r. jako niespełniające wymogów formalnych jest bezskuteczne, a to wyklucza dopuszczalność przystąpienia przez organ do jego merytorycznego rozpatrzenia. C. Spółka z o. o. w W. pouczona została o treści art. 134 k.p.a. i nie uzupełniła braku formalnego odwołania – podpisania pisma przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki lub złożenia stosownego pełnomocnictwa. Uznać zatem należało na mocy art.134 k.p.a., odwołanie złożone w dniu 18 października 2021 r. za niedopuszczalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący C. sp. z o. o. w W. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 45 k.p.a. i art. 41 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że wezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych pismem z dnia 9 listopada 2021 r. zostało skutecznie doręczone 15 listopada 2021 r., podczas gdy skarżąca w odwołaniu z dnia 18 października 2021 r. wskazała jako adres do doręczeń adres inny niż adres, na który zostało wysłane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 6, 8, 9 i 10 § 1 k.p.a., poprzez obciążenie skarżącej negatywnymi skutkami prawnymi, wynikającymi z niewłaściwego działania organu administracyjnego wysyłającego wezwanie do uzupełnia braków formalnych na nieprawidłowy adres, pomimo wskazania przez Skarżącą adresu do korespondencji w odwołaniu z dnia 18 października 2021 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; c) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez Organ wszystkich niezbędnych czynności wymaganych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, polegającego na pominięciu przy ocenie sprawy okoliczności wysłania wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonego na adres inny niż wskazany w treści odwołania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu strona skarżąca powołując się na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjne z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OZ 1387/18) twierdziła , że skoro wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało wysłane na inny adres niż ten wskazany w odwołaniu z dnia 18 października 2021 r. jako adres korespondencyjny, nie było podstaw od uznania, że zostało ono skutecznie doręczone 15 listopada 2021 r., a termin do jego wykonania upłynął 22 listopada 2021 r. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia. Powołując się na powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc jednocześnie iż strona postępowania nie wskazała wprost o innym adresie do doręczeń niż adres Spółki, tj. ul. [...], [...] W., tym samym strona nie dopełniła obowiązku zawartego w art. 41 § 1 k.p.a. W toku postępowania strona nie powiadomiła i nie wskazała zmiany adresu do doręczeń. Brakuje również zmian w zakresie adresu do doręczeń w Krajowym Rejestrze Sądowym. Strona nie kwestionowała adresu, na który była kierowana dotychczas korespondencja. Tym samym ma tu zastosowanie przepis art. 41 § 2 k.p.a., zgodnie z którym doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Organ drugiej instancji podniósł również, iż w niniejszej sprawie nie było ustanowionego pełnomocnika strony, tym samym organ wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych, kierując korespondencję na adres wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie mógł skierować wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa na adres zamieszczony w odwołaniu, ponieważ osoba wnosząca odwołanie nie była uprawniona do odbioru wezwania, uzupełnienia braków formalnych i reprezentowania C. Spółki z o.o., co jest zgodne z art. 45 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy istniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącą Spółkę, z uwagi na nieusunięcie braków formalnych. W pierwszej kolejności należy nadmienić, iż w orzecznictwie występuje rozbieżność w kwestii właściwej formy i podstawy prawnej zastosowania konsekwencji procesowych nieusunięcia braków formalnych odwołania. Choć w orzecznictwie można odnotować pogląd wskazujący, że w takiej sytuacji należy pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., to skład orzekający w rozpoznawanej sprawie przychyla się do poglądu odmiennego, według którego w takiej sytuacji należy stwierdzić niedopuszczalność odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a. (por. wyroki NSA z 30 stycznia 2020 r., II OSK [...]; z 15 kwietnia 2010 r., I OSK [...]; z 28 stycznia 2011 r., I OSK [...]; z 1 kwietnia 2016 r., II OSK [...]; z 31 maja 2016 r., II OSK [...]; 1z 3 października 2017 r., II OSK [...], z 1 marca 2017 r., II OSK [...]). Sąd przychyla się do argumentacji, że odwołanie, którego braków formalnych nie usunięto pomimo wezwania, nie może być merytorycznie rozpatrzone, a zatem jest niedopuszczalne. W postępowaniu odwoławczym nie ma zastosowania instytucja pozostawienia odwołania bez rozpoznania przewidziana w art. 64 k.p.a. Skoro kwestia formalnego zakończenia postępowania została uregulowana w art. 134 k.p.a. w sposób odmienny niż w przypadku podań w postępowaniu przed organem I instancji, to należy przyjąć, że w postępowaniu odwoławczym przepis art. 64 k.p.a. nie ma zastosowania. W tej sytuacji Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął prawidłową koncepcję zastosowania art. 134 k.p.a. dla ustalenia konsekwencji prawnych nieusunięcia braków formalnych odwołania. Istota sporu tkwi jednak w tym, czy w rozpoznawanej sprawie skarżącej Spółce na prawidłowy adres wysłane zostało wezwanie i czy w związku z tym nastąpiło skuteczne doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania wzywające do jego podpisania przez osobę uprawnioną do reprezentowania C. Spółki z o. o. w W. lub dołączenia stosownego pełnomocnictwa/upoważnienia dla osoby podpisanej pod odwołaniem. Podanie wniesione przez osobę prawną (a taką jest C. Spółka z o. o. w W.), powinno być podpisane przez jej ustawowych lub statutowych przedstawicieli – osoby uprawnione do jej reprezentacji (art. 30 § 3 k.p.a.). W sytuacji, gdy – tak jak w rozpoznawanej w sprawie – organ odwoławczy nie dysponował upoważnieniem udzielonym wnoszącemu odwołanie w imieniu skarżącej Spółki, zachodziła wadliwość formalna podania, jakim jest odwołanie (por. art. 63 § 1 k.p.a. in principio). Dlatego złożonemu środkowi zaskarżenia nie można było nadać dalszego biegu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury uzupełnienia braków formalnych, przewidzianej w art. 64 k.p.a. Zagadnienie doręczeń w postępowaniu administracyjnym ma istotne znaczenie dla prawidłowości podejmowania rozstrzygnięć przez organy ze względu na skutki prawne. Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego reguluje problematykę doręczeń w przepisach od art. 39 do art. 49b. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Miejscem doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym jest lokal ich siedziby. Siedzibą osób prawnych jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający, jeśli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej (art. 41 k.c.). Osoby prawne, do których stosuje się przepisy ustawy o KRS, są obowiązane we wniosku o wpis do rejestru wskazać nie tylko siedzibę, lecz także adres (art. 38 pkt 1 lit. c ustawy o KRS). Należy domniemywać, że siedziba i adres osoby prawnej wpisanej do rejestru są prawdziwe (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS). Zatem przyjąć należy, że w treści art. 45 k.p.a. określone zostały warunki prawidłowego doręczenia pism jednostkom organizacyjnym oraz organizacjom społecznym, dokonywanego w lokalu ich siedziby. Nie wyklucza on jednak możliwości doręczania pism w inny sposób. Zainteresowana jednostka organizacyjna może wskazać miejsce do doręczeń inne, niż lokal jej siedziby (pełnomocnik do doręczeń), w związku z czym doręczenie dokonane we wskazanym miejscu będzie zgodne z prawem (por. wyrok NSA z 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1650/09, LEX nr 746709). Wymóg określony w art. 45 k.p.a. ma istotne znaczenie materialne, stanowiąc gwarancję dokonania doręczenia organowi osoby prawnej w taki sposób, by umożliwić organowi powołanemu do reprezentowania osoby prawnej i kierowania jej działalnością, należyte zapoznanie się z treścią kierowanych do organu pism i podjęcie działań niezbędnych do dochodzenia praw i obrony swych interesów. W związku z tym nie należy go interpretować literalnie, co daje podstawę do uznania istnienia uprawnienia strony postępowania do wskazania adresu do korespondencji. Ponadto, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II OZ 1387/18, jest to przejaw dbałości strony o własne interesy w postępowaniu administracyjnym, tak aby korespondencja docierała do niej bez zakłóceń w toku postępowania. Składowi orzekającemu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego znany jest pogląd zgodnie, z którym doręczenie dokonane poza lokalem siedziby nie wywołuje skutku prawnego, nawet jeśli odbierającym jest osoba uprawniona i ona pokwituje odbiór (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 305), ale nawet jego autorzy dopuszczają modyfikację tej zasady w przypadku, gdy podmioty wymienione w art. 45 k.p.a. w sposób wyraźny wskażą inne miejsce doręczania im pism. Jednostka organizacyjna nie jest bowiem pozbawiona możliwości korzystania z doręczenia jej pism urzędowych także pod innym, wskazanym przez nią adresem. Jeżeli więc strona wskaże adres, pod jaki ma być kierowana do niej korespondencja, to zrozumiałe jest, iż pod tym adresem właśnie czynności odbioru będzie dokonywać upoważniony przez stronę do jej dokonania pełnomocnik (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1650/09, LEX nr 746709). Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 268). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ drugiej instancji prawidłowo kierował całość korespondencji na adres głównej siedziby Spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, to jest ul. [...], [...] W.. Strona w postępowaniu administracyjnym nie zakwestionowała tego adresu na który dotychczas kierowana była korespondencja oraz nie powiadomiła i nie wskazała zmiany adresu do doręczeń. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, iż skarżąca w odwołaniu wskazała adres do doręczeń i na ten adres należało dokonać doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania. Przede wszystkim odwołanie zostało podpisane przez osobę - M. D. , która w Dziale drugim Krajowego Rejestru Sądowego nie jest ujawniona jako osoba uprawniona do reprezentowania przedmiotowej Spółki. Z przedmiotowego pisma procesowego spółki z dnia18 października 2021 r. nie można było również domniemywać, iż osoba która się pod nim podpisała jest pełnomocnikiem skarżącej Spółki. W aktach administracyjnych nie ma również upoważnienia dla M. D. uprawniającego go do reprezentowania C. Spółka z o. o. w W. w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, ze względu na brak jednoznacznego oświadczenia w jakim charakterze procesowym w postępowaniu występuje M. D. oraz niezłożenia upoważnienia do składania jakiegokolwiek oświadczenia w imieniu Spółki przez tą osobę, pismo nazwane odwołaniem od decyzji z dnia 4 października 2021 roku, znak: [...], nie mogło wywołać skutku w postaci wskazania adresu do korespondencji. Tym samym ma tu zastosowanie przepis art. 41 § 2 k.p.a., zgodnie z którym doręczenie pisma z dnia 9 listopada 2021 r. pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jak wynika z akt administracyjnych doszło do doręczenia pisma organu z dnia 9 listopada 2021 r. w siedzibie skarżącej do rąk osobie upoważnionej do odbioru pism w imieniu Spółki, która odebrała pismo pokwitowała jego odbiór, a nadto nie kwestionowała wówczas sposobu jego doręczenia, należało więc przyjąć, że doręczenie zostało dokonane w sposób prawidłowy. Taki sposób doręczenia nie ograniczał w żaden sposób uprawnień skarżącej Spółki, nie uniemożliwiał jej zapoznania się z treścią wezwania organ do uzupełnienia braków formalnych złożonego odwołania, czy też w zakreślonym terminie podpisania odwołania przez osobę uprawnioną do reprezentowania C. Spółki z o. o. w W. lub dołączenia stosownego pełnomocnictwa/upoważnienia dla osoby podpisanej pod odwołaniem do reprezentowania Spółki w przedmiotowym zakresie zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. To że skarżąca Spółka nie uzupełniła braku formalnego odwołania nie może stanowić podstawy do kwestionowania następczego prawidłowości doręczenia, które nie było do tego momentu przez Spółkę kwestionowane. Należy zauważyć, że doręczenie ma zapewnić stronie możność zapoznania się z korespondencją kierowaną do Spółki i nie ma samodzielnego i osobnego znaczenia. Konkludując powyższe rozważania, za niezasadne trzeba uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie naruszył art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, gdyż wyjaśnił wszechstronnie stan faktyczny sprawy i ustaliło prawidłowo, iż Spółka w żadnym z pism kierowanych do organu w sposób wyraźny nie wskazała innego miejsce doręczania jej pism; nie naruszył art. 11 k.p.a., gdyż wyjaśnił przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, które przesądziły o treści zaskarżonego postanowienia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."). oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.