III SA/Lu 60/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: I. Przyznać L. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący pismem z dnia 3 marca 2009r. wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, w terminie złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku skarżący dołączył szereg dokumentów odzwierciedlających jego aktualne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego i na leczenie. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Mając na względzie aktualną sytuację materialną i rodzinną przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych dokumentach stwierdzić należy, że strona skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, nie jest bowiem w stanie ponieść tego kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci (w tym jeden pełnoletni syn jest osobą pracującą). Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się: renta strony w kwocie [...] zł wynagrodzenie za pracę żony w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę najstarszego syna w kwocie [...] zł. W odniesieniu do posiadanego majątku skarżący wykazał we wniosku, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 w [...], dom o pow. [...] m2 oraz dwie działki o pow. [...] ha i [...] ha położone w miejscowości [...]. Poza tym nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Natomiast po stronie stałych miesięcznych wydatków strona wykazała następujące pozycje: dojazdy dziecka do szkoły – [...] zł; zaległe koszty ogrzewania – [...] zł; czynsz- [...] zł; rata kredytu w [...] – [...] zł; spłata karty [...] – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł za okres od [...] do [...] (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); woda – [...] zł, Multimedia – [...] zł, telefon – [...] zł; wymagalna do spłaty kwota kredytu w [...] – [...] zł; wydatki na leki – [...] zł w okresie od [...] do [...] (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); opłata energii za mieszkanie w [...] – [...] zł; opłata za wodę i ścieki w [...] – [...] zł, podatek od nieruchomości w [...] – [...] zł rocznie (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym); opłata za wydanie kserokopii w niniejszej sprawie – [...]zł . Łączna kwota miesięcznych koniecznych wydatków w rodzinie strony wynosi zatem – [...] zł. W tym miejscu podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 292,80 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). W przedstawionej sytuacji po uiszczeniu stałych koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego ([...] zł), wpisu sądowego od skargi (100 zł) oraz kosztów wynagrodzenia adwokackiego (292,80 zł) rodzinie strony pozostawałaby w dyspozycji kwota [...] zł ([...] zł – [...] zł) na bieżące utrzymanie (zakup żywności, ubrań itp.). Natomiast w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwota ta wyniosłaby [...] zł co jest kwotą zbliżoną do tzw. minimum socjalnego określonego art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. - Dz.U. z 2008r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w nawet sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), gdzie kryterium dochodowe stanowiące jedną z przesłanek uprawniających do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego dla osoby w rodzinie wynosi - 351 zł. Dlatego też zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem jednoczesne uiszczenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia związanych z tym należności, choćby w części, a w tym celu gromadzić potrzebne środki z dochodów bieżąco uzyskiwanych. W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania, stwierdzić należy, że obecna sytuacja materialna strony nie należy do skrajnie trudnych, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przeciętny standard życia mieszkańców regionu. Rodzina strony ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci domku wraz z dwoma działkami, strona i jej małżonek oraz jedno z dzieci posiadają własne stałe źródła dochodów, dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji poniesienie kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł leży w granicach możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia przesłanek do całkowitego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.