III SA/Lu 604/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] nr [...], rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, działając na mocy art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.), w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...], którą na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej przeniósł funkcjonariusza celnego K. M. z Oddziału Celnego w H. do pełnienia służby w Oddziale Celnym w H. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z artykułem 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Działając na podstawie tego przepisu, decyzją z dnia [...] przeniósł funkcjonariusza celnego K. M. z Oddziału Celnego w H. do pełnienia służby w Oddziale Celnym w H., mając na uwadze przede wszystkim aktualne potrzeby personalne tych komórek organizacyjnych. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, zaś Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ argumentował swe stanowisko tym, że skarżący jako funkcjonariusz celny pełniący służbę w danym urzędzie celnym, powinien być świadomy możliwości zmiany miejsca pełnienia służby. Z aneksu do aktu mianowania do służby z dnia [...] maja 2002 r., wynika, że miejsce pełnienia służby Skarżącego stanowi Urząd Celny. Zgodnie zaś z zarządzeniem Nr 8 Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF, Nr 4, poz. 21 ze zm.) Urząd Celny swoją właściwością obejmuje nie tylko Oddział Celny w H., ale również Oddział Celny w H., do którego Skarżący został przeniesiony. Organ wskazuje, że podejmując decyzję o przeniesieniu, wziął pod uwagę przede wszystkim dobro Służby Celnej oraz aktualne potrzeby personalne poszczególnych komórek organizacyjnych. Organ wskazuje także, że "nie bez znaczenia jest fakt", że skarżący "stoi pod zarzutem" popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 239 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 12 kk, który ma ścisły związek z wykonywaniem przez skarżącego obowiązków służbowych w Oddziale Celnym w H. W interesie Służby i skarżącego leży więc, aby przynajmniej do zakończenia dochodzenia nie pełnił on służby w H. K. M. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez niesprecyzowanie przesłanki zawartej w tym przepisie, jaką są "ważne względy służbowe", mogącej stanowić przyczynę przeniesienia służbowego, a także rażące naruszenie art. 104 § 1 kpa i art. 138 kpa poprzez niewłaściwe sformułowanie orzeczenia, w sentencji którego brak jest słowa "decyzja". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ podniósł, że z uwagi na fakt, że w wyżej powołanym przepisie użyto określenia prawnie niezdefiniowanego – "ważne względy służbowe", sposób rozstrzygnięcia został pozostawiony tzw. uznaniu administracyjnemu. Zgodnie art. 1 b pkt 5 ustawy o Służbie Celnej do zadań Dyrektora Izby Celnej należy m. in. realizacja polityki kadrowej w podległych jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, a wydając przedmiotową decyzję o przeniesieniu Skarżącego do pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej, Dyrektor uznał je za celowe i niezbędne dla prawidłowego jej funkcjonowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 104 § 1 kpa i art. 138 kpa poprzez niewłaściwe sformułowanie orzeczenia, w sentencji którego brak jest słowa "decyzja", Dyrektor Izby Celnej przytacza wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1163/81, gdzie wskazano, że "pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji". Organ uznał zatem, że o tym czy dany akt jest decyzją czy też nie przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego sprawę. Tak więc jeżeli określony akt nie jest nazwany decyzją, to jest nią w istocie, gdy tylko zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej. W związku z powyższym Organ nie zgadza się ze stanowiskiem Skarżącego, iż doszło do poważnego naruszenia prawa i winno to skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, a zatem zasługuje na uwzględnienie. Zacząć należy od tego, że trafne są wywody Organu na temat cech rozstrzygnięcia jako decyzji. Uchybienia formalne decyzji nie byłyby w przedmiotowej sprawie wystarczające do jej uchylenia. Przyczyną uchylenia decyzji są jej wady o charakterze merytorycznym. Dyrektor Izby Celnej podejmując decyzję o przeniesieniu skarżącego na inne miejsce oparł się na podstawie prawnej przewidzianej w art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej (zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości). Należy zatem ustalić, czy spełnione są przesłanki przewidziane tym przepisem, mając na uwadze w szczególności zarzut skarżącego, iż nie są mu znane istotne przyczyny uzasadniające zmianę miejsca wykonywania służby. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że nie jest w stanie dokonać oceny, czy przeniesienie skarżącego w istocie uzasadnione było istnieniem ważnych względów służbowych, ponieważ żadne takie konkretne względy nie zostały w decyzji wskazane. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie ma o tyle charakter uznaniowy, że ustaliwszy istnienie przesłanek, Organ mógł przenieść skarżącego, lub go nie przenosić, decyzję tę mógł również podjąć w stosunku do innego funkcjonariusza, na własną odpowiedzialność dobierając kryteria, którymi się kieruje w polityce kadrowej. Nietrafnie jednak wskazuje organ, że sama możliwość podjęcia takiej decyzji nie podlega merytorycznej kontroli, bowiem ustawodawca w art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej zawarł wymóg, aby istniały ważne względy służbowe tego przeniesienia. Kontroli Sądu podlega zatem istnienie tychże względów, której stwierdzenie powinno było inicjować postępowanie organu celnego w tym zakresie, poza kontrolą sądu leży zaś trafność decyzji mających na celu zaspokojenie tych względów – o ile nie naruszają one z kolei innych przepisów regulujących funkcjonowanie służby celnej. Takie względy nie zostały wskazane, choć organ wielokrotnie wspomina o ich istnieniu. O ile zatem organ zdecyduje się ponownie wydać podobną decyzję, sprecyzuje te przyczyny. Organ wskazuje także, że "nie bez znaczenia jest fakt", że skarżący "stoi pod zarzutem" popełnienia określonych przestępstw, a zatem w interesie Służby i skarżącego leży, aby przynajmniej do zakończenia dochodzenia nie pełnił on służby w H. Nie jest wystarczające wskazanie, że dana okoliczność jest "nie bez znaczenia", organ musi wskazać, jakie jest w jego ocenie znaczenie danej okoliczności, a więc czy np. jego decyzja ma zapewnić prawidłowy tok postępowania prowadzonego przez organy ścigania. Podobnie niejasne jest stanowisko organu w zakresie, w jakim powołuje się na interes Służby i skarżącego. Organ nie wskazuje, jaki konkretnie interes ma na myśli, podejmując decyzję, a więc czy jest to np. forma kary, środek wychowawczy, zapobiegawczy, przejaw prewencji kierowany do innych funkcjonariuszy itd. – w kontekście "ważnych względów służbowych". Podsumowując – decyzja o przeniesieniu funkcjonariusza do innego urzędu wymaga wykazania przyczyn uzasadniających takie przeniesienie. Przyczyny te to konkretnie sprecyzowane względy służbowe, przy czym nie wszystkie, lecz wyłącznie te, które należy ocenić jako ważne. W wypadku braku sprecyzowania tych względów nie jest możliwe dokonanie sądowej weryfikacji zaskarżonego orzeczenia i ustalenie, czy wymóg ustawowy rzeczywiście zaistniał. Orzeczenie zatem jest wadliwe. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, należało orzec, jak w sentencji. O zwrocie kosztów Sąd nie orzekał, gdyż ze względu na zwolnienie ustawowe skarżącego od obowiązku ich ponoszenia, nie było podstaw do orzekania o ich ponoszeniu.