III SA/Lu 610/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Kolegium"), po rozpatrzeniu wniosku T.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. T.W. zwrócił się o uchylenie decyzji Starosty w sprawie dochodzenia roszczeń przed Sądem Rejonowym w sprawie oznaczonej sygn. akt [...] i przed Sądem Okręgowym w sprawie oznaczonej sygn. akt [...]. Kolegium oceniło, że sprawy dochodzenia roszczeń majątkowych przed sądami powszechnymi przez jednostki samorządu terytorialnego nie podlegają rozstrzyganiu w drodze decyzji administracyjnej, zatem organ nie jest władny by nakazać Staroście rezygnacji z dochodzenia roszczeń wynikających z umów cywilnoprawnych lub innych zdarzeń wynikających z prawa do dysponowania majątkiem powiatu. Mając na uwadze, że sprawa będąca przedmiotem wniosku nie należy do kategorii spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, postępowanie w tej sprawie nie mogło być wszczęte przed Kolegium (art. 61a § 1 k.p.a.). W skardze sądowej T.W., wskazując na pismo Zarządu Powiatu z dnia [...] lipca 2011 r., skierowane do Sądu Okręgowego Wydział Gospodarczy podniósł, że w jego ocenie, powyższe działanie organu ma na celu spowodowanie szkody w jego majątku. W dalszej kolejności zarzucił, że wydany w następstwie wskazanego pisma procesowego wyrok sądu z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...] (nieprawomocny), jest bezprecedensowy przez ukrycie faktu naruszenia przepisów art. 139 i 140 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907) oraz Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej nr 213/2008 z dnia 28 listopada 2007 r. W ocenie skarżącego, Kolegium winno wskazać na naruszenia prawa przez niestosowanie kodów CPV dotyczących napraw i konserwacji w przetargu w wyniku którego zawarto umowę, co było przedmiotem roszczenia wniesionego przez Starostę do sądu powszechnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, że sprawa opisane we wniosku nie należy do kategorii spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, co oznacza, że postępowanie w tej sprawie nie mogło być wszczęte przed Kolegium. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Źródło sporu w niniejszej sprawie stanowił konflikt powstały na tle umowy zawartej pomiędzy T. W. prowadzącym działalność pod firmą [...] a Dyrektorem Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej z dnia [...] września 2008 r., której przedmiotem była sprzedaż lampy do tomografu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] października 2009 r. kupujący (SP ZOZ) odstąpił od powyższej umowy, z uwagi na wadliwość przedmiotu sprzedaży oraz zażądał zwrotu ceny za zakupiony towar. Wobec braku spełnienia żądania przez sprzedającego, SP ZOZ wniósł powództwo przeciwko T. W. o zapłatę do Sądu Rejonowego, sygn. akt [...] oraz do Sądu Okręgowego, sygn. akt [...]. W związku likwidacją SP ZOZ , prowadzoną na podstawie uchwały Rady Powiatu Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 126, poz. 2168) zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 3, poz. 48), zobowiązania i należności oraz majątek Zakładu po zakończeniu likwidacji stały się należnościami i zobowiązaniami oraz majątkiem Powiatu [...]. W ocenie sądu, treść wniosku K. W. złożonego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] maja 2013 r. nie budzi wątpliwości. Wnioskodawca zakwestionował prawo Starosty Powiatu do dochodzenia przed sądami powszechnymi roszczeń wynikających z umowy zawartej w dniu [...] września 2008 r. oraz "przejęcie zobowiązań wynikających ze sporu o nienależyte wykonanie umowy z dnia [...].09.2008 r. (...)". Zdaniem autora wniosku, roszczenia zawarte w pozwach o zapłatę nie odnoszą się do postanowień wynikających z treści zawartej pomiędzy stronami umowy. Sformułowane żądanie zostało uzupełnione stanem faktycznym obejmującym działanie kupującego w zakresie wykorzystania sprzętu - tomografu komputerowego, w którym zamontowana została lampa będąca przedmiotem umowy sprzedaży, jej uszkodzenia, serwisowania oraz zniszczenia. Taką sytuację Kolegium orzekające w sprawie zasadnie oceniło jako inne uzasadnione przyczyny, z powodu których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte (art. 61a § 1 k.p.a.). Przepis ten stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (przesłanka podmiotowa) lub z innych uzasadnionych przyczyn (przesłanka odnosząca się do przedmiotu sprawy) postępowanie nie może być wszczęte. Druga z tych przesłanek – "inne uzasadnione przyczyny" nie została w art. 61 a § 1 k.p.a. dookreślona. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ustalenie jej znaczenia wymaga odniesienia do regulacji stwierdzenia nieważności decyzji. Celem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, jest bowiem uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (decyzja administracyjna) byłby obarczony wadą istotną (por. G. Ł., Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a k.p.a.), [w:] Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, publ. LEX). Przyjąć więc należy, że przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. m.in. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 620/13, w Gliwicach z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1161/12, w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 487/12). Zwrócić również należy uwagę, że na gruncie art. 1 pkt 1 k.p.a. każda sprawa, w której organ administracji publicznej dokonuje władczej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki, jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Koniecznym elementem decyzji, jako przejawu woli organu administracyjnego, jest stanowcze rozstrzygnięcie sprawę co do jej istoty, w granicach żądania określonego przez stronę. Jeżeli zatem strona żąda wydania decyzji administracyjnej w sprawie, w której przepisy prawa nie przewidują tej formy działania organu, a więc brak jest przepisów prawa materialnego, które wyposażałyby organ w kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w sprawie, w której wniosek (podanie) wpłynęło, to nie można wszcząć i prowadzić postępowania ze względu na oczywistą bezzasadność żądania. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że Kolegium prawidłowo oceniło przedmiot żądania. Wnioskodawca domagał się zobowiązania Starosty do wycofania wniesionych pozwów o zapłatę oraz zaniechania dalszego dochodzenia roszczeń, wynikających z zawartej umowy kupna-sprzedaży. Niezależnie od tego, jak można ocenić żądanie zapłaty w aspekcie norm prawa cywilnego, to do rozstrzygania takich żądań właściwy jest sąd powszechny, a nie organy administracji publicznej. Nie ma też przepisów szczególnych, które rozpoznanie takich spraw przekazywałyby do kompetencji organów administracji. Wbrew stanowisku skarżącego, Kolegium nie było uprawnione do merytorycznego rozpatrzenia dalszych zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., a wskazujących na "wydanie wyroku w drodze przestępstwa lub nieznajomości przepisów". Podkreślić należy, że prawidłowość sądowego postępowania w sprawie o sygn. akt [...] nie może być oceniana w żadnym z trybów weryfikacyjnych, uwzględnionych w systemie procesowego prawa administracyjnego, zatem ustalenia dokonane przez sąd powszechny - Sąd Okręgowy zawarte w uzasadnieniu wyroku tego sądu nie mogą stanowić przedmiotu kontroli przed organami administracji publicznej. Także w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, sąd nie jest uprawniony do oceny stanu faktycznego i przepisów prawa stanowiących podstawę wyrokowania przez sąd powszechny. Tym samym, prawomocny wyrok sądu powszechnego istnieje w obrocie prawnym i wiąże inne sądy, organy administracji publicznej oraz pozostałe podmioty. Jeżeli natomiast wyrok sądu powszechnego wydany w I instancji jest nieprawomocny, przez co nie ma jeszcze ustawowej mocy wiążącej w myśl art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, to może podlegać kontroli instancyjnej wyłącznie przed sądami powszechnymi. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).