III SA/Lu 623/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a I. przyznać H. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przynoszące roczny dochód w kwocie [...]złotych. Skarżący jest również właścicielem ciągnika rolniczego, rok produkcji 1987, o wartości [...] złotych oraz budynku gospodarczego w stanie budowy. Skarżący wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłał pismo z dnia 6 lipca 2018 r., w obszernych wywodach którego oświadczył między innymi, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2, który wymaga kapitalnego remontu i odnośnie własności którego toczy się obecnie postępowania sądowe. Ponadto oświadczył, że odmawia przedstawienia informacji dotyczących ewentualnych oszczędności, gdyż ochronę takich informacji gwarantuje ustawa o ochronie danych osobowych, w związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi wydał dotychczas kwotę [...]złotych, susza spowodowała, że plony będą mniejsze w związku z czym czeka skarżącego wegetacja, prócz dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego nie osiąga bowiem żadnych innych źródeł dochodu oraz, iż miesięcznie na koszty utrzymania koniecznego przeznacza kwotę [...]złotych. Do pisma dołączył zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] r. ,z którego wynika, że jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych oraz współwłaścicielem w Ľ części użytków rolnych o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych oraz w 5/8 części użytków rolnych o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych; wyciąg z rachunku bankowego za okres od 5 stycznia 2017 r. do 10 grudnia 2017 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego z miesiąca czerwca 2018 r. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący ma stałe źródło dochodu, który pokrywa wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych oraz współwłaścicielem w Ľ części użytków rolnych o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych oraz w 5/8 części użytków rolnych o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Ma też zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc skarżącego zaliczyć do osób ubogich, pozbawionych środków do życia bądź takich, których dochód nie wystarcza na pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym nie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący nie jest bowiem w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. W myśl art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W niniejszej sprawie ze względu na jej stadium zaawansowania minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru wynosi 360 (§14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015, poz. 1800) złotych zaś koszty sądowe sprowadzają się do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w kwocie [...]złotych oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...]złotych. W myśl obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2017 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2016 r. (M.P. z 2017 r., poz. 884) z użytków rolnych będących własnością skarżącego osiąga on roczny dochód w kwocie [...]złotych, co daje średni miesięczny dochód w wysokości [...] złotych. Stałe koszty utrzymania koniecznego skarżący określił na kwotę [...]złotych. Zatem kwota dochodu uzyskiwanego z uprawy użytków rolnych należących do skarżącego umożliwi mu uiszczenie obecnie wymaganych kosztów sądowych. Jednak uiszczenie z niej minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru niemal w całości pozbawi skarżącego miesięcznego dochodu. Pozostanie mu bowiem kwota [...]złotych. Z tych powodów referendarz sądowy przyjął, że skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie jest w stanie ponieść koszty sądowe wymagane na obecnym etapie postępowania zaś poniesienie przez skarżącego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.