III SA/Lu 624/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], Wojewoda L. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnej Rady Miasta K. M. S. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II K 1241/11, warunkowo umorzył postępowanie karne wobec M. S. na okres próby jednego roku. Wyrok uprawomocnił się 6 stycznia 2012 r. W ocenie Wojewody, skoro zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm.), dalej: Ordynacja wyborcza, prawa wybieralności nie mają osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a wobec M. S. zapadło takie orzeczenie, to stosownie do art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej, w razie zaistnienia okoliczności określonej w art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej, rada gminy powinna stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. W niniejszej sprawie Rada Miasta K. nie wypełniła obowiązku podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, także pomimo wezwania skierowanego przez organ nadzoru. W związku z tym na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), dalej: u.s.g., uzasadnione było wydanie zarządzenia zastępczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe zarządzenie zastępcze M. S. wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 1 i art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, poprzez wydanie zarządzenie zastępczego bez podstawy prawnej przez organ nieuprawniony; - art. 16 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy utracił on moc obowiązującą z dniem 21 lipca 2011 r. w związku z wyrokiem trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt K 9/11; - art. 98a u.s.g. poprzez przyjęcie tego przepisu jako podstawy prawnej zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sytuacji gdy nie może on stanowić podstawy do wydania zarządzenia zastępczego w niniejszej sprawie; - art. 383 ust. 2a w związku z art. 11 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia – Kodeks wyborczy poprzez jego pominięcie; - art. 7 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 190 ust. 1 pkt 3) Ordynacji wyborczej poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy przepis nie miał zastosowania w związku z utratą mocy obowiązującej art. 16 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie wprost przepisy ustawy z dnia 5 stycznia – Kodeks wyborczy, który nie przewiduje jako przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. W ocenie skarżącej, w świetle ustawy z dnia 5 stycznia – Kodeks wyborczy, Wojewoda nie jest uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego w niniejsze sprawie, ponieważ z art. 11 § 2 wspomnianej ustawy wynika, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Skarżąca podkreśliła również, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego z powodu utraty prawa wybieralności w przypadkach wymienionych w art. 11 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia – Kodeks wyborczy zostało powierzone komisarzowi wyborczemu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie zastępcze nie narusza prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, jaki organ i na jakiej podstawie prawnej był właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej Rady Miasta K. Zaskarżone zarządzenie zastępcze dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej Rady Miasta K. wybranej w wyborach samorządowych w 2010 r. Wybory te przeprowadzone zostały zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm.). Z dniem 1 sierpnia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.), kompleksowo regulująca zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów: do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta RP; do Parlamentu Europejskiego w RP; do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego; oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. W kwestii wyborów samorządowych nowa regulacja zastąpiła poprzednio obowiązującą, wspomnianą ustawę z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Zgodnie jednak z regulacjami intertemporalnymi, zawartymi w art. 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113, z późn. zm.), nowy Kodeks wyborczy ma zastosowanie do wyborów zarządzonych po dniu jego wejścia w życie oraz kadencji rozpoczętych po przeprowadzeniu tych wyborów (ust. 1). Do wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie Kodeksu wyborczego stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której Kodeks wyborczy wszedł w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 3). W tym miejscu stwierdzić należy, że treść norm prawnych zawartych w art. 16 ust. 3 oraz w art. 16 ust. 2 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy (którego niezgodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt K 9/11) różni się w istotny sposób, co ma wpływ na interpretację tych przepisów. W ust. 2 mowa jest o wyborach zarządzonych przed dniem wejścia w życie ustawy - Kodeks wyborczy, który mógł dotyczyć w istocie tylko wyborów do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się jesienią 2011 r. W obowiązującym zaś art. 16 ust. 3, który nie był objęty wspomnianym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, mowa jest o wyborach przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa - Kodeks wyborczy. Przepis ten należy odnosić do wyborów samorządowych, kadencji trwającej już od 2010 r. Z porównania brzmienia tych dwóch norm wynika wyraźnie, że wolą ustawodawcy było, aby do całej kadencji miał zastosowanie ten sam reżim prawny. Z powyższych wywodów wynika, że status prawny skarżącej jako radnej wybranej w wyborach, które odbyły się w 2010 r. jest regulowany przepisami dotychczasowymi, tj. Ordynacją wyborczą. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 Ordynacji wyborczej prawa wybieralności (biernego prawa wyborczego) nie mają osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II K 1241/11, warunkowo umorzył postępowanie karne wobec M. S. na okres próby jednego roku. W świetle powyższych ustaleń nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że skarżąca z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego (a więc z dniem 6 stycznia 2012 r.) utraciła bierne prawo wyborcze. Brak prawa wybieralności jest przesłanką wygaśnięcia mandatu radnego (art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej). Skutek ten następuje z mocy samego prawa, a uchwała właściwej rady (sejmiku) ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający ten fakt. W rozpoznawanej sprawie zostały również zachowane w pełni wymogi proceduralne dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Wobec bezskuteczności wezwania Rady Miasta K. do wypełnienia obowiązków wynikających z art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej, Wojewoda L. był uprawniony na podstawie art. 98a u.s.g., do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Zachowane zostały przy tym zarówno określone w art. 98a ustawy terminy oraz dopełniony został obowiązek powiadomienia Ministra Administracji i Cyfryzacji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.