III SA/Lu 632/12
WyrokWSA w Lublinie2012-12-20
Skład orzekający: Marek Zalewski, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne w sprawie o wydanie kluczy do lokalu stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie na pobyt stały?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w sprawie o wydanie kluczy do lokalu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie na pobyt stały. Zameldowanie służy celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu, a nie tworzy praw do lokalu, dlatego nie jest uzależnione od wyniku postępowania egzekucyjnego dotyczącego posiadania lokalu.Stan faktyczny
T. O. złożył skargę na postanowienie Wojewody L. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania o zameldowanie na pobyt stały. Postępowanie to zostało zawieszone z urzędu z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne o wydanie kluczy do lokalu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że postępowanie egzekucyjne nie stanowi zagadnienia wstępnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody L. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta L. Zasądzono od Wojewody L. na rzecz T. O. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Wojewody L. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania o zameldowanie na pobyt stały I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody L. na rzecz T. O. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], Wojewoda , po rozpatrzeniu zażalenia T. O., utrzymał w mocy postanowienie Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L., z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o zameldowanie T. O. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w L. do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt VIII Co 7631/11 o wydanie kluczy do wyżej wymienionego lokalu.
W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. T. O. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Skarżący podniósł, że postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt VIII Co 7631/11 jest prowadzone w sposób przewlekły. Dodał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt XIII Co 6460/10, Sąd Rejonowy w L. wymierzył dłużnikowi H. O. grzywnę za niewykonanie w terminie czynności określonej w wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 2009 r., sygn. akt II C 208/08, polegającej na wydaniu kluczy do lokalu przy ul. [...] w L.
Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne o wydanie kluczy do wspomnianego wyżej lokalu nie zostało prawomocnie zakończone.
Po rozpatrzeniu zażalenia T. O., Wojewoda L. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że toczące się postępowanie o ochronę posiadania stanowi dla sprawy meldunkowej zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w L. uwzględnił pozew skarżącego w sprawie ochrony posiadania i w wyroku w sprawie o sygn. akt II C 208/08 nakazał H. O. wydania skarżącemu klucze do lokalu przy ul. [...] w L. Wyrok nie został wykonany, a zatem nie ustała przyczyna, z powodu której postępowanie o zameldowanie skarżącego w spornym lokalu zostało zawieszone.
Skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. O. zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego zamianę i podjęcie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji rozpoznanie sprawy z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego;
- art. 97 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niesłuszne przyjęcie, że w sprawie nadal istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niesłuszne przyjęcie, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wydania kluczy do lokalu stanowi zagadnienie wstępne.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania może być postępowanie w sprawie przywrócenia posiadania. W niniejszej sprawie takie postępowanie zostało prawomocnie zakończone i uchylanie się przez H. O. od wydania kluczy w postępowaniu egzekucyjnym, zdaniem skarżącego, nie uzasadniania zawieszenia postępowania. Skoro skarżący jest posiadaczem lokalu przy ul. [...] w L., to ma pełne prawo być w nim zameldowany na pobyt stały i w tym celu organ powinien niezwłocznie podjąć zawieszone postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 134 § 1 p.p.s.a wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach tak określonej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania o zameldowanie T. O. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w L.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy toczące się postępowanie egzekucyjne w sprawie o przywrócenie skarżącemu posiadania wspomnianego wyżej lokalu położonego przy ul. [...] w L. stanowi "zagadnienie wstępne" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W doktrynie podkreśla się, że obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Przyjmuje się ponadto, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu.
Musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zależność ta ma charakter bezpośredniego związku przyczynowego. Związek ten istnieje wówczas, gdy zachodzi bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, czyli w sytuacji, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji określonej treści.
W niniejszej sprawie nie zachodzi tego rodzaju zależność.
W tym miejscu wskazać należy, że procedurę zameldowania regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej: ustawa o ewidencji ludności. W myśl art. 1 ust. 2, art. 4 pkt 1, art. 9 ust. 2a, i art. 10 ust. 1 ustawy, przesłanką zameldowania jest pobyt stały pod zgłoszonym do zameldowania adresem. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na prawną konstrukcję pobytu stałego składają się zatem dwa elementy, które muszą występować łącznie: przebywanie w sensie fizycznym pod oznaczonym adresem, tzw. korpus oraz zamiar stałego pobytu w danym lokalu, tzw. animus. Z art. 9 ust. 2b ustawy wynika natomiast, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Inaczej mówiąc, meldunek służy odzwierciedleniu stanu faktycznego w ewidencji, nie tworzy żadnych praw do lokalu i dlatego przy zameldowaniu istotne znaczenie ma fakt stałego przebywania w tym lokalu a nie prawo do niego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w sprawie o zameldowanie T. O. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w L. nie jest uzależnione od wyniku toczącego się postępowania egzekucyjnego w sprawie o przywrócenie skarżącemu posiadania wspomnianego wyżej lokalu, ponieważ organ może na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenić czy zachodziły przesłanki do zameldowania skarżącego w lokalu przy ul. [...].
Postępowanie egzekucyjne toczące się w sprawie o przywrócenie skarżącemu posiadania lokalu położonego przy ul. [...] w L. nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie o zameldowanie na pobyt stały w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. Postępowanie administracyjne zostało zatem zawieszone z urzędu z powodu zagadnienia wstępnego, które w istocie w sprawie nie występowało. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta L. zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 2 k.p.a. Skoro organ administracji zgodnie z wymienionym wyżej przepisem ma obowiązek podjąć postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, to tym bardziej ma taki obowiązek w sytuacji gdy w rzeczywistości brak było powodów do zawieszenia postępowania (vide wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1375/08, wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1028/09).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło