III SA/Lu 633/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym 14 września 2012 r., wniesionym na urzędowym formularzu, strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych strona uzasadniła tym, iż przez długi okres czasu przebywała na zasiłku chorobowym (od [...] r. do [...] r., a następnie w okresie rehabilitacji (do [...] r.) utrzymywała się z zasiłku z pomocy społecznej, a także pomocy organizacji pozarządowych i rodziców emerytów. Uzyskała rentę w najniższej wysokości, tj. [...] zł brutto dopiero po 16 miesiącach starań w ZUS. Skarżąca wskazała, że jej niezdolność do pracy powstała na skutek niezawinionego przez nią wypadku komunikacyjnego. Z kolei wniosek o ustanowienie radcy prawnego skarżąca umotywowała tym, iż jest z wykształcenia [...] i "tematy prawnicze" są dla niej trudne. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odnośnie stanu majątkowego podała, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała również, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto (za miesiąc sierpień). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżąca jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego, który należy określić jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. - Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w toczącym się postępowaniu do sytuacji finansowej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Podnieść należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oznacza, że ciężar tych kosztów poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, pracuje i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca nie ma żadnych osób na utrzymaniu. Mimo podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy trudności finansowych, strona zgromadziła oszczędności w kwocie [...] zł (rubryka 7.2.1. wniosku). Zatem w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała wolne środki pieniężne wielokrotnie przekraczające koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że dysponując wymienionymi powyżej dochodami i zasobami finansowymi, opłacenie kosztów wynagrodzenia należnego radcy prawnemu za prowadzenie sprawy, przyniosłoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej. Reasumując powyższe, skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.