III SA/Lu 638/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze pełnomocnik skarżącego zwrócił się m.in. z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od opłat sądowych. Do skargi załączony został urzędowy formularz PPF, w którym skarżący zakreślił, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że z uwagi na wszczęte przeciwko niemu postępowania egzekucyjne nie ma możliwości regulowania zobowiązań. W dalszej części urzędowego formularza skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a w skład ich majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2. Wykazał, że z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie [...] zł miesięcznie. Jako stałe miesięczne wydatki skarżący wskazał: ratę kredytu mieszkaniowego [...] zł, koszty ponoszone na mieszkanie [...] zł, opłaty za media [...] zł. Na wezwanie referendarza do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał pismo z dnia 6 czerwca 2016 r., w którym podał, że prowadzona działalność gospodarcza w okresie od września 2015 r. do lutego 2016 r. generowała przychód w wysokości [...] zł miesięcznie, wskazał również że żona pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł. Do pisma skarżący załączył wyciąg z jednego rachunku bankowego, dowody opłaty czynszu mieszkaniowego, energii elektrycznej, dowód wypłaty świadczenia ZUS dla żony skarżącego oraz umowę pożyczki hipotecznej z dnia [...] r. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.). Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieje bowiem szereg wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej i dochodowej strony, które nie zostały przez skarżącego wyjaśnione. Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku PPF, jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest rzeczywista kondycja finansowa prowadzonej przez niego firmy. Skarżący był wezwany do złożenia oświadczenia, jakie osiągnął przychody w prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od września 2015 r. do lutego 2016 r. i jakie w tych miesiącach poniósł koszty (kwotowo i rzeczowo), odrębnie za każdy z wymienionych miesięcy, tymczasem skarżący w piśmie z 6 czerwca 2016 r. podał jedynie wielkość przychodów w przybliżeniu (ok. [...] zł miesięcznie). Zauważyć również należy, że na przedłożonym przez skarżącego wyciągu z posiadanego konta bankowego brak jest jakichkolwiek operacji finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, co świadczy o tym, że odbywają się one poza wskazanym rachunkiem bankowym. Uniemożliwia to rzetelną ocenę sytuacji finansowej skarżącego. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że wbrew oświadczeniu skarżącego zawartemu w urzędowym formularzu brak jest podstaw do uznania, że zaciągnięty przez niego kredyt jest kredytem mieszkaniowym, co więcej, że skarżący nadal spłaca raty tego kredytu. Z przedstawionej umowy o pożyczkę hipoteczną z dnia [...] r. wynika, że skarżący wraz z żoną zaciągnęli pożyczkę w kwocie [...] zł, a pożyczka nie jest przeznaczona na nabycie określonej rzeczy lub usługi (§ 1 pkt 1 umowy). Przedmiotowa pożyczka nie została zatem zaciągnięta na nabycie prawa do lokalu mieszkalnego, a jedynie na poczet spłaty pożyczki została ustanowiona hipoteka kaucyjna na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego i jego żony (§ 1 pkt 3 umowy). Z umowy wynika ponadto, że pożyczka spłacana będzie poprzez pobieranie środków pieniężnych z rachunku osobistego pożyczkobiorcy o wskazanym w § 4 pkt 7 umowy pożyczki numerze, z którego to rachunku skarżący wyciągu nie przedłożył. Skarżący nie przedłożył też jakiegokolwiek innego dokumentu potwierdzającego, że nadal spłaca raty wymienionej pożyczki. W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.