III SA/Lu 645/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Inspektor Pracy z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu natychmiastowej wypłaty wynagrodzenia za pracę uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr rej. [...], Inspektor Pracy Inspektor Pracy Oddział w C., wskazując na przeprowadzoną kontrolę w [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako; strona, Spółka lub skarżąca), nakazał: 1. wypłacić wymienionym pracownikom wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2018 r. w wysokości, do którego nabyli prawo w dniu 10.08.2018 r.: - E. P. [...] zł brutto, - M. P. [...] zł brutto oraz za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości, do której nabyli prawo w dniu 10.09.2018 r. : - E. P. [...] zł brutto, - M. P. [...] zł brutto - K. C. - [...] zł brutto, - J. G. [...] zł brutto, - A. K. - [...] zł brutto, - W. M. - [...] zł brutto. - M. K. - [...] zł brutto, - B. S. - [...] zł brutto, określając jednocześnie, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu; jako podstawę prawną organ wskazał art. 11 pkt 7 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 623 z późn. zm., dalej jako ustawa o PIP) oraz art. 85 kodeksu pracy. Od nakazu, odwołanie wniosła Spółka podkreślając, że wszystkie należności ujęte w rozstrzygnięciu decyzji z tytułu wynagrodzenia za pracę na rzecz K. C., J. G., A. K., W. M., M. K. i B. S. uregulowała przed doręczeniem jej nakazu. Postępowanie w sprawie powinno być obligatoryjnie umorzone z uwagi na brak przesłanki faktycznej do wydania merytorycznej decyzji administracyjnej. Powyższą okoliczność odwołujący udokumentował dołączając do odwołania bankowe potwierdzenia realizacji przelewu z rachunku bankowego Spółki na rachunki bankowe pracowników wymienionych w treści nakazu i uzasadnieniu odwołania. Natomiast w zakresie rozstrzygnięcia decyzji dotyczącej wypłaty wynagrodzenia za pracę za miesiące lipiec i sierpień 2018 r. dla E. P. i M. P. uzasadniano niezrealizowanie przelewów tego wynagrodzenia na ich konto zawartą ugodą przesuwającą wypłatę na grudzień 2018 r. Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Inspektor Pracy wskazując na art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: aktualnie, Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej k.p.a.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wypłaty na rzecz K. C., J. G., A. K., W. M., M. K., B. S. i w tym zakresie orzekł o nakazaniu niezwłocznego wypłacenia wynagrodzenia za pracę za miesiąc lipiec 2018 r. w wysokości: - E. P. - [...] zł brutto, - M. P. - [...] zł brutto oraz za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości: - E. P. - [...] zł brutto, - M. P. - [...] zł brutto. W uzasadnieniu Okręgowy Inspektor wyjaśnił, że podziela stanowisko przedstawione w odwołaniu, że wypłacenie wynagrodzenia za pracę na rzecz większości pracowników objętych treścią zaskarżonej decyzji przed jej doręczeniem stronie, spowodowało bezprzedmiotowość postępowania w tym zakresie a wydana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym w niezmienionej postaci. Natomiast odnośnie pozostałych pracowników E. P. i M. P. okoliczność zawarcia ugody z pracodawcą [...] Spółka z o.o. potwierdza jedynie istnienie niewypłaconego wynagrodzenia za pracę. W przypadku stwierdzenia, że wynagrodzenie za pracę nie zostało wypłacone inspektor pracy nie mógł wydać innej decyzji niż decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy nie kwestionuje co do zasady możliwości zawierania ugody w zakresie praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Nie ocenia także skuteczności zawarcia takiej ugody pomiędzy Spółką reprezentowaną przez Prezesa Zarządu a pracownikiem zatrudnionym na stanowisku Prezesa Zarządu, jednakże zdaniem organu skutek prawny wobec wydanej dezyzji wynikałby jedynie z ugody sądowej. W skardze [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie decyzji z [...] października 2018 r. oraz decyzji Inspektora Pracy Inspektor Pracy Oddział w C. z dnia[...] września 2018 r., -zarzucając naruszenie: art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nie umorzenie postępowania w całości podczas gdy stało się bezprzedmiotowe w całości; -art. 11 ust. 7 Ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez nieuwzględnienie zawartej pomiędzy [...] sp. z o.o. a pracownikami E. P. i M. P. umowy i tym samym nakazanie natychmiastowej wypłaty wynagrodzenia za miesiące lipiec 2018r. i sierpień 2018r. naruszając tym samym wolę stron i porozumienie zawarte pomiędzy nimi. W uzasadnieniu strona ponownie wskazywała na bezprzedmiotowość postępowania wobec wypłaty pracownikom należnego im wynagrodzenia za pracę. Określenie w decyzji pierwszej instancji terminu natychmiastowej wykonalności nakazu stoi w sprzeczności z wolą pracodawcy i pracowników, a w szczególności z ugodą zawartą pomiędzy nimi. Działanie Organu poprzez wydanie nakazu natychmiastowej wypłaty wynagrodzenia przez skarżącą jest niezgodne z celem powołania Państwowej Inspekcji Pracy. W odpowiedzi na skargę, organ administracji wniósł o jej oddalenie podnosząc, że podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest terminowa i prawidłowa wypłata wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. Decyzja Inspektor Pracy Inspektor Pracy z [...] października 2017 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") oznacza konieczność jej uchylenia. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że decyzja powinna rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty albo w inny sposób zakończyć postępowanie w danej instancji. Rozstrzygnięcie takie, zwane osnową decyzji, powinno być jednoznaczne i nienasuwające wątpliwości co do jego zakresu. W ocenie Sądu warunków tych zaskarżona decyzja nie spełnia. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 2018 r. nakazał: wypłacić wymienionym pracownikom wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2018 r. w określonej w decyzji wysokości, do którego nabyli prawo w dniu 10.08.2018 r.: - E. P. - M. P. oraz za miesiąc sierpień 2018 r. w określonej w decyzji wysokości, do której nabyli prawo w dniu 10.09.2018 r. : - E. P., - M. P., - K. C., - J. G., - A. K., - W. M., - M. K., - B. S.. Natomiast organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wypłaty na rzecz K. C., J. G., A. K., W. M., M. K., B. S. i w tym zakresie orzekł o nakazaniu niezwłocznego wypłacenia wynagrodzenia za pracę za miesiąc lipiec 2018 r. w wysokość takiej jak określona w decyzji Inspektora Pracy Inspektor Pracy Oddział w C.: - E. P. - [...] zł brutto, - M. P. - [...] zł brutto oraz za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości: - E. P. - [...] zł brutto, - M. P. - [...] zł brutto. Podstawą prawną decyzji organu drugiej instancji był przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Osnowa decyzji, o której mowa w pierwszej części zdania, składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia - w całości lub w części, zaś w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do istoty. W przypadku, gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części albo tylko w tej części umorzyć postępowanie. Organ odwoławczy nie jest natomiast obowiązany, a jedynie uprawniony, do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej ( nieuchylonej) części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Jeżeli zatem organ odwoławczy nie skorzystał z tego uprawnienia, to sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzja organu pierwszej instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy(por. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., I OSK 191/15 i przywołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, K. Glibowski, /w/ M. Wierzbowski, A. Wiktorowska /red/, K.p.a. Komentarz, C.H. Beck 2013, s. 804, A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do K.p.a., LEX 2018, t. III.4 do art. 138). Przepisy art. 138 k.p.a. w sposób wyczerpujący określają typy rozstrzygnięć organu odwoławczego. Oznacza to, że nie może on wyjść poza granice wyznaczone tym uregulowaniem, w szczególności zaś poprzestać wyłącznie na uchyleniu zaskarżonej decyzji bądź stwierdzić jej nieważności. Jednoznacznie wypowiedział się w tej materii NSA w wyrokach z dnia 13 grudnia 1983 r., SA/Kr 706/83214 i z dnia 14 lutego 1986 r., III SA 1344/85215 . W pierwszym z nich sąd wyraził pogląd, że uchylając zakwestionowaną w formie odwołania decyzję, organ odwoławczy "jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji" . W rozpoznawanej sprawie Inspektor Pracy zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i w tej części nie orzekł merytorycznie lub procesowo, natomiast orzekł co do istoty sprawy w części której nie uchylił i powtórzył orzeczenie Inspektor Pracy Inspektor Pracy Oddział w C.. Należy mieć na względzie, że istota postępowania odwoławczego polega nie na ocenie decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz na ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji. Organ odwoławczy nie powinien sugerować się rozstrzygnięciem organu I instancji, natomiast zobowiązany jest sam przeprowadzić na nowo postępowanie i dopiero wówczas wydać w sprawie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, która powinna być przecież przedmiotem jego analizy zgodnie z art. 7 k.p.a. Istota postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika , iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uznał on za bezprzedmiotowe postępowanie w stosunku do pracowników K. C., J. G., A. K., W. M., M. K. i B. S., którym należne wynagrodzenie za pracę zostało przez skarżącą wypłacone jeszcze przed wydaniem nakazu. Jednakże w osnowie swojej decyzji nie zawarł w tym przedmiocie rozstrzygnięcia tylko decyzję uchylił w części odnoszącej się do tych pracowników. Skoro sprawa nie może być rozstrzygnięta co do meritum, konieczne jest jej formalne zakończenie. Inspektor Pracy stwierdziwszy więc brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powinien umorzyć postępowanie w tej części. Niedopuszczale było również powtórzenie w osnowie decyzji Inspektor Pracy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie pozostałych pracowników E. P., M. P., którym należnego wynagrodzenia nie wypłacono tym bardziej, iż w tej części organ nie uchylał decyzji pierwszoinstancyjnej. Oznacza to dwukrotne merytoryczne rozpoznanie istoty sprawy. Z uwagi na to, że organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję tylko w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części. Organ odwoławczy jak to już powyżej podnoszono nie jest obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Sytuacja prawna strony jest wtedy określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu pierwszej instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Niezbędne jest tylko jednonznaczne określenie przez organ odwoławczy, w jakiej części uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie organu, że uchyla on decyzję w części, wobec możliwych treści rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1k.p.a., oznacza przy braku innych orzeczeń, że w pozostałej części organ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, zwłaszcza że zobowiązany będzie w uzasadnieniu orzeczenia przedstawić argumentację, z której wynikać będzie nie tylko fakt rozpoznania sprawy ponownie ale także uznanie w części decyzji za prawidłową. Inspektor Pracy wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 138 § 1 pkt.2 k.p.a. Powyższe uchybienia powodują wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji. Wobec stwierdzonych uchybień procesowych brak jest możliwości przystąpienia do kontroli tej decyzji w dalszym zakresie, kwestionowanym przez skarżącą. Rozpoznając sprawę ponownie Inspektor Pracy będzie miał na względzie ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności co do formy podjętego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.