III SA/Lu 662/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-11-14

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) bez wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej i gospodarczej poprzez złożenie wymaganych dokumentów źródłowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodowego uniemożliwia ocenę możliwości płatniczych spółki i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Wcześniejszy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. W kolejnym wniosku spółka podała szczątkowe informacje o swojej sytuacji finansowej, wskazując na stratę za ostatni rok obrotowy i likwidację rachunku bankowego. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. z dnia 9 kwietnia 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2016 postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pozostawił wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy (zawarty w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r.) bez rozpoznania z powodu niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu "PPF". Od powyższego zarządzenia skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 12 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2018 r. W kolejnym wniosku o prawo pomocy sporządzonym na urzędowym formularzu "PPPr" (nadanym w urzędzie pocztowym 9 kwietnia 2018 r.) skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że została zrujnowana przez stronę przeciwną. Odnośnie stanu finansowego strona podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy [...] zł. Strona wskazała również, że rachunek bankowy spółki został zlikwidowany z powodu braku wpływów. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem warunków określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 1 i 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji finansowej i gospodarczej. Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że szczątkowe dane zawarte w urzędowym formularzu nie dawały podstaw do ustalenia rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej spółki. Zatem na podstawie art. 255 p.p.s.a., pismem z dnia 18 września 2018 r. zobowiązano spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Wezwanie powyższe zostało doręczone 8 października 2018 r. (k-127 akt sąd.) i jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 19 października 2018 r. pozostało bez odpowiedzi. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa spółki, a w konsekwencji ocenę możliwości płatniczych spółki poniesienia w tej sprawie kosztów postępowania. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 18 września 2018 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA). Skarżąca spółka nie wykazała zatem istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak i częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło