III SA/Lu 663/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-11-14
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże swojej rzeczywistej sytuacji finansowej pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wykaże swojej rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a niewykonanie wezwania uzasadnia odmowę przyznania tego prawa.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej przyznania płatności ekologicznej. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, jednak szczątkowe dane nie pozwoliły na ocenę kondycji finansowej spółki. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, czego spółka nie uczyniła. W związku z tym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. z dnia 9 kwietnia 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2016 postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pozostawił wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy (zawarty w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r.) bez rozpoznania z powodu niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu "PPF". Od powyższego zarządzenia skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 5 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2018 r.
W kolejnym wniosku o prawo pomocy sporządzonym na urzędowym formularzu "PPPr" (nadanym w urzędzie pocztowym 9 kwietnia 2018 r.) skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że została zrujnowana przez stronę przeciwną. Odnośnie stanu finansowego strona podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy [...] zł. Strona wskazała również, że rachunek bankowy spółki został zlikwidowany z powodu braku wpływów.
Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem warunków określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 1 i 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji finansowej i gospodarczej. Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że szczątkowe dane zawarte w urzędowym formularzu nie dawały podstaw do ustalenia rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej spółki. Zatem na podstawie art. 255 p.p.s.a., pismem z dnia 18 września 2018 r. zobowiązano spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Wezwanie powyższe zostało doręczone 8 października 2018 r. (k-127 akt sąd.) i jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 19 października 2018 r. pozostało bez odpowiedzi.
Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa spółki, a w konsekwencji ocenę możliwości płatniczych spółki poniesienia w tej sprawie kosztów postępowania. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 18 września 2018 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA).
Skarżąca spółka nie wykazała zatem istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak i częściowym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło