III SA/Lu 664/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-11-15
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniających zmianę, a jedynie ponawia wniosek bez przedstawienia nowych dowodów?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniających zmianę, a jedynie ponawia wniosek bez przedstawienia nowych dowodów lub wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej. Strona ma obowiązek aktywnie wykazać i udokumentować podstawy wniosku, a brak współdziałania skutkuje negatywnymi konsekwencjami w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który został ponownie rozpatrzony po wcześniejszej odmowie. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Spółka nie uzasadniła wniosku ani nie przedstawiła nowych dowodów dotyczących swojej sytuacji materialnej, mimo że poprzednio odmowa wynikała z braku takich dowodów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 664/17.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. spółki z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 664/17.
Starszy referendarz sądowy tut. sądu postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 664/17, odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Powyższe postanowienie nie zostało przez stronę skutecznie zaskarżone i stało się prawomocne.
Następnie w toku postępowania skarżąca wraz ze składanymi środkami odwoławczymi ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Żadnego z tych wniosków skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Bezspornym w sprawie jest, że wyrażany kilkakrotnie rozpatrywany obecnie wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez nią w niniejszej sprawie. Złożony został po odmowie uwzględnienia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jego zakres nie uległ jakiejkolwiek zmianie.
Mając na uwadze te okoliczności, wniosek ten potraktować należy jako wniosek o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2018 r. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej – "p.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniać zmianę lub uchylenie postanowienia.
W okolicznościach niniejszej sprawy najistotniejsze jest jednak to, że składając kolejne wnioski o prawo pomocy skarżąca nawet nie próbuje przyjmować odmiennej postawy od tej, która stanowiła podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać bowiem należy, że powodem odmowy przyznania prawa pomocy było niezłożenia żądanych przez referendarza dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Jest to o tyle ważne, gdyż sąd (referendarz sądowy) przyznaje prawo pomocy, gdy wnioskodawca wykaże, że w stosunku do jego zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Użyte w treści art. 246 p.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, publ. LEX nr 1104158). Innymi słowy wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentować podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777). Strona ma więc obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi pociąga natomiast za sobą negatywne konsekwencje w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku.
Strona skarżąca składając kolejne wnioski , a przy tym wiedząc o konieczności udokumentowania swojej sytuacji majątkowej w dalszym ciągu tego nie uczyniła. Mianowicie skarżąca nawet nie wspomina o wysokości rocznych oraz bieżących dochodów dokumentując to właściwymi dokumentami takimi jak roczne i okresowe zeznania podatkowe podatku dochodowego i podatku od towarów i usług oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych.
Skoro więc sama strona, nie przedstawia żadnych okoliczności faktycznych nie mówiąc już o ich należytym udokumentowaniu, nie można przyjąć, aby obecnie jej sytuacja uległa jakiejkolwiek zmianie. Takie działanie strony skutkowało również tym, że w sprawie odstąpiono od zobowiązania jej do wypełnienia druku PPPr. Złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu służy bowiem uprawdopodobnieniu okoliczności, które w ocenie strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy świadczą o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. uchwałę składu 7 Sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08 – ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74).
Wobec powyższego, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło